TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Trung Quốc hãy nhìn xa trông rộng

29-05-2008 - 14:22 PM | Tài chính quốc tế

Trung Quốc hãy nhìn xa trông rộng
Một trong ba công ty dầu lớn của Trung Quốc

Trung Quốc cần có một chính sách dài hơi cho thị trường năng lượng thay cho việc người dân đang phải đóng thuế để được hưởng giá nhiên liệu rẻ như hiện nay.

Nền kinh tế tăng trưởng nóng của Trung Quốc và nhu cầu năng lượng tăng cao là một trong những nguyên nhân chủ chốt khiến giá dầu thế giới tăng lên hơn ngưỡng 130USD/thùng.

Trung Quốc nhập khẩu khoảng hơn một nửa lượng dầu tiêu thụ, nước này coi ngành công nghiệp này có tầm quan trọng chiến lược. Đồng thời Trung Quốc cũng kiềm chế mức tăng giá cả và hiện nay tỷ lệ lạm phát đã hơn mức 8%.

Tình hình khai thác dầu hiện nay của Trung Quốc như sau: sản lượng nội địa khoảng 4 triệu thùng/ngày và con số đó tăng rất chậm. Cho đến nay, chưa có chuyên gia năng lượng nào dám dự đoán sản lượng của Trung Quốc sẽ tăng đáng kể trong thời gian tới.

Lượng tiêu thụ dầu của Trung Quốc hiện nay là khoảng 8 triệu thùng/ngày và đang tăng với mức 7%, mức tăng cao nhất trên thế giới.

Cho đến nay, Trung Quốc là nguyên nhân chính khiến giá dầu trên toàn cầu tăng cao. Nhu cầu của Trung Quốc tăng nhanh 0,65 lần so với Mỹ và gấp 4 so với Ấn Độ. Trong thập kỷ tới, nhiều khả năng nhu cầu dầu mỏ của Trung Quốc sẽ không giảm. Sẽ mất rất nhiều thời gian, công sức và tiền bạc để tìm nguồn năng lượng thay thế.

Trung Quốc phải nhập khẩu khoảng 4 triệu thùng dầu/ngày để duy trì hoạt động của nền kinh tế. Trung Quốc là nước thuần nhập khẩu dầu từ năm 1993, nước này không xuất khẩu dầu.

Mỗi năm, số lượng dầu nhập khẩu tăng thêm khoảng 0,5 triệu thùng/ngày. Tính theo mức giá 100USD/thùng, hiện nay số tiền Trung Quốc phải chi cho năng lượng một năm khoảng 144 tỷ USD. Riêng trong năm nay, số tiền này đã tăng thêm khoảng 72 tỷ USD. Đây là khoản tiền không nhỏ.

Chính phủ Trung Quốc hiện hết sức đau đầu để giải quyết hai vấn đề, thứ nhất là cơn sốt dầu và thứ hai là đưa ra chính sách dài hơi cho thị trường dầu mỏ nội địa.

Việc quản lý giá dầu tại Trung Quốc là một vấn đề lớn. Trong ngắn hạn, tỷ lệ lạm phát của Trung Quốc là 8%, mức cao đáng lo ngại. Vì thế chính phủ Trung Quốc đang cố gắng để kiềm chế mức tăng giá cả của một số loại mặt hàng trong đó có dầu mỏ bằng một số chính sách hết sức phức tạp.

Phép so sánh sau đây sẽ cho ta thấy chính phủ Trung Quốc đã trợ giá dầu và xăng như thế nào, tính từ đầu năm 2007, giá dầu thô trên toàn cầu đã tăng 109%, giá xăng tại Mỹ tăng 77%, giá xăng tại Trung Quốc tăng 9%.

Giá xăng tại Mỹ hiện nay khoảng 4USD/gallon, trong khi giá xăng tại Trung Quốc chỉ là 2,49USD/gallon. Lần gần đây nhất khi chính phủ Trung Quốc tăng giá xăng là tháng 11/2007, khi đó giá dầu thế giới mới chỉ là 87USD/thùng.

Lĩnh vực năng lượng của Trung Quốc, lĩnh vực được coi là có vai trò thiết yếu, nằm dưới sự thao túng của ba công ty nhà nước lớn. Và nếu Trung Quốc ngày càng hội nhập nhiều hơn vào kinh tế toàn cầu, luật thương mại quốc tế chứ không phải luật riêng của Trung Quốc sẽ dần có tác động lớn hơn lên thị trường.

China National Offshore Oil Corporation, tập đoàn khai thác dầu nhà nước của Trung Quốc, chủ yếu khai thác và phát triển các mỏ khoan dầu, bán sản lượng của mình tại giá thế giới cho những công ty nhà nước khác chủ yếu là PetroChina và Sinopec. Lợi nhuận của tập đoàn quý đầu tiên tăng 56% so với quý 1 năm ngoái. Khi giá dầu tăng cao như thời gian qua, thị trường không bất ngờ với lợi nhuận trên.

Sinopec, ngược lại, không có khả năng khai thác lớn, mua dầu thô tại giá thế giới, sản xuất và bán sản phẩm tại mức giá do nhà nước quy định, thu được rất ít lãi từ mỗi gallong xăng/dầu họ bán ra. Lợi nhuận quý đầu năm 2008 giảm 81%.

Và cuối cùng đến Petro China, công ty này vừa khai thác dầu và mua lại dầu thô để sản xuất ra sản phẩm để bán tại nội địa với mức giá nhà nước. Lợi nhuận của công ty quý đầu năm 2008 giảm 56%.

Chính phủ Trung Quốc hỗ trợ cho các công ty kinh doanh xăng dầu như Sinopec và PetroChina khoảng 40 tỷ USD/năm khi giá cả thế giới tăng. Việc quản lý thị trường xăng dầu như trên có thể hoạt động tốt tại Trung Quốc, tuy nhiên quy trình này cũng thật rắc rối. Nhà đầu tư nước ngoài sẽ nói gì về điều này?

Theo đúng quy luật, giá dầu nội địa của Trung Quốc nên tăng lên mức chung của thế giới, tuy nhiên trên phương diện khác lại làm tỷ lệ lạm phát tăng quá cao. Vì thế Trung Quốc đang chờ đợi để làm điều này, trong lúc đó vẫn duy trì một hệ thống giá cả không hoạt động thật sự tốt. Chính phủ có đủ tiền để tiếp tục trợ cấp cho người sử dụng năng lượng.

Tuy nhiên không nên nhầm lẫn: việc kiềm chế giá cả như hiện nay có nguồn tiền từ ngân quỹ của chính phủ. Người dân đang nộp thuế để có giá dầu thấp như hiện nay. Chỉ có điều họ không nhận ra điều đó với số liệu lạm phát được công bố hiện tại.

Về dài hạn, Trung Quốc nên tìm kiếm những nguồn năng lượng an toàn hơn cho nền kinh tế của họ. Các công ty dầu đang tỏa ra toàn thế giới để tìm kiếm những hợp đồng khai thác dầu dài hạn tại Trung Đông, châu Phi, Canada, Nga và nhiều nơi khác.

Nếu những hợp đồng này thành công, Trung Quốc sẽ có đủ lượng dầu cần thiết. Tuy nhiên giá dầu được quy định theo mức chung của thế giới và nếu Trung Quốc muốn giữ giá dầu thấp như hiện nay, việc trợ cấp sẽ còn kéo dài không biết đến bao giờ.

Những biện pháp hiện nay của Trung Quốc trong lĩnh vực năng lượng dường như cũng mang tính bảo hộ giống như những gì các nhà hoạch định chính sách kinh tế Mỹ. Từ cơn sốt dầu mỏ đầu tiên vào tháng 10/1973, OPEC tăng giá mỗi thùng dầu lên thêm 8USD lên 2,71USD/thùng.

Tác giả bài này là ông Donald H. Straszheim, phó chủ tịch của Roth Capital Partners tại Los Angeles, cựu chuyên gia kinh tế trưởng tại Merrill Lynch - một hãng tài chính hàng đầu của Mỹ. Ông đồng thời là học giả tại Đại học California, và là một chuyên gia nghiên cứu lâu năm về Trung Quốc.

Ngọc Diệp
Theo Forbes

ngocdiep

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên