TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Trung Quốc không “quay lưng” với USD

29-04-2009 - 14:22 PM | Tài chính quốc tế

Trung Quốc không “quay lưng” với USD

Chừng nào Trung Quốc còn muốn duy trì đồng nhân dân tệ yếu, Trung Quốc không thể “chối bỏ” USD.

Trung Quốc là chủ nợ lớn nhất của Mỹ nhờ chính sách tích trữ ngoại tệ và đầu tư vào các tài sản định giá bằng USD. Hai năm qua, lượng trái phiếu chính phủ Mỹ phát hành tăng lên, Trung Quốc thâu tóm ¼ trong số đó.

 

Thế nhưng nay khi chính phủ Mỹ cần bán lượng nợ kỷ lục để bù đắp cho thâm hụt ngân sách và cứu các ngân hàng, có dấu hiệu cho thấy nhu cầu của Trung Quốc đối với nợ của Mỹ đang giảm.

 

Theo số liệu chính thức, dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc trong tháng 1/2009 và tháng 2/2009 giảm. Tính cả quý 1/2009, dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc chỉ tăng 8 tỷ USD trong khi mức tăng cùng kỳ năm trước là 154 tỷ USD.

 

Các quan chức Trung Quốc đã thể hiện sự lo lắng về ảnh hưởng của những chính sách tài chính và tiền tệ của Mỹ đối với giá trị của những tài sản định giá bằng USD mà Trung Quốc đang nắm giữ.

 

Trong một bài phát biểu mới đây, ông Chu Tiểu Xuyên, thống đốc Ngân hàng Trung ương Trung Quốc đã mong muốn về một đồng tiền dự trữ mới cho toàn cầu. Dự trữ ngoại tệ giảm đã khiến người ta lo ngại về khả năng Trung Quốc đang quay lưng lại với đồng USD.

 

Đánh giá rủi ro có thể giúp trả lời hai câu hỏi. Trung Quốc có giảm mua tài sản từ nước ngoài không? Và liệu có đa dạng dự trữ ra ngoài tiền USD không? Nghiên cứu của giáo sư Brad Setser thuộc hội đồng quan hệ quốc tế ở New York đã cho thấy một số điểm mới.

 

Theo số liệu thống kê chính thức, dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc là 1,95 nghìn tỷ USD. Tuy nhiên theo ông cho rằng con số thực tế là 2,3 nghìn tỷ USD nếu tính cả một số tài sản ngầm ví như những tài sản của quỹ thịnh vượng Trung Quốc (CIC) và nhiều loại tài sản khác của PBOC.

 

Xét đến dự trữ ngoại tệ lớn sau đó điều chỉnh với thay đổi về giá trị của những tài sản dự trữ không định giá bằng USD, dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc tăng khoảng 40 tỷ USD trong quý 1/2008. Nếu nhìn qua, người ta sẽ nghĩ nhu cầu của Trung Quốc đối với tài sản nước ngoài giảm.

 

Số liệu chính thức không phải là nguồn thông tin duy nhất cho người ta thấy về nhu cầu của Trung Quốc đối với USD. Để hiểu lý do tại sao, hãy nhìn vào cán cân thanh toán của Trung Quốc. Thặng dư tài khoản vãng lai của Trung Quốc hiện nay lớn hơn so với một năm trước đây.

 

Thặng dư đó kết hợp với nguồn vốn đầu tư nước ngoài dồi dào giúp Trung Quốc nhận được nguồn ngoại hối ròng hơn 100 tỷ USD trong quý 1/2009. Nếu dự trữ ngoại hối chỉ tăng 40 tỷ USD, vậy chắc chắn còn một khoản khác làm nên con số 60 tỷ USD còn lại.

 

Dù áp dụng những kiểm soát chặt chẽ về vốn, nguồn vốn chảy ra ngoài Trung Quốc cũng rất lớn. Năm ngoái nguồn tiền ồ ạt đổ vào Trung Quốc đã làm dự trữ tiền tệ của Trung Quốc tăng cao thì nay nguồn tiền ra ngoài Trung Quốc đe dọa ảnh hưởng đến dự trữ tiền tệ.

 

Tuy nhiên miễn Trung Quốc duy trì thặng dư tài khoản vãng lai lớn, dự trữ tài sản nước ngoài của họ sẽ tăng lên. Điều có thể đã thay đổi là ai đang mua số tài sản đó. Số vốn rời khỏi Trung Quốc có thể sẽ dành cho việc mua trái phiếu chính phủ Mỹ hoặc có thể mua tài sản khác.

 

Trung Quốc có đa dạng ra các loại tiền tệ khác không? Trên thực tế khó có thể nắm được những số liệu trên. Cơ quan quản lý ngoại hối (SAFE) của Trung Quốc nắm số liệu này song họ không công bố. Báo cáo của Bộ Tài chính Mỹ về việc nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào trái phiếu chính phủ Mỹ có thể không công bố xác thực các số liệu bởi Trung Quốc mua tài sản định giá bằng USD qua nhiều kênh khác nhau.

 

Ví dụ ông Setser và đồng nghiệp là bà Arpana Pandy ước tính từ cuối năm 2006, 30% lượng trái phiếu chính phủ Mỹ mà Trung Quốc mua được thực hiện thông qua trung gian tại London.

 

Nếu số liệu này được gộp vào số liệu của Bộ Tài chính Mỹ, Trung Quốc đã đầu tư khoảng 1,5 nghìn tỷ USD vào các tài sản được định giá bằng USD. 1,5 nghìn tỷ USD này tương đương 70% tổng dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc. Dù con số đó thấp hơn nhiều so với mức 80% dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc năm 2002, điều này phản ánh đồng USD yếu chứ không phải Trung Quốc đang đa dạng sang các loại tiền tệ khác.

 

Cơ quan quản lý ngoại hối (SAFE) đã dành nhiều năm qua để đa đạng các loại tài sản nắm giữ. Năm 2007, SAFE mua nợ của các cơ quan trực thuộc chính phủ, cụ thể là Fannie Mae và Freddie Mac chứ không phải trái phiếu Chính phủ Mỹ. Năm 2007 và năm 2008, họ bắt đầu mua chứng khoán ở thời điểm ngay trước khi thị trường biến động tiêu cực. Trong khoảng thời gian 1 năm tính đến tháng 6/2008, giá trị cổ phiếu Mỹ do Trung Quốc nắm giữ đã lên tới 100 tỷ USD.

 

Trước khi thị trường tài chính sụp đổ vào năm 2008, 15% danh mục đầu tư của SAFE là cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp - một tỷ lệ cao, SAFE sau đó cũng thua lỗ dù con số này không được công bố. Khoản đầu tư của CIC vào Blackstone và Morgan Stanley cũng thua lỗ.

 

Xét theo nhiều tiêu chuẩn, danh mục dự trữ của Trung Quốc vẫn duy trì tốt trong thời khủng hoảng bởi phần lớn dự trữ của nước này là trái phiếu dài hạn thường có xu thế tăng giá khi tỷ lệ lãi suất hạ và USD cho đến nay vẫn mạnh. Tuy nhiên việc thua lỗ khi đầu tư vào các tài sản có độ rủi ro cao hơn đã dẫn đến một số thay đổi lớn về quyết định đầu tư.

 

Từ giữa năm 2008, SAFE đã bán nợ của các cơ quan chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp và tăng mạnh mua trái phiếu Bộ Tài chính nhưng sau này họ đã mua nhiều trái phiếu ngắn hạn. Theo số liệu của ông Setser, trong 3 tháng qua, lần đầu tiên trong nhiều năm, Trung Quốc không tăng nắm giữ tài sản của Mỹ dù dự trữ tiền tệ tăng nhẹ.

 

Tất cả những điều này có ý nghĩa gì? Trung Quốc đang cố gắng tiến hành nhiều biện pháp một lúc. Trung Quốc giảm sự phụ thuộc vào USD nhưng cũng muốn hạ giá đồng nhân dân tệ. Ý định này đã tạm thời bị làm mờ đi bởi sự chuyển dời của dòng vốn “nóng”, tuy nhiên một khi Trung Quốc còn duy trì thặng dư tài khoản vãng lai, dự trữ sẽ vẫn tăng.

 

Để có thể giúp đồng nhân dân tệ yếu so với USD, phần nhiều trong dự trữ sẽ cuối cùng cũng sẽ chuyển sang USD. Nhu cầu của Trung Quốc có thể không đáp ứng “khao khát” tiền mặt của Mỹ. Tuy nhiên Trung Quốc không thể quay lưng với USD nếu họ không muốn đồng nhân dân tệ tăng giá.

 

Ngọc Diệp

Theo Economist

ngocdiep

CÙNG CHUYÊN MỤC
XEM