TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Úc: Ngành khai mỏ nuốt đất, cướp nhà của dân và thay đổi chính trường

30-06-2010 - 08:52 AM | Tài chính quốc tế

Úc: Ngành khai mỏ nuốt đất, cướp nhà của dân và thay đổi chính trường

Thị trấn Ackland 120 tuổi đang biến mất một cách nhanh chóng bởi một khối lượng trầm tích than lớn nằm sâu dưới khu đất.

Glenn Beutel nhớ lại một cú điện thoại gọi đến khi vừa tròn một năm ngày mẹ ông qua đời. Một đại diện của công ty khai thác than New Hope Coal đang tìm kiếm mở rộng hoạt động đề nghị ông chấp nhận bỏ đất.

Ngày hôm sau, người đại diện cố lắng nghe những lo lắng của Beutel về sự gia tăng hiện diện của các mỏ khai thác trước khi trở lại yêu cầu tới thăm khu đất của ông. Còn ông Beutel có hứng thú gì trong việc bán đất?

“Tôi nói với anh ta rằng, đó là một phần linh hồn của tôi", ông Beutel, 57 tuổi nói nhỏ nhẹ. "Và anh ta bỏ đi".

Nhưng chỉ trong 5 năm, các nhân viên của New Hope Coal đã gặp những người hàng xóm của ông Beutel, mua nhà cửa, đất đai của từng người một. Một số người vui vẻ bán, số khác cảm thấy bị ép buộc. Và giờ đây, ông Beutel đang tự nhận thấy mình là người chủ cuối cùng tại đây. Thị trấn Ackland 120 tuổi đang biến mất một cách nhanh chóng xung quanh ông, một khối lượng trầm tích than lớn nằm sâu dưới khu đất của ông, còn các luật sư của công ty than thì đe dọa sẽ buộc ông "khuất phục".

Khi nhu cầu châu Á về nguồn tài nguyên khoáng sản của Australia gia tăng không ngừng, thì số phận của thị trấn nhỏ này đã trở thành "chất xúc tác" đổ thêm dầu vào lửa trong nỗi giận dữ của người dân do ngành công nghiệp khai thác than đã "ăn dần" vào đất ở và canh tác. Nó cũng gây nn một cuộc tranh cãi lớn tại Australia - quốc gia xuất khẩu than đá lớn nhất thế giới - về cái giá khai khoáng và lợi nhuận của đất nước.

Vào tháng 4, chính phủ Australia đề xuất kế hoạch cải tổ các khoản thuế khai khoáng khi cho rằng mức thuế không tương xứng với lợi nhuận mà công ty khai mỏ thu được trong suốt một thập niên bùng nổ hàng hóa. Đề xuất nhắc tới thuế 40% với các tập đoàn siêu lợi nhuận. Dĩ nhiên, nó đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ của các công ty khai mỏ.

Theo đó, tỉ lệ tín nhiệm dành cho Thủ tướng Australia khi ấy là ông Kevin Rudd đã sụt giảm mạnh. Tuần trước, chính đảng của ông này đã bỏ phiếu bất tín nhiệm ông. Người kế nhiệm là bà Julia Gillard, dù không công khai nhưng cũng bóng gió thỏa thiệp với các quan chức ngành khai thác mỏ - những người thắng thế trong chiến dịch thuyết phục cử tri rằng, kế hoạch siêu thuế sẽ khiến nhiều người thất nghiệp và làm tổn thương đến nền kinh tế.

Theo các công ty khai khoáng, kế hoạch này sẽ khiến ngành công nghiệp tài nguyên của Australia kém cạnh tranh hơn và không nên áp dụng cho các dự án vừa bắt đầu. Một số người thậm chí còn đe dọa rút lại những dự án mới. “Các dự án bị hủy bỏ là kết quả của kế hoạch ấy?", Michael Roche, giám đốc điều hành Hội đồng Tài nguyên Queensland - nhóm "bảo hộ" các công ty khai khoáng tại bang Queensland nói. “Vì nếu họ làm dự án, sẽ phải chịu mức thuế siêu lợi nhuận tới 40%".

Còn chính phủ thì khẳng định, tiền thu được từ mức thuế mới sẽ tạo ra sự cân bằng hơn cho nền kinh tế, giúp các doanh nghiệp nhỏ, gia tăng trợ cấp và đầu tư vào cơ sở hạ tầng.

Những người ủng hộ - bao gồm cả nông dân - cho rằng, khai mỏ làm tổn thương đến các ngành công nghiệp khác. Bằng việc đưa ra mức lương cao hơn, họ đã hút lao động từ ngành khác; nông dân thì lo sợ các mỏ mới sẽ là nguồn gây ô nhiễm nước, phá hủy đất đai nông nghiệp.

Chỉ ít năm trước đây, hầu hết mỏ than ở Queensland được khai thác tại những vùng dân cư thưa thớt ở phía bắc và trung của bang. Nhưng do nhu cầu tăng vọt từ Trung Quốc và tương lai là Ấn Độ, các công ty đang khai khẩn thêm trữ lượng than và không ngừng mở rộng hoạt động hiện tại.

Drew Hutton, một nhà hoạt động môi trường cho biết, sau nhiều thập niên "thờ ơ", người Australia giờ đây đã bắt đầu lo lắng về hậu quả khai thác than với môi trường và mạng lưới cung cấp lương thực. Số phận của Ackland và ông Beutel đã được báo chí địa phương đăng tải khá nhiều.

Beutel cho biết, ông không có ý định chống lại ngành công nghiệp than đá; bản thân ông từng làm việc trong mỏ khai thác vàng và ông cũng phản đối kế hoạch đánh thuế siêu lợi nhuận của chính phủ. Ông nói ông chỉ làm "theo hoàn cảnh". Rằng ông trở thành người chủ cuối cùng của Ackland vì một lý do đơn giản là ông luôn yêu quý nơi đây, mảnh đất mà mẹ ông từng góp công của cho việc xây dựng công viên, đài tưởng niệm chiến tranh hay những dự án khác...

Vào năm 2002, New Hope Coal bắt đầu khai thác một mỏ lộ thiên cách phía bắc thị trấn hơn 3km với cam kết đem lại sự thịnh vượng cho người dân.

“Ackland luôn phát triển, chúng tôi có các bác sĩ, luật sư và cả những đầu bếp tài năng", Merilyn Plant, một người sống ở phía bắc thị trấn nói.

Nhưng vào năm 2005, khi chuẩn bị cho mở rộng hoạt động, công ty này bắt đầu mua nhà và đất của người dân. Trường học đóng cửa, cây cối bị chặt đốn, nhà cửa bị phá hủy hay chuyển ra phía ngoài thị trấn. Kẻ trộm xuất hiện, thu nhặt những mẩu vụn kim loại, ống sắt trong những ngôi nhà bỏ hoang.

Năm ngoái, New Hope Coal đã tìm kiếm một giấy phép từ bang trong việc mở rộng hoạt động thêm nữa. Kể từ khi chính quyền tiểu bang ủng hộ mạnh mẽ sự hiện diện của công ty này, nhiều người tin rằng chỉ là vấn đề thời gian trước khi mọi giấy phép của công ty được chấp nhận.

“Họ sẽ có mỏ, còn số phận chúng tôi?", Steve Turner, 61 tuổi, một kỹ sư nói. Ông cảm thấy bị dọa dẫm phải rời bỏ mảnh đất của mình. Vài tháng trước, ông Turner cuối cùng đã bán đất cho công ty để cầm tiền đi tái định cư nơi khác.

Quan chức New Hope Coal từ chối trả lời vấn đề này. Còn ông Roche của Hội đồng Tài nguyên Queensland - nơi New Hope Coal là một thành viên, thì bênh vực thỏa thuận của công ty với người dân thị trấn.

Theo Thái An
Vietnamnet


ngocdiep

CÙNG CHUYÊN MỤC
XEM