TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Văn hóa sợ hãi

02-11-2013 - 18:24 PM | Tài chính quốc tế

Văn hóa sợ hãi

Chỉ trong 3,5 năm qua, 6 ngân hàng lớn nhất nước Mỹ đã đồng ý trả hơn 65 tỷ USD để dàn xếp các vụ kiện liên quan đến khủng hoảng tài chính và các khoản vay thế chấp.

“Chống lại họ không khác gì tìm cách tự tử”, đó là lời nhận xét từ Chủ tịch của một ngân hàng lớn trên phố Wall khi nói về các nhà quản lý nước Mỹ.

Một tuần đầy ắp các thỏa thuận để giàn xếp và án phạt dành cho các ngân hàng lớn ở châu Âu và Mỹ là đủ để thể hiện quyết tâm của cơ quan quản lý. Các ngân hàng cũng nhanh chóng nộp phạt để giàn xếp, tránh phải ra tòa. Thậm chí, họ không có bất kỳ ý tưởng rõ ràng nào về việc mình đã làm sai điều gì và làm như thế nào mới là đúng.

JPMorgan Chase là ngân hàng bỏ ra số tiền lớn nhất. Ngân hàng lớn nhất nước Mỹ phải bỏ ra 5,1 tỷ USD (và chắc chắn sau này sẽ phải bỏ ra nhiều tỷ USD nữa) để dàn xếp vụ kiện liên quan đến những khoản vay thế chấp được bán cho Fannie Mae và Freddie Mac - hai đại gia bất động sản được chính phủ giải cứu.  

Ở châu Âu, Rabobank đồng ý trả 1,1 tỷ USD sau khi thừa nhận rằng một số nhân viên đã tham gia vào quá trình bóp méo Libor – lãi suất liên ngân hàng London. Ông chủ của Rabobank là Piet Moerland đã phải từ chức. Ngân hàng Đức Deutsche Bank cũng trích lập dự phòng 1,2 tỷ euro (tương đương 1,7 tỷ USD) cho vấn đề pháp lý. Trong khi đó, các nhà làm luật Thụy Sĩ cho biết UBS đã bỏ ra 586 triệu franc (tương đương 652 triệu USD) để trang trải chi phí pháp lý và nộp phạt. 

Một tỷ chỗ này, một tỷ chỗ kia, con số là khá lớn khi tính tổng cộng. Công ty dữ liệu SNL Financial cho biết chỉ trong 3,5 năm qua, 6 ngân hàng lớn nhất nước Mỹ đã đồng ý trả hơn 65 tỷ USD để dàn xếp các vụ kiện liên quan đến khủng hoảng tài chính và các khoản vay thế chấp. Tệ hơn, con số sẽ sớm lên đến 85 tỷ USD.

Tính cả các ngân hàng châu Âu, số tiền dễ dàng lên tới 100 tỷ USD. Trong số đó có khoản tiền phạt 1,9 tỷ USD của HSBC vì tội rửa tiền, 1,5 tỷ USD của UBS vì thao túng Libor và 26 tỷ USD của các ngân hàng Anh vì bán nhầm bảo hiểm. 

Không chỉ riêng ngân hàng, các quỹ đầu cơ cũng phải chịu trận. SAC Capital bỏ ra 1,2 tỷ USD dàn xếp cho tội danh liên quan đến lừa đảo trong giao dịch chứng khoán. Trước đó, quỹ này đã mất 616 triệu USD. 

Nếu xét đến sự phẫn nộ mà công chúng thể hiện với vai trò của các ngân hàng trong khủng hoảng tài chính, điều này nghe có vẻ hợp lý. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, vội vã trừng phạt đã khiến những quy tắc cơ bản của pháp luật bị bỏ qua. 

Hãy lấy trường hợp của JPMorgan làm ví dụ. Những thông báo từ cả phía ngân hàng và cơ quan quản lý (trong đó có Cục tài chính nhà ở liên bang) đều không cung cấp chi tiết về tội danh của ngân hàng. Sau General Electric, Citigroup và UBS, JPMorgan là định chế thứ 4 dàn xếp với Fannie và Freddie  và do đó không phải đem ra xét xử.  

Các lãnh đạo ngân hàng thừa nhận họ không có lựa chọn nào khác. Ra tòa có thể khiến công việc kinh doanh bị phá hủy, kể cả khi kết luận cuối cùng là họ không có lỗi. Ngân hàng có nguy cơ bị tước giấy phép hoạt động và bị khách hàng xa lánh, chưa kể đến chi phí kiện tụng là rất tốn kém. Năm ngoái, Cục quản lý tài chính Mỹ đã dọa sẽ tước giấy phép của Standard Chartered.

“Nếu bạn là một định chế tài chính và bị đe dọa, bạn không có khả năng thương lượng”, tỷ phú Warren Buffett đã từng nói. 

Theo đuổi phương án dàn xếp không chỉ khiến các ngân hàng mất đi quyền được xét xử công bằng mà đôi lúc còn buộc họ phải từ chối các quyền khác. Trong trường hợp của JPMorgan, ngân hàng không thể đòi bồi thường từ các cơ quan chính phủ khác (như Cơ quan bảo hiểm tiền gửi liên bang).

Chi phí mà các ngân hàng phải gánh không chỉ dừng lại ở tiền phạt và bồi thường. Ngành này đang phải bỏ ra hàng tỷ USD để cố gắng đáp ứng các luật lệ mới. 

Trong 6 tháng đầu năm, HSBC tuyển thêm 1.600 người để đảm bảo tuân thủ đúng luật lệ. JPMorgan có thêm 4.000 nhân viên để tăng cường khả năng kiểm soát. Standard Chartered tăng thêm 2.000 nhân viên pháp lý trong hơn 3 năm qua, bất chấp ngân hàng này phải cắt giảm nhân viên trên toàn cầu vì suy thoái.

Không chỉ dừng lại ở đó, sự sợ hãi đang tạo ra nhiều rủi ro trong dài hạn cho hệ thống tài chính. Trước tiên, các ngân hàng lớn không còn muốn mua lại các đối thủ cạnh tranh đang gặp rắc rối như trong thời kỳ khủng hoảng tài chính. 

Điều này càng khiến cuộc khủng hoảng trở nên khó kiểm soát hơn. 
Các ngân hàng cũng không muốn thừa nhận sai lầm hoặc bày tỏ lo ngại với cơ quan quản lý. Như vậy, hoạt động thanh tra và đánh giá rủi ro càng trở nên khó khăn hơn.

Thu Hương

huongnt

Theo Trí thức trẻ/Economist