WSJ: Mỹ có thể học Việt Nam cách cứu thị trường lao động

Nghe có vẻ kỳ lạ, nhưng Tổng thống Obama có thể học cách làm của Việt Nam để vực dậy thị trường lao động của nước Mỹ.

Hôm thứ 6 tuần trước (4/5), Việt Nam thông báo giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây là một phần trong gói miễn giảm thuế trị giá 29 nghìn tỷ VND (tương đương 1,39 tỷ USD) – một kế hoạch không hoàn toàn hoàn hảo nhưng đủ để vực dậy khu vực kinh tế tư nhân của một nền kinh tế thậm chí còn đang khó khăn hơn kinh tế Mỹ.

Mục đích trước mắt của gói miễn giảm thuế này là nhằm chống lại làn sóng phá sản ào ạt – đã có 17.735 doanh nghiệp Việt Nam đóng cửa hoặc ngừng hoạt động chỉ trong 4 tháng đầu năm 2012. Ngoài giảm gánh nặng thuế, kế hoạch này còn cho phép gia hạn nộp thuế giá trị gia tăng thêm 6 tháng nữa cùng với mức trần lãi suất 15% vừa được áp dụng nhằm bơm thêm vốn vực dậy các công ty.

Trong khi động thái này có thể cứu các công ty và ngăn chặn tình hình xấu đi trong ngắn hạn, không có biện pháp nào được thực hiện để giải quyết vấn đề gốc rễ của nền kinh tế : các doanh nghiệp nhà nước chiếm tỷ trọng vốn lớn nhưng hoạt động trì trệ.

Giống như nước láng giềng Trung Quốc, ở Việt Nam các doanh nghiệp tư nhân đang bị đói vốn trầm trọng do các dự án chính phủ đã lấy hết nguồn vốn. Bởi vậy, khi kinh tế suy thoái trong những năm gần đây, các doanh nghiệp tư nhân là bộ phận “chết” đầu tiên, trong khi họ hoạt động hiệu quả hơn.

Gói cứu trợ này là một tín hiệu tốt, nhưng những gì Trung Quốc thu được khi thực hiện biện pháp tương tự cũng là 1 bài học cho Việt Nam. Năm ngoái, khi thành phố Ôn Châu lâm vào cuộc khủng hoảng tín dụng giống với Việt Nam bây giờ, Trung Quốc cũng đã làm tương tự. Thế nhưng, kết quả là tín dụng được chuyển từ các dự án nhà nước sang khu vực tư nhân nhưng vấn đề vẫn không được giải quyết. Nguyên nhân là do các doanh nghiệp nhà nước vẫn chưa được cải cách.

Dường như Việt Nam sẽ không thực hiện những cải cách xa hơn trong thời gian sắp tới. Tuy nhiên, có một điều chắc chắn là các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam đã biết cách đối phó với tình trạng phá sản và thất nghiệp tràn lan.