TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Làm sao để khắc phục tình trạng mất khả năng thanh toán của CTCK?

Làm sao để khắc phục tình trạng mất khả năng thanh toán của CTCK?

Mấy ngày gần đây, Trung tâm Lưu ký CK (VSD) đã có văn bản cảnh cáo nhiều CTCK do thiếu tiền hoặc CK khi thực hiện thanh toán bù trừ.

Liên tiếp trong mấy ngày gần đây, Trung tâm Lưu ký CK (VSD) đã có văn bản cảnh cáo nhiều CTCK do thiếu tiền hoặc CK khi thực hiện thanh toán bù trừ.

Việc thiếu hụt CK khiến nhiều NĐT cho rằng vẫn đang tồn tại sự bất công trong việc cho phép một số nhỏ khách hàng bán trước CP về tài khoản.

Nợ mới chồng nợ cũ

Hai trường hợp mới nhất về thiếu tiền thanh toán được Trung tâm L ưu ký CK thông báo ngày 17.5 vừa qua là của CTCK An Phát và CTCK An Thành. Cả hai Cty này liên tiếp thiếu hụt nhiều lần trong bối cảnh “nợ mới chồng nợ cũ”.

CTCK An Phát ngày 5.5 thiếu gần 5,78 tỉ đồng, ngày 6.5 thiếu 3,81 tỉ đồng, ngày 7.5 thiếu 690 triệu đồng. Cty chưa thanh toán xong các khoản vay cũ thì VSD đã phải ứng tiền từ quỹ hỗ trợ thanh toán để cho vay mới.

CTCK An Thành các ngày 7, 10 và 11.5 vừa qua cũng thiếu tiền thanh toán. Trước đó trong tháng 4 Cty này cũng đã bị VSD cảnh cáo vì lỗi tương tự.

Theo một lãnh đạo VSD, về nguyên tắc, khi NĐT mua CK thì bắt buộc phải có sẵn tiền trong tài khoản. CTCK phải có trách nhiệm quản lý khả năng thanh toán của khách hàng. VSD chỉ giám sát khả năng thanh toán của thành viên lưu ký. Khi VSD thực hiện xác nhận giao dịch và yêu cầu CTCK chuyển tiền vào tài khoản, nếu Cty thiếu tiền thì trước hết VSD sẽ cho Cty sử dụng tiền vay từ quỹ hỗ trợ thanh toán để bù đắp, sau đó sẽ yêu cầu Cty rà soát lại quy trình kiểm soát nội bộ. Việc CTCK thiếu tiền thanh toán có thể là do hoạt động mua bán nhiều trong đó có cả các dịch vụ ứng trước tiền bán... mà Cty không kiểm soát hết được, hoặc cũng có thể do nguyên nhân nào đó khác.

Việc thiếu hụt tiền thanh toán trong bối cảnh thị trường bùng nổ không phải là hiếm và chủ yếu liên quan đến việc cung cấp đòn bẩy tài chính lớn. Theo PGĐ một CTCK tại Hà Nội, thường thì các Cty cũng tự cân đối được tài chính và cho dùng đòn bẩy ở mức an toàn. Tuy nhiên cũng có nguyên nhân về điều phối dòng tiền hoặc lưu chuyển với NH chậm.

“Nếu nói là CTCK mất khả năng thanh toán thì có khi nhiều người hiểu sai. Đúng ra là CTCK tạm thời thiếu hụt khả năng thanh toán tại một thời điểm và có thể sử dụng quỹ hỗ trợ thanh toán – thực chất là tiền các CTCK đóng góp – nếu thiếu dưới 20 tỉ đồng”. Mặc dù vậy, ý kiến này cũng cho rằng nếu CTCK cứ thiếu tiền liên tục thì phải xem lại quy trình kiểm soát nội bộ.

Trường hợp CTCK thiếu hàng gần đây nhất được biết tới là vi phạm của CTCK Châu Á – Thái Bình Dương (APEC). Theo VSD, ngày 27.4.2010, APEC đã thiếu số dư của nhiều mã CK trên tài khoản CK để thanh toán cho các giao dịch ngày 22.4.2010. “Điều này dễ được liên tưởng tới việc Cty cho bán trước hoặc bán khống CK”, một NĐT nhận xét. Hiện tại các CTCK đều sử dụng phần mềm để kiểm soát số dư về CK hay tiền của khách hàng.

Đối với NĐT cá nhân bình thường, khó có thể bán vượt khối lượng CK đang sở hữu hoặc mua nhiều hơn số dư tiền mặt đang có.

Đối với các CTCK cho phép giao dịch qua mạng, các khâu kiểm soát kỹ thuật như vậy càng chặt chẽ hơn.

Cách nào cân đối số dư

Tuy nhiên theo một số NĐT, điều đó không có nghĩa là không thể bán khống CK hoặc bán CK chuẩn bị về: “Quan trọng nhất là CTCK đó cân đối được số dư tổng của mình hay không. Có CTCK cho bán trước vào buổi sáng dù buổi chiều CK mới về. Trong một số trường hợp, Cty không đảm bảo được số dư tại thời điểm chốt của VSD sẽ dẫn tới thiếu hụt”.

Theo quy định hiện hành, CTCK được xem là đủ khả năng thanh toán CK khi tại ngày thanh toán (T+1/T+3), số dư CK trên tài khoản CK giao dịch của Cty đảm bảo lớn hơn hoặc bằng số lượng CK thực hiện bán tại ngày giao dịch (ngày T). Thời điểm VSD chốt số dư tài khoản CK giao dịch của thành viên lưu ký để xác định khả năng thanh toán CK là 9 giờ sáng ngày thanh toán.

Hệ thống lưu ký cũ của VSD chỉ quản lý đến tài khoản tổng của thành viên lưu ký còn tự mỗi thành viên quản lý tài khoản của khách hàng. Do đó các CTCK có thể linh động “điều phối” CK sao cho cân giữa số dư tổng và tình trạng này dẫn đến việc khách VIP có thể mượn CK để bán khống.

Một khả năng khác dẫn tới việc thiếu hụt số dư CK do lỗi giao dịch được xác nhận. Trường hợp này CTCK được phép đi vay CK để hỗ trợ thanh toán. Nếu giao dịch không có lỗi mà số dư CK không đủ thì sẽ bị coi là bán khống và VSD sẽ hủy thanh toán giao dịch.

Việc cho phép vay mượn CK để bán trước ngày T+3 hay mượn bán khống đã từng xảy ra khá phổ biến. Tuy nhiên theo đại diện một CTCK, hiện tượng này đã gần như chấm dứt. Chỉ có một số trường hợp cho giao dịch trước vào buổi sáng T+3 thay vì T+4. Không nhiều CTCK cho vay mượn CK một cách dễ dãi: “Cũng không thể nói là chấm dứt triệt để, nhưng các CTCK cũng không còn cạnh tranh bằng “tiện ích” này.

Mặt khác, UBCKNN đang xúc tiến kế hoạch chính thức cho phép giao dịch T+2. Đây là điều được chờ đợi hơn cả và CTCK cũng không muốn lách luật”.

Theo thông tin từ VSD, từ ngày 26.4 vừa qua, trung tâm đã xúc tiến việc chạy song song hai hệ thống lưu ký kiểu cũ và hệ thống mới giám sát đến từng tài khoản để thử nghiệm.

Theo hệ thống mới này, mỗi NĐT sẽ được cấp một mã PIN với thông tin nhận diện người sở hữu CK. Hệ thống mới sẽ giúp giám sát tốt hơn các hoạt động giao dịch trái luật.

Theo Hoàng Nguyên

Báo Lao Động

ngocdiep

CÙNG CHUYÊN MỤC
XEM