TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

“OTC hóa” giao dịch cổ phiếu niêm yết

30-08-2008 - 12:18 PM | Thị trường chứng khoán

“OTC hóa” giao dịch cổ phiếu niêm yết

Hiện nay xuất hiện khá nhiều giao dịch thỏa thuận lô nhỏ, mà theo đúng quy định thì loại giao dịch này phải được thực hiện theo hình thức khớp lệnh trên sàn.

Không ít cổ phiếu niêm yết đang được "OTC hóa" dưới hình thức giao dịch thỏa thuận. Khi thị trường lên điểm, lúc lao dốc, các giao dịch này cũng rất phát triển vì không ít NĐT có nhu cầu thực hiện cắt lỗ bên cạnh những người muốn mua rẻ hơn giá thị trường.

Cung cầu có thực

Trong diễn biến thị trường đi lên mấy phiên vừa qua, những cổ phiếu "hot" như VSP, BMC, NTP… nằm trong số cổ phiếu được mua thỏa thuận nhiều nhất.

Không mua được trên sàn do người bán ít, mức giá trần bị giới hạn, nhiều NĐT đã tìm đến nhau dưới hình thức giao dịch thỏa thuận. Ngày 15/8, trong khi giao dịch trên thị trường chính thức giá cao nhất của cổ phiếu VSP chỉ là 149.800 đồng/CP thì trên thị trường tự do, cổ phiếu này đã được rao bán với giá 190.000đ/CP.

Theo môi giới tại CTCK, cổ phiếu được giao dịch thỏa thuận thường có giá cao hơn (lúc thị trường đi lên) hoặc thấp hơn (lúc đi xuống) một mức khá lớn so với biên độ dao động giá áp dụng trên 2 sàn niêm yết.

Điều này là do người mua hoặc người bán kỳ vọng vào khả năng giá cổ phiếu sẽ lên cao hoặc xuống thấp trong tương lai. Khi làm thủ tục sang tên hoặc hiển thị giá trên bảng giao dịch, người mua và người bán tuân thủ đúng theo giá thị trường, khoản chênh lệch còn lại sẽ trao tay giữa bên bán và bên mua. Đó là đối với những lô giao dịch thỏa thuận đủ lớn theo quy định (sàn TP. HCM, lô giao dịch thoả thuận tối thiểu 20.000 cổ phiếu; còn sàn Hà Nội là 5.000 cổ phiếu).

Bên cạnh đó, hiện nay xuất hiện khá nhiều giao dịch thỏa thuận lô nhỏ, mà theo đúng quy định thì loại giao dịch này phải được thực hiện theo hình thức khớp lệnh trên sàn.

Các giao dịch này diễn ra theo cách: người mua, người bán viết tay với nhau việc mua - bán một lượng cổ phiếu và giá cả mua - bán thực tế. Sau khi mua - bán kiểu này xong, cổ phiếu đã được bán vẫn nằm trên tài khoản của người bán. Người mua có quyền yêu cầu người bán thực hiện lệnh bán ngay sau đó (chẳng hạn ngày T+1). "Điều này giúp cho họ chỉ phải nộp tiền phí giao dịch 1 lần và không phải chờ tiền hoặc chứng khoán về tài khoản mới được giao dịch", nhân viên môi giới giải thích.

Tuy nhiên, cách giao dịch này hết sức rủi ro cho người mua, bởi mua xong cổ phiếu vẫn nằm trong tài khoản người bán. Hai bên chỉ ràng buộc nhau bởi tờ giấy viết tay, trong khi pháp luật không bảo vệ cho những giao dịch kiểu này.

Theo nguồn tin chưa chính thức, hiện bộ phận môi giới cổ phiếu chưa niêm yết tại một số CTCK kiêm luôn môi giới giao dịch thỏa thuận cổ phiếu niêm yết.

Mọi nhu cầu mua - bán cổ phiếu niêm yết được các môi giới trao đổi để ráp mối người bán và người mua. Có khi một mã cổ phiếu có lợi nhuận đột biến, lô lớn sẽ được chia nhỏ để các môi  giới tìm người mua tại mỗi CTCK. Không khó khi muốn nhờ nhân viên môi giới tại CTCK mua hoặc bán  cổ phiếu niêm yết dưới hình thức thỏa thuận, dù với khối lượng lớn hay nhỏ. Vấn đề chỉ ở chỗ, người mua và người bán đưa ra mức giá nào.

Hệ lụy

"Nếu xem thị trường OTC là giao dịch không thời gian, không biên độ, thì hiện nay không ít cổ phiếu niêm yết đang được ‘OTC hóa’ dưới hình thức giao dịch thỏa thuận", một chuyên gia chứng khoán cho biết.

Theo ông, điều này là không thể chấp nhận được vì một số hệ lụy. Trước hết là tính rủi ro cao đối với những giao dịch thỏa thuận với khối lượng dưới mức quy định của pháp luật. Khi không được pháp luật bảo vệ thì rủi ro có thể xảy ra cho cả người mua và người bán, đó là chưa nói đến việc những giao dịch này vi phạm quy định về giao dịch chứng khoán.

Thứ hai, các giao dịch thỏa thuận ngầm thường có giá cao hoặc thấp hơn khá nhiều so với giá giao dịch thể hiện trên bảng điện. Do đó, NĐT mua bán thông qua hệ thống báo giá khó có thể biết được xu hướng giá thị trường như thế nào.

Thứ ba, không ít giao dịch thỏa thuận đã được thực hiện, nhưng NĐT chỉ viết tay với nhau và không hiển thị trên bảng giao dịch, nên thị trường không biết được cung -  cầu thực cổ phiếu. Những điều này góp phần làm giảm đi tính công khai, minh bạch - một trong những tiêu chí mà TTCK chính thức phải tuân thủ.

Một quan chức của UBCK thừa nhận, những giao dịch cổ phiếu niêm yết theo hình thức NĐT viết tay với nhau hiện cơ quan quản lý không kiểm soát được. Ông này khuyến cáo đây là cách mua bán hết sức rủi ro về cả tài sản lẫn pháp lý.

Trước nhu cầu mua bán thỏa thuận hiện nay, nhiều ý kiến cho rằng, UBCK nên sớm cho phép thực hiện nghiệp vụ hợp đồng tương lai, quyền chọn để giúp NĐT có thêm các công cụ đầu tư, giảm bớt tình trạng giao dịch "ngầm" như hiện nay.

Theo Đông Hải
ĐTCK

 

thaonp

CÙNG CHUYÊN MỤC
XEM