Năm 2012 thị trường chứng khoán (TTCK) đã chứng kiến
nhiều vụ lãnh đạo công ty chứng khoán (CTCK) bị cơ
quan công an khởi tố có thể kể ra đây như: Tổng giám
đốc CTCK Liên Việt, CTCK Tràng An, CTCK Cao Su, CTCK Hà
Thành... Xoay quanh vấn đề này, chúng tôi đã có cuộc
trao đổi với ông Nguyễn Đoan Hùng – Phó chủ tịch Ủy
ban Chứng khoán Nhà nước (UBCK).
Thời gian qua, TTCK chứng
kiến nhiều vụ lãnh đạo các CTCK bị bắt. Theo ông
nguyên nhân là do TTCK khó khăn hay do công tác quản lý vẫn
còn những kẽ hở?
Tôi cho rằng, quy định hiện nay đã khá đầy đủ như:
yêu cầu các CTCK phải tách bạch tiền tài khoản của
nhà đầu tư hoặc không được phép sử dụng cổ phiếu
của nhà đầu tư nhưng các CTCK có thể trong quá trình
kinh doanh đã có những mạo hiểm trong quyết định tự
doanh, hợp đồng hợp tác đầu tư... khi thị trường
phát triển thì không sao nhưng khi thị trường diễn biến
xấu đi thì mới gây ra lỗ.
Để xử lý khoản lỗ này lãnh đạo nhiều CTCK đã phải
tiến hành vay để trả nợ nhưng lại không có khả năng
hoàn trả số tiền đi vay đó nên phải “giật” lấy
cổ phiếu của khách hàng để trả.
Nói một cách khác, lãnh đạo một số CTCK đã không tuân
thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp nên mới liên
tục dẫn ra các sai phạm và bị cơ quan an ninh bắt giam
như thời gian qua.
Với tình hình thị trường
và báo cáo về tài chính của nhiều công ty, theo ông năm
2013 này sẽ còn nhiều không những vụ lãnh đạo CTCK bị
bắt không?
Có thể có. Nửa cuối của năm 2012, công tác thanh gia
giám sát của UBCK đã được tiến hành rất mạnh và sát
sao, nhất là khi Thông tư 226 chính thức có hiệu lực, từ
đó nhiều yếu kém về tài chính của một số CTCK đã
được bộc lộ.
Tuyên bố giải thể như
CTCK Âu Việt hay tiến hành sáp nhập sẽ là giải pháp
tốt cho các CTCK yếu kém hiện nay, thưa ông?
Để thoát khỏi tình trạng khó khăn về tài chính các
CTCK sẽ chọn một số giải pháp sau: Các cổ đông lớn
sẽ tìm đối tác để nhượng lại cổ phần (tìm người
mua để bán lại), chọn CTCK khác để sáp nhập. Nhưng
nếu cả 2 cách đó đều không thành công thì tốt nhất
là CTCK đó nên tuyên bố giải thể.
Mặc dù việc giải thể một
CTCK sẽ dễ dàng hơn rất nhiều so với một ngân hàng
nhưng chắc chắn nó cũng sẽ để lại nhiều hệ lụy.
Ông có nghĩ thế không?
Điều đó tùy thuộc vào tình hình của từng CTCK. Nhưng
nhìn chung vì CTCK không nhận tiền gửi đại trà, huy động
vốn rộng khắp như ngân hàng, có chăng họ chỉ huy động
vốn của một số đối tác và tiền ở tài khoản của
nhà đầu tư.
Hiện nay, tổng tài sản của các CTCK vào khoảng 70 –
100 nghìn tỷ đồng (rất nhỏ so với quy mô tài sản của
các ngân hàng), trong đó vốn tự có của các CTCK đã vào
khoảng hơn 30 nghìn tỷ đồng.
Ông thấy
sao trước ý kiến, trước khi sở hữu một CTCK là ước
mơ của nhiều người nhưng dường như bây giờ nó lại
đang là gánh nặng?
Chứng khoán là một thị trường bậc cao, hoạt động
trong thị trường đó yêu cầu kỹ năng và năng lực cao
nên việc thành lập một CTCK không có nghĩa đã là thành
công.
Thu hẹp số lượng các CTCK
hiện nay là điều ai cũng nghĩ tới nhưng theo ông đối
với TTCK Việt Nam sẽ cần khoảng bao nhiêu CTCK là đủ?
Để định lượng được thì rất khó bởi lẽ đây là
quy định cung – cầu của thị trường. Có lẽ chỉ thị
trường mới trả lời chính xác được câu hỏi “TTCK
Việt Nam sẽ có bao nhiêu CTCK là đủ?”.
Xin cảm ơn
ông!
Khánh Linh
(thực hiện)