Đó là nhận định của TS. Alan T.Pham, Kinh tế trưởng Tập đoàn
VinaCapital.
Ông có thể phân tích cụ
thể hơn lý do chính khiến TTCK liên tục mất điểm trong những phiên gần đây, mặc
dù diễn biến vĩ mô có không ít điểm sáng?
Nền kinh tế Việt Nam có một đặc trưng cơ bản là tăng
trưởng GDP phụ thuộc rất lớn vào tăng trưởng tín dụng. Điều này có nghĩa là
ngay cả khi ưu tiên kiềm chế lạm phát thì cũng không nên siết tín dụng quá chặt
như thời gian qua, bởi làm cho nền kinh tế rơi vào đình trệ như hiện tại.
Bức tranh kinh tế 6 tháng đầu năm nay cho thấy, vì kiềm chế
lạm phát đã đạt được kết quả có phần vượt quá mục tiêu đề ra, nên gây ra phản
ứng phụ là nền kinh tế rơi vào đình trệ. Đây là lý do chính khiến TTCK không
mấy khả quan sau 2 quý đầu năm.
Một nguyên nhân quan trọng khác khiến TTCK liên tục mất điểm
trong thời gian gần đây là do thị trường phản ánh trước kết quả kinh doanh quý
II/2012 của các DN. Do các DN vẫn khó tiếp cận vốn, nên dự kiến kết quả kinh
doanh trong quý này không mấy khả quan.
Thưa ông, tiến trình
cổ phần hóa DNNN chậm có là lý do khiến TTCK không mấy sôi động trong thời gian
qua?
NĐT, nhất là NĐT nước ngoài nhìn diễn biến tiến trình cổ
phần hóa không chỉ ở tiến độ triển khai, mà điều quan trọng không kém là họ
quan tâm đến mức độ thực hiện cam kết cổ phần hóa của các cấp quản lý, cũng như
DNNN, đặc biệt là các DNNN lớn ra sao.
Lộ trình cổ phần hóa các DNNN thời gian qua vừa kém minh
bạch, vừa thường xuyên thay đổi, điển hình như trường hợp của Tổng công ty Hàng
không Việt Nam (Vietnam Airlines), đã tác động tiêu cực đến niềm tin của NĐT,
cũng như thị trường.
Nếu vì lý do TTCK không thuận lợi cho việc tiến hành các đợt
bán đấu giá cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO), mà tiến trình cổ phần hóa chậm
lại như thời gian qua, thì đó là điều NĐT khó chấp nhận. Dòng tiền của khối
ngoại không thể chờ đợi cơ hội đầu tư vào các đợt IPO có nhiều yếu tố chưa rõ
ràng và bất định.
Đây có phải là nguyên
nhân khiến dòng tiền mới, nhất là từ NĐT nước ngoài chưa tham gia thị trường,
thưa ông?
Đúng vậy, bởi đây là một trong hai lý do chính khiến khối
ngoại không mấy mặn mà tham gia thị trường suốt từ đầu năm đến nay. Trong khi
điều lo ngại thứ nhất của họ là tình trạng kinh tế đình trệ đang được giải
quyết khá rốt ráo, thì tiến trình cổ phần hóa vẫn chưa có dấu hiệu rõ rệt được
“làm nóng” trở lại. Vietnam Airlines là một mặt hàng đáng giá, sẽ thu hút được
sự tham gia của khối ngoại. Qua đó, hứa hẹn mang lại sinh khí mới cho thị
trường sau một thời gian dài lình xình.
Dẫu vậy, thị trường sẽ
có triển vọng khả quan hơn từ quý III/2012, nhờ các giải pháp tài khóa và tiền
tệ đang được triển khai khá đều tay, thưa ông?
Có một điểm không khó nhận ra là sau một số lần Ngân hàng
Nhà nước điều chỉnh giảm trần lãi suất huy động, thì đã không mang lại hiệu ứng
tích cực đáng kể cho TTCK. Nguyên nhân của tình trạng này là lãi suất huy động
giảm, nhưng khả năng tiếp cận vốn của DN vẫn chưa được cải thiện, do các khoản
nợ quá hạn, trong đó có cả nợ xấu chưa được giải quyết. Tuy nhiên, cùng với nỗ
lực của cả cơ quan quản lý lẫn các ngân hàng và DN, thì từ quý III/2012, DN sẽ
dần tiếp cận được vốn.
Trong khi giải
pháp tiền tệ cần có thêm thời gian để phát huy tác dụng, thì chính sách tài
khóa đang được triển khai khá rốt ráo, nên sẽ hỗ trợ tích cực cho TTCK. Thủ
tướng Chính phủ vừa có Công văn số 806 yêu cầu các bộ, UBND các tỉnh tập trung
vốn bố trí cho các gói thầu áp dụng chỉ định thầu, đã ký hợp đồng, đã hoàn
thành và bàn giao đưa vào sử dụng trước ngày 31/12/2011, nhưng chưa bố trí đủ
vốn để thanh toán dứt điểm trong năm 2012, không để nợ đọng trong xây dựng cơ
bản. Một loạt chính sách miễn, giảm thuế cho DN và người lao động vừa được Quốc
hội thông qua cũng sẽ góp phần kích thích cho cả khâu sản xuất lẫn tiêu thụ.
Những giải pháp
nêu trên sẽ dần tháo gỡ hai khó khăn lớn nhất cho DN hiện tại là khó tiếp cận
vốn và hàng tồn kho cao. Điều này có thể đưa GDP quý III/2012 đạt tốc độ tăng
trưởng khoảng 6% so với mức khoảng 4,5% trong quý II này. Bởi vậy, TTCK sẽ khởi
sắc khá rõ nét vào cuối quý III/2012.
Theo Hữu Hòe
ĐTCK