TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Thuế chứng khoán và quyền lợi nhà đầu tư

Thuế chứng khoán và quyền lợi nhà đầu tư

Mức thuế suất 5% đánh trên cổ tức, cổ phiếu thưởng là một vấn đề gây tranh cãi do kỹ thuật điều chỉnh giá chứng khoán trên thị trường vào ngày không hưởng quyền.

Mặc dù thuế suất 0,1% cho mỗi lần bán ra là không lớn nhưng nó cũng phần nào ảnh hưởng đến thanh khoản của thị trường, làm cho giao dịch kém sôi động đi.

 

Đã là thị trường thì luôn có nhà đầu tư ngắn hạn (lướt sóng) và dài hạn.

 

Chính nhà đầu tư ngắn hạn sẽ là nhân tố quyết định đến thanh khoản của thị trường, giúp nhà đầu tư dài hạn yên tâm tham gia. Nhà đầu tư lướt sóng càng nhiều thì thanh khoản của thị trường càng cao và mức thuế 0,1% tích lũy nhiều lần là một khoản chi phí không nhỏ đối với họ.

 

Mức thuế suất 5% đánh trên cổ tức (hay cổ phiếu thưởng) như luật quy định hiện nay cũng là một vấn đề gây tranh cãi do kỹ thuật điều chỉnh giá chứng khoán trên thị trường vào ngày không hưởng quyền. Ngoài ra về mặt lý luận, cổ tức là một loại thu nhập sau thuế nên việc đánh thuế trên cổ tức là sự trùng thuế.

 

Hãy xét những ví dụ sau đây để thấy ảnh hưởng của mức thuế suất này đối với quyền lợi của nhà đầu tư:

 

1. Chia cổ tức bằng tiền mặt:

 

Cổ phiếu A (mệnh giá 10.000đ/CP) đang giao dịch trên thị trường với giá là 20.000đ/CP. Công ty A thông báo sẽ chia cổ tức bằng tiền với tỷ lệ 20%, tức 2.000đ/CP.

 

Để cho đơn giản trong việc tính toán ta giả định rằng giá cổ phiếu A không thay đổi trong chu kỳ áp thuế nên lợi nhuận do chênh lệch giá là bằng 0.

 

- Nhà đầu tư nếu đang nắm giữ cổ phiếu A khi bán ra trước ngày chốt quyền sẽ đóng mức thuế là 20.000đ x 0,1% = 20đ/CP.- Tại ngày chốt quyền, giá cổ phiếu A được điều chỉnh kỹ thuật giảm còn 18.000đ/CP.

 

- Nhà đầu tư bán ra sau ngày chốt quyền sẽ đóng mức thuế là 18.000đ x 0,1% + 2.000đ x 5% = 118đ/CP.

 

Kết luận: Nhà đầu tư rõ ràng bị thiệt thòi quá lớn trong trường hợp này do sự chênh lệch giữa hai mức thuế suất và kỹ thuật điều chỉnh giá trên sàn. Để khắc phục sự bất hợp lý này, mức thuế suất cổ tức bằng tiền phải được điều chỉnh về mức 0,1%.

 

2. Chia cổ tức bằng cổ phiếu (hay cổ phiếu thưởng):

 

Bản chất của việc chia cổ tức bằng cổ phiếu là chia cổ tức bằng tiền và dùng chính số tiền đó mua cổ phiếu phát hành thêm bằng đúng mệnh giá.

 

Ví dụ công ty A chia cổ tức bằng cổ phiếu (hay chia cổ phiếu thưởng) tỷ lệ 20% là tương đương với việc chia cổ tức bằng tiền mặt 20% đồng thời phát hành thêm cổ phiếu bằng mệnh giá để tăng vốn điều lệ lên 20%.

 

Như vậy mức thuế hợp lý cho cổ tức bằng cổ phiếu (hay cổ phiếu thưởng) cũng phải là 0,1% và giá tính thuế phải đúng bằng mệnh giá để khắc phụ sự bất hợp lý như trường hợp 1.

 

3. Ngay cả cách đóng thuế 20% trên mức chênh lệch giá chứng khoán chuyển nhượng (vốn được cho là công bằng hơn khi nhà đầu tư không có lãi) cũng có vấn đề do mức thuế cổ tức 5% gây ra. Với cách này, nhà đầu tư vẫn bị thu thuế trong một số trường hợp không có lãi.

 

Điều này nghe có vẻ vô lý nhưng thực tế đúng là như vậy.

 

Xét ví dụ 1 ở trên nếu nhà đầu tư bán cổ phiếu A trước ngày chốt quyền thì không bị thu thuế do chênh lệch giá là bằng 0 nhưng vấn đề sẽ khác khi nhà đầu tư bán cổ phiếu A sau ngày chốt quyền.

 

Lúc đó họ mặc nhiên bị thu 1 khoản thuế (cổ tức) là 2.000đ x 5% = 100đ/CP trong khi có vẻ như bị thua lỗ 2.000đ/CP (giá bán 18.000 - giá mua 20.000) theo cách hướng dẫn kê khai của luật hiện nay. Nhưng thực ra nhà đầu tư hòa vốn vì đã nhận được 2.000đ/CP trước khi bán.

 

Một ví dụ rõ ràng hơn, những ai đã mua cổ phiếu Vietcombank khi IPO với mức giá trên 100.000đ/CP thì đến bây giờ đang bị lỗ vốn nặng (vì giá cổ phiếu Vietcombank đang giao dịch trên thị trường OTC vào những ngày đầu năm 2009 chỉ khoảng 30.000đ/CP) nhưng theo luật hiện nay họ vẫn bị khấu trừ thuế 5% trên mức cổ tức nhận được từ Vietcombank.

 

Và còn những điểm bất hợp lý khác về thuế CK đã và đang được được nêu ra trên các báo và diễn đàn. Có những bất hợp lý này có thể là do các nhà làm chính sách của ta khi làm luật đã quá chú trọng vào kịch bản thị trường tăng giá mà quên đi việc bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư khi thị trường xuống giá.

 

Ở một chừng mực nào đó, cách tính thuế bất hợp lý như vậy có thể xem là tận thu, gây tác dụng ngược đối với sự phát triển bền vững của thị trường.

 

Theo Nguyễn Hoài Thanh

TBKTSG

thaonp

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên