TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Thuế chứng khoán: vừa làm, vừa hỏi?

Thuế chứng khoán: vừa làm, vừa hỏi?

Dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật thuế Thu nhập cá nhân (có hiệu lực từ ngày 1/1/2009) đã được phê chuẩn. Tuy nhiên, loại thuế này vẫn gây không ít băn khoăn cho NĐT.

Tháng 12/2008, bắt đầu đăng ký hình thức nộp thuế

Theo bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn thuế Việt Nam, một trong các chuyên gia tham gia chấp bút Nghị định hướng dẫn thi hành Luật thuế TNCN, Nghị định sẽ quy định rõ hơn, cụ thể hơn về cách thu thuế đối với chuyển nhượng chứng khoán.
 
Theo nội dung dự thảo nghị định này, NĐT sẽ được lựa chọn một trong hai cách để nộp thuế. Cách thứ nhất là nộp 20% trên tổng số lợi nhuận của khoản đầu tư chứng khoán. Phương pháp tính như sau: lấy giá bán trừ đi giá mua và các chi phí hợp lệ (phí giao dịch, lãi suất tiền vay đầu tư chứng khoán…), còn lại là lợi nhuận và NĐT sẽ phải nộp 20% số lợi nhuận đó.
 
Trường hợp lỗ thì NĐT được chuyển lỗ trong vòng 5 năm kế tiếp. Nếu nộp theo cách này, NĐT phải đăng ký với cơ quan thuế vào tháng 12 của năm trước và lưu giữ lại toàn bộ các lệnh mua - bán, sao kê… làm cơ sở đối chứng khi cần thiết.

Cách thứ hai, NĐT nộp 0,1% trên tổng giá trị mỗi lần chuyển nhượng (coi như quyết toán luôn và không phải kê khai bổ sung). NĐT chỉ được lựa chọn 1 trong 2 cách nộp thuế nêu trên mà không được lựa chọn cả hai cách trong một năm.

Theo dự thảo Nghị định, tất cả CP của công ty đại chúng phải lưu ký tại Trung tâm Lưu ký chứng khoán (TTLK). Thông qua TTLK, cơ quan thuế sẽ thu thuế mỗi lần chuyển nhượng (khấu trừ tại DN khi làm thủ tục chuyển nhượng). Cơ sở để xác định giá tính thuế là lấy giá bán trừ đi giá CP đấu giá bình quân của DN (nếu DN đó thực hiện đấu giá) hoặc dựa theo giá trị thị trường của CP đó tại thời điểm chuyển nhượng.

… Vẫn nhiều băn khoăn!

Trao đổi với báo giới, Tổng giám đốc một CTCK có trụ sở tại Hà Nội cho biết, hiện chưa có Nghị định chính thức hướng dẫn thi hành Luật thuế TNCN nhưng nhìn vào phương pháp tính thuế đối với chuyển nhượng chứng khoán cho thấy, có một số vấn đề chưa rõ ràng.
 
Nếu NĐT nộp 0,1% cho mỗi lần giao dịch thì dựa vào tổng doanh thu môi giới của CTCK và sao kê của từng NĐT, cơ quan thuế sẽ xác định số thuế phải thu. Đây là những công việc thuần túy nghiệp vụ không liên quan đến công nghệ nên CTCK cũng không ảnh hưởng nhiều.
 
Nhưng nếu NĐT chọn cách nộp 20% trên lợi nhuận (đa số NĐT sẽ chọn cách này trong bối cảnh TTCK không mang lại lợi nhuận), cơ quan thuế có thể kiểm soát được doanh thu của NĐT, nhưng sẽ làm thế nào để kiểm soát các khoản chi phí mà NĐT bỏ ra trong quá trình đầu tư để tính ra lợi nhuận chịu thuế?
 
Vẫn theo vị tổng giám đốc này, nhiều NĐT có hàng trăm giao dịch mỗi năm, với trên 400.000 tài khoản hiện nay, ngành thuế phải tốn không ít nhân lực làm kế toán thuế.
 
Và điều ông băn khoăn nữa là đối với CP chưa niêm yết, ngoài số công ty lưu ký CP tại TTLK, còn hàng ngàn công ty cổ phần khác có CP đang lưu hành tự do sẽ rất khó quản lý việc chuyển nhượng CP của NĐT để thu thuế. Để có thể quản lý số thuế này là vô cùng khó khăn, nhưng nếu không thể quản lý thì lại thiếu công bằng với các NĐT.
 
Đem những băn khoăn kể trên trao đổi với ông Vũ Văn Trường, Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế (Bộ Tài chính), ông thừa nhận việc thu thuế thu nhập từ chứng khoán đối với các giao dịch OTC là rất khó.
 
"Hiện trong Luật ghi chung chung giá tính thuế là theo giá thị trường, còn giá thị trường như thế nào do thị trường định đoạt và do các chuyên gia quyết định trong từng thời điểm. Nguyên tắc thu thuế dựa trên phát sinh theo giá giao dịch thật, còn thật như thế nào thì văn bản cũng không thể cụ thể hoá. Đấy là điều khiến cơ quan thực thi rất bối rối", ông Trường nói.

Tuy nhiên theo ông Trường, vẫn có thể xác định giá CP trên thị trường OTC bằng cách: quy đổi tương đương với giá giao dịch trên thị trường chính thức. Hai mã chứng khoán có cùng ngành nghề hoặc có nhiều điểm tương đồng thì lấy giá thị trường chính thức quy đổi.

Vậy nhưng, không phải lúc nào cũng có 2 mã chứng khoán tương đồng trên thị trường OTC và thị trường niêm yết để quy đổi. Hơn nữa, nếu làm theo cách này sẽ rất thiếu khoa học do giá trị sổ sách, thương hiệu, tính thanh khoản… của 2 DN khác nhau là rất khác nhau, nên giá CP cũng sẽ khác xa nhau.

 Theo Thanh Đoàn
ĐTCK

phuongmai