TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Xử phạt còn quá nhẹ tay

Xử phạt còn quá nhẹ tay

Cần tăng cường xử phạt nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm thông tin trong lĩnh vực chứng khoán để bảo vệ các NĐT chân chính và xây dựng một thị trường lành mạnh.

Thông tin đóng vai trò quyết định để thị trường chứng khoán (TTCK) có thể vận hành an toàn và hiệu quả. Thực tế thế giới cho thấy, hầu hết TTCK ở các quốc gia, nhất là những TTCK còn non trẻ ở châu Á, đã từng bị chấn động mạnh, thậm chí sụp đổ, chỉ sau thời gian ngắn hoạt động do hệ thống luật pháp chưa hoàn thiện và nhất là do thiếu một hệ thống thông tin bảo đảm chất lượng.

Các loại thông tin trên TTCK

Những thông tin cần thiết để một TTCK hoạt động bình thường và an toàn, nhất thiết phải gồm:

1. Nhóm thông tin về môi trường pháp lý, cơ chế, thể thức vận hành của TTCK.

2. Nhóm thông tin về kế hoạch, kết quả hoạt động kinh doanh, trạng thái tài chính (mà báo cáo tài chính công ty là quan trọng nhất), các thông tin về mức chia cổ tức, về chỉ số thị giá/lợi nhuận P/E, những thuận lợi, khó khăn và triển vọng phát triển của công ty phát hành chứng khoán... Qua đó, nhà đầu tư chứng khoán có thể đánh giá được chất lượng chứng khoán.

3. Nhóm thông tin về động thái cung - cầu và các nhân tố liên quan đến TTCK, bao gồm về cung - cầu của các loại chứng khoán niêm yết trên TTCK trong và ngoài nước, xu hướng vận động và những dự báo tương lai...
 
Rộng hơn, có thể còn cần bao hàm cả những thông tin liên quan đến đường lối, chính sách, giải pháp kinh tế vĩ mô của Chính phủ chung cho đất nước, hoặc riêng cho từng ngành, lĩnh vực, mặt hàng, doanh nghiệp.

4. Nhóm thông tin dành cho các nhà đầu tư chứng khoán (nhất là những người nghiệp dư) tham khảo bao gồm các thông tin về đặc điểm kinh doanh trên TTCK, nhất là “tâm lý bầy đàn”, các mánh khóe gian lận trong kinh doanh hiện đại và kinh doanh chứng khoán...

Một số sai phạm điển hình trong vi phạm hành chính trên TTCK

Những rủi ro gắn với những vi phạm thông tin trong kinh doanh chứng khoán có thể xuất phát từ các hành vi sau:

- Thiếu phổ biến thông tin chính xác, cần thiết, đầy đủ, có hệ thống, cập nhật.

- Thông tin bị bóp méo, “làm đẹp”, bị giữ lại và thậm chí bị đánh tráo khi đưa ra công chúng...

- Sử dụng thông tin làm công cụ cạnh tranh (tung tin giả, tin nhiễu), gây thiệt hại cho doanh nghiệp đối thủ cạnh tranh.

- Thông tin “gốc” bị  khai thác vì mục đích thu lợi như mua bán nội gián, bán khống, cho vay chứng khoán, lũng đoạn thị trường, thâu tóm và sáp nhập doanh nghiệp...

Ngoài ra, hiện nay còn nổi lên hai hành vi vi phạm khá phổ biến là:

Thứ nhất, phát hành chứng khoán “chui”. Kiểu phát hành chứng khoán “chui” này phổ biến ở các công ty cổ phần (công ty đại chúng). Các doanh nghiệp này bán thêm cổ phần ra công chúng mà không xin phép Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), không thông báo rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng, thậm chí không có cả phương án phát hành chứng khoán theo pháp luật quy định.
 
Cá biệt, có trường hợp một số công ty chưa triển khai hoạt động, thậm chí chưa có trụ sở đã tổ chức phát hành chứng khoán ra công chúng dưới các hình thức biến tướng như “quyền mua cổ phiếu”, hoặc “phiếu ưu tiên mua cổ phần”...

Năm 2007 những vi phạm này rất phổ biến và có chiều hướng gia tăng ở các công ty niêm yết. Theo con số thống kê chưa đầy đủ, trong năm 2007 có khoảng 30 công ty vi phạm lỗi này trên tổng số 80 công ty vi phạm bị xử phạt tiền. Riêng sáu tháng đầu năm 2008 những vi phạm loại này là 44 vụ, chiếm 81,5% tổng số vụ vi phạm bị phạt tiền.

Điều đáng nói ở đây là các dạng và mức độ vi phạm rất khác nhau, trong khi mức phạt theo quy định lại rất nhẹ. Chẳng hạn, với một loạt các vi phạm như sáu lần phát hành riêng lẻ mà không báo cáo UBCKNN và không sửa đổi, bổ sung hồ sơ theo quy định; đồng thời không thông báo phát hành đối với đợt chào bán 3,2 triệu cổ phiếu ra công chúng, vậy mà Công ty cổ phần Giấy Sài Gòn chỉ phải nộp phạt tổng cộng 70 triệu đồng. Với mức phạt “lấy lệ” như vậy, rất nhiều công ty đã tái phạm vài ba lần,  thậm chí sáu lần.

Cần nhấn mạnh rằng, chính bất cập này đã dẫn tới tình trạng bùng nổ và lạm dụng huy động vốn bất hợp pháp trên TTCK thông qua phát hành cổ phiếu tăng vốn điều lệ, bất chấp các quy định pháp luật, kế hoạch và hiệu quả sử dụng nguồn vốn huy động để đảm bảo lợi ích lâu dài cho cổ đông, giữ gìn thương hiệu công ty. Đây cũng là một trong những nguyên nhân quan trọng kéo giá cổ phiếu các công ty niêm yết trên hai sàn sụt giảm mạnh trong thời gian qua và cả sắp tới.

Thứ hai, vi phạm các quy định về hoạt động kinh doanh chứng khoán, đăng ký, lưu ký chứng khoán, bù trừ và thanh toán các giao dịch chứng khoán.

Nhân viên của các công ty chứng khoán khi thực hiện giao dịch chứng khoán thường vô tình hoặc cố ý mắc một hoặc cùng lúc các lỗi, như: chèn lệnh, hủy lệnh trong cùng đợt giao dịch, nhập lệnh không đúng quy trình, thậm chí tư vấn kinh doanh chứng khoán cho nhà đầu tư theo “đơn đặt hàng” của tổ chức phát hành, hoặc của các nhà đầu cơ lớn.
 
Ngoài ra, còn có một số cá nhân và công ty có hành vi thông đồng trong giao dịch tạo ra cung - cầu giả, câu kết với nhau liên tục mua, bán một loại chứng khoán để thao túng giá...
 
Theo thống kê chưa đầy đủ, chỉ riêng năm 2007 có khoảng gần 100 vụ vi phạm, trong đó lỗi hủy lệnh trong cùng đợt giao dịch chiếm khoảng 60% số vụ vi phạm.
 
Tuy nhiên, hình thức xử lý chung chỉ là cảnh cáo (chiếm tới hơn 80% số vụ vi phạm), hoặc đình chỉ giao dịch từ 1-3 tháng. Tổng cộng số tiền phạt nộp vào ngân sách nhà nước năm 2007 là 2,085 tỉ đồng. Riêng sáu tháng đầu năm 2008, Thanh tra của UBCKNN đã ban hành 54 quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán, với số tiền nộp phạt tổng cộng là 1,615 tỉ đồng.

Một số giải pháp nhằm bảo đảm sự minh bạch và lành mạnh của TTCK

Để phòng tránh và giảm thiểu những vi phạm trên, cần tuân thủ các quy định của Nhà nước về hoạt động của TTCK, nhất là những điều cấm trong Luật Kinh doanh chứng khoán. Đặc biệt, cần coi trọng những giải pháp sau:

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản pháp quy, môi trường pháp lý và cả những định chế cần thiết cho hoạt động kinh doanh chứng khoán.
 
Đặc biệt, cần có những quy định rõ ràng, thống nhất, phù hợp thông lệ quốc tế về chế độ kế toán, kiểm toán và thông tin phục vụ hoạt động của TTCK đối với các công ty có niêm yết cổ phiếu trên TTCK. Phát triển rộng rãi cơ chế và mạng lưới thông tin chuyên đề, chuyên ngành, thông tin đại chúng về chứng khoán và TTCK.

Thứ hai, cần coi trọng công tác thẩm định chất lượng thông tin từ cơ sở. Bên cạnh các tổ chức đánh giá hệ số tín nhiệm phi chính phủ, Nhà nước cần có quy định và lập bộ phận chuyên về công tác thông tin, đảm bảo cung cấp đầy đủ, rộng rãi, cập nhật, chính xác những thông tin về các nội dung yêu cầu nêu trên.

Thứ ba, tăng cường giáo dục nhận thức và năng lực xử lý thông tin thị trường và tự bảo vệ mình cho các nhà đầu tư chứng khoán, nhằm giúp họ hiểu đúng chất lượng chứng khoán cũng như đặc điểm kinh doanh trên TTCK, từ đó tự định hướng, điều chỉnh và giảm thiểu thiệt hại, rủi ro trong kinh doanh chứng khoán.

Thứ tư, có cơ chế chế tài nghiêm khắc, kịp thời, hiệu quả đối với các sai phạm trong việc bảo đảm chất lượng thông tin  và cung cấp các dịch vụ phục vụ kinh doanh chứng khoán.
 
Cần tăng cường hoạt động kiểm tra giám sát của các ban thanh tra liên ngành với việc phát hành cổ phiếu “chui”, sử dụng vốn thiếu trách nhiệm, kém hiệu quả.
 
Cần tăng cường kiểm tra, giám sát thi hành pháp luật về chứng khoán - kinh doanh chứng khoán, áp dụng linh hoạt việc cấp, đình chỉ và thu hồi các loại giấy phép trong lĩnh vực chứng khoán và kinh doanh chứng khoán đối với các đơn vị và cá nhân vi phạm các quy định về phổ biến và bảo đảm chất lượng, an toàn thông tin chứng khoán.

Đặc biệt, cần tăng cường mức xử phạt, chẳng hạn như tịch thu toàn bộ khoản lợi bất chính và phạt thêm gấp nhiều lần khoản lợi đó, cấm hành nghề vĩnh viễn, thậm chí đưa một số hành vi vi phạm nguy hiểm vào Bộ luật Hình sự để xử lý như những loại tội phạm mới. Đồng thời cần thông tin rộng rãi về các đối tượng và hành vi vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng, nhằm giữ nghiêm kỷ cương trên TTCK.

Theo TS.Nguyễn Minh Phong - TS.Đặng Cẩm Thúy - Nguyễn Thành Long
TBKTSG

thanhtu

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên