TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Băn khoăn trước giờ G

Băn khoăn trước giờ G

Ngày 1-1-2009, tức chỉ còn chưa đầy ba tháng nữa Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) bắt đầu có hiệu lực. Tuy nhiên, vẫn còn không ít băn khoăn, thách thức đặt ra cho việc thực thi.

Nặng trách nhiệm cho người nộp thuế

Theo các chuyên gia, điểm thay đổi lớn nhất khi thực thi Luật Thuế TNCN là người nộp thuế phải tự mình thực hiện đăng ký, kê khai, tính thuế, quyết toán thuế...

Thực ra, vấn đề này đã được quy định bởi Luật Quản lý thuế có hiệu lực từ hơn một năm trước nhưng đi vào áp dụng cụ thể thì phải theo các luật thuế khác, trong đó có Luật Thuế TNCN.
Ví dụ, theo cách làm hiện nay doanh nghiệp sẽ tạm tính, tạm thu và quyết toán thuế cho người lao động và đồng thời chịu trách nhiệm về tính trung thực, chính xác và đầy đủ đối với các con số đó.

Tuy nhiên, khi thực thi Luật Thuế TNCN thì trách nhiệm kê khai thuế được chuyển sang cho người lao động. Nhiều ý kiến lo ngại điều này sẽ gây ra những lúng túng đáng kể cho người nộp thuế nếu họ không được chuẩn bị, hỗ trợ về kiến thức, nghiệp vụ khai thuế.

 Chưa nói, theo ông Tạ Hồng Thái, Giám đốc phụ trách thuế và hỗ trợ doanh nghiệp thuộc Công ty KPMG, Luật Thuế TNCN khá phức tạp, từ cách tính thuế theo các mức thuế suất khác nhau đối với từng loại thu nhập, từng mức thu nhập đến cách tính giảm trừ gia cảnh và hàng loạt thủ tục, giấy tờ rắc rối khác...

Chỉ cần xem qua bản dự thảo Thông tư hướng dẫn thi hành Luật Thuế TNCN do Bộ Tài chính đưa ra để lấy ý kiến đóng góp với 78 trang cùng hàng chục mẫu biểu đã cho thấy sự phức tạp đến mức nào.
Hơn nữa, một văn bản có tầm quan trọng như vậy (vì không có nó thì không thể thực thi Luật Thuế TNCN) nhưng đến nay vẫn chưa được ban hành, thậm chí còn nhiều điểm tranh cãi.

Nhằm hỗ trợ người nộp thuế, Cục Thuế TPHCM đang tiến hành tập huấn cho các doanh nghiệp đóng trên địa bàn cách thức kê khai thuế giùm cho người lao động (kể cả những nguồn thu nhập ngoài tiền công, tiền lương của doanh nghiệp trả). Ngoài ra, nếu không muốn theo cách này người nộp thuế có thể đến Cục Thuế để tự kê khai.

Tuy nhiên, ông Thái cho rằng dù thực hiện cách nào đi chăng nữa thì theo quy định, trách nhiệm đối với việc kê khai vẫn thuộc về người nộp thuế TNCN. Vả lại không phải người lao động nào cũng thích doanh nghiệp làm giùm vì nhiều lý do, chẳng hạn họ cần giữ bí mật nguồn thu nhập của mình.

Đồng quan điểm với ý kiến trên, ông Richard Harvey Buchanan, Giám đốc tư vấn thuế cao cấp của Công ty Deloitte ước tính nếu lấy tỷ lệ 20% dân số thì Việt Nam sẽ có khoảng 17 triệu người thuộc diện nộp thuế TNCN, cao hơn cả Úc chỉ có khoảng 13 triệu người (chiếm 65% dân số). Con số này cũng gần với con số 15 triệu người mà Tổng cục Thuế dự kiến sẽ cấp mã số thuế theo Luật Thuế TNCN.

Theo ông Buchanan, đây là con số “quá sức lớn” và điều băn khoăn của ông là liệu ngành thuế có đủ năng lực về cơ sở hạ tầng, nhân sự... để tiếp nhận cũng như hỗ trợ cho những đối tượng này? Đặc biệt, theo kế hoạch, đến ngày 31-12-2008 việc cấp mã số thuế phải được làm xong trên cả nước.

“Ở Úc, chỉ cần đăng ký qua mạng với thời gian 15 phút là có mã số thuế trong khi chẳng hạn tại TPHCM phải mất đến hai giờ đồng hồ. Giả sử một công ty có vài ngàn nhân viên mà họ đăng ký giùm thì biết đến bao giờ mới xong?”, ông Buchanan đặt vấn đề.

Theo luật sư Nguyễn Hữu Phước, Trưởng Văn phòng luật sư P & P, Nhà nước nên khuyến khích phát triển các đại lý khai thuế nhằm cung cấp dịch vụ cho người nộp thuế TNCN. “Nhu cầu khai thuế TNCN cực kỳ lớn nhưng dường như rất ít đại lý khai thuế được thành lập. Đây là điều rất cần được xem xét”, luật sư Phước băn khoăn.

Ông Buchanan đề nghị thêm là nên trao cho các đại lý khai thuế, các tổ chức chi trả, ngân hàng... quyền cũng như nghĩa vụ khấu trừ thuế, vì như thế sẽ đỡ đần đáng kể công việc cho cơ quan thuế.  Ngoài ra, ngành thuế nên có những chương trình, biện pháp hỗ trợ thiết thực cho người dân trong việc phổ cập kiến thức về thuế TNCN.

“Một doanh nghiệp như hãng Honda còn làm được cả một chương trình giáo dục về an toàn giao thông phát trên VTV1 thì không có lý do gì một chính sách quan trọng như thế chúng ta lại không làm được”, ông Tạ Hồng Thái nói.

Kiểm soát nguồn thu bằng cách nào?

Nhiều ý kiến cũng lo ngại về khả năng kiểm soát của ngành thuế đối với thu nhập thực tế của người đóng thuế. Tình trạng kê khai thu nhập không đúng thực tế hiện nay vẫn khá phổ biến, điển hình như các giao dịch về nhà đất, giao dịch của những người hành nghề tự do (ca sĩ, bác sĩ, cầu thủ, giáo viên...), đầu tư vốn... Việc kiểm soát không tốt chẳng những gây thất thu thuế mà còn tạo ra tình trạng thiếu công bằng trong việc nộp thuế.

Theo ông Buchanan, ngành thuế nên đẩy mạnh xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ cho việc quản lý, đặc biệt là áp dụng những công nghệ quản lý hiện đại thay vì thủ công như hiện nay.
“Việt Nam hoàn toàn có điều kiện để tận dụng các công nghệ quản lý hiện đại mà không phải tốn quá nhiều thời gian. Vấn đề quan trọng là Nhà nước có dám chi ngân sách cho việc đó hay không”, ông Buchanan đặt vấn đề.
Ở góc độ quản lý, theo luật sư Phước, biện pháp có thể làm ngay là ban hành quy định yêu cầu đối với những giao dịch từ năm triệu đồng trở lên thì bắt buộc phải thanh toán qua ngân hàng.
Nếu không như vậy thì giao dịch đó sẽ bị coi là bất hợp pháp và sẽ bị phạt về hành vi trốn thuế. Các chuyên gia cũng cho rằng để việc thực thi Luật Thuế TNCN thành công, một yếu tố không thể thiếu là phải xây dựng một hệ thống pháp luật chống tham nhũng hiệu quả.

 Theo Nguyên Tấn
TBKTSG

thanhtu

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên