TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Băn khoăn về vốn cho dự án đường sắt cao tốc

Băn khoăn về vốn cho dự án đường sắt cao tốc

Theo tính toán của Bộ Giao thông - Vận tải, khi đi vào khai thác, giá vé tàu cao tốc tương đương 75% hoặc bằng giá vé máy bay.

Trước thực tế nhu cầu vận tải ngày một tăng, trong khi năng lực vận tải hiện tại không thể đáp ứng được, tất cả các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đều đồng tình với việc xây dựng đường sắt cao tốc Hà Nội - TP.HCM (ĐSCT) và sẽ trình dự án này ra Quốc hội tại Kỳ họp thứ 7.

Theo tính toán của Bộ Giao thông - Vận tải, đến năm 2030, lượng khách lưu thông trên tuyến Bắc - Nam vào khoảng 195 triệu lượt/năm, trong khi nhu cầu vận chuyển của hệ thống giao thông hiện tại (sau khi đã được nâng cấp, mở rộng) chỉ có thể vận chuyển được 138 triệu lượt hành khách. Như vậy, nếu không xây dựng ĐSCT thì mỗi năm có không dưới 57 triệu lượt hành khách không có cách gì di chuyển từ Bắc vào Nam và ngược lại. Trong khi đó, nếu xây dựng ĐSCT thì bài toán vận chuyển hành khách, hàng hoá giữa hai trung tâm kinh tế lớn nhất không những được giải quyết, mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại những địa phương có tuyến đường này đi qua.

Những số liệu trên đã hoàn toàn thuyết phục được các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong việc chấp thuận trình Dự án xây dựng ĐSCT ra Quốc hội tại Kỳ họp thứ 7 để thông qua chủ trương đầu tư. Tuy nhiên, với một dự án có số vốn đầu tư lớn nhất và thời gian đầu tư dài nhất từ trước đến nay (tổng vốn đầu tư lên tới 55.853 triệu USD, thời gian xây dựng khoảng 23 năm), nên hầu hết thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội lo lắng về nguồn vốn huy động cũng như hiệu quả của “siêu dự án” này.

“Theo Chiến lược phát triển ngành giao thông - vận tải đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030, tổng số vốn đầu tư cho ngành giao thông vào khoảng 55 tỷ USD, nếu cộng thêm với số vốn xây dựng ĐSCT và Dự án Nhà máy Hạt nhân Ninh Thuận, Dự án Thủy điện Sơn La... nữa thì từ nay đến năm 2030, chúng ta cần ít nhất 150 tỷ USD. Với số vốn khổng lồ này, không biết liệu Chính phủ có huy động được không?”, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Hà Văn Hiền lo lắng.

Ông Nguyễn Văn Thuận đồng tình cao với việc xây dựng ĐSCT, nhưng cũng rất lo ngại về khả năng huy động nguồn vốn, đặc biệt là vốn từ ngân sách nhà nước. “Năm 2009, ngân sách đầu tư cho ngành giao thông 5.800 tỷ đồng, năm 2010 dù đã hết sức “co kéo” với mục tiêu tập trung vốn cho ngành giao thông, song ngân sách cũng chỉ có thể cấp cho ngành này 5.357 tỷ đồng. Với quy mô như hiện nay, chưa biết hàng năm ngân sách lấy đâu ra hơn 10.000 tỷ đồng (tương đương 570 triệu USD) để cấp cho dự án ĐSCT”, vị Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội băn khoăn.

Ngoài ra, vị dân biểu này cho rằng, việc huy động các thành phần kinh tế đóng góp 1,268 tỷ USD/năm cũng không hề đơn giản, bởi đầu tư vào ĐSCT có lợi nhuận/vốn đầu tư khá thấp và thời gian thu hồi vốn thường lâu hơn rất nhiều so với đầu tư vào các lĩnh vực khác. Trong khi đó, số tiền 2,436 USD/năm dự kiến sẽ huy động từ nguồn vốn ODA và nguồn vốn vay ít ưu đãi khác, theo ông Thuận, cũng khó, bởi với thu nhập bình quân đầu người trên 1.000 USD/năm, Việt Nam đã ra khỏi danh sách các nước chậm phát triển, nên các nhà tài trợ sẽ giảm nguồn vốn ODA, còn nguồn vốn vay thương mại lại phụ thuộc rất lớn vào thị trường vốn quốc tế - nơi mà Việt Nam chưa có nhiều kinh nghiệm và thường phải trả lãi cao hơn so với các quốc gia cùng khu vực.

Cũng như các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khác, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Ksor Phước cũng bày tỏ sự băn khoăn về hiệu quả đầu tư. “Theo tính toán của Bộ Giao thông - Vận tải, khi đi vào khai thác, giá vé tàu cao tốc tương đương 75% hoặc bằng giá vé máy bay. Tôi không biết, với giá vé cao như vậy, sẽ có bao nhiêu người đủ khả năng sử dụng ĐSCT. Và nếu có đủ tiền thì nhiều người sẽ chọn phương tiện vận chuyển là máy bay, chứ không phải là tàu cao tốc. Nếu hệ số sử dụng chỗ ngồi không đạt yêu cầu, thì hiệu quả đầu tư sẽ rất thấp”, ông Phước nói.

“Vốn là một trong những nội dung mà chúng tôi lo lắng nhất khi xây dựng Dự án ĐSCT. Hiện chưa có tổ chức tài chính, nhà tài trợ, nhà đầu tư nước ngoài nào cam kết vốn cho Dự án”, Bộ trưởng Bộ Giao thông - Vận tải Hồ Nghĩa Dũng nói.

Vẫn theo ông Dũng, mặc dù chưa có cam kết nào, song các nhà tài trợ cũng đang đợi Dự án được Quốc hội chấp thuận chủ trương đầu tư và sau khi có chủ trương, họ sẽ thảo luận trực tiếp với phía Việt Nam về việc tài trợ vốn. “Chính phủ Nhật Bản cam kết sẽ tài trợ vốn để lập báo cáo tiền khả thi sau khi Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư. Tất cả các câu hỏi liên quan đến nguồn vốn huy động, hiệu quả đầu tư, giải phóng mặt bằng, tác động tới kinh tế - xã hội, môi trường, công nghệ... sẽ có câu trả lời khoa học, chính xác trong báo cáo tiền khả thi”, Bộ trưởng Dũng cho biết.

Theo Mạnh Bôn

Báo Đầu tư

thanhhuong

CÙNG CHUYÊN MỤC
XEM