TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Chất xúc tác cần thiết

Chất xúc tác cần thiết
Doanh nghiệp nộp thuế tại Cục Thuế TPHCM

Sau khi Ngân hàng Thế giới công bố báo cáo khảo sát về môi trường kinh doanh các nước (Doing Business 2008) trong đó Việt Nam được xếp hạng thứ 91, đã có một số ý kiến chung quanh bảng xếp hạng này. Tuần này chúng tôi xin giới thiệu bài ghi nhận ý kiến phát biểu của các tác giả bảng xếp hạng nhân dịp sang thăm Việt Nam và một số ý kiến khác.

ĐIỂM MỚI: NHIỀU PHẢN BIỆN HƠN

Không phải ngẫu nhiên mà Ngân hàng Thế giới (WB) và Công ty Tài chính Quốc tế (IFC), khi tổ chức buổi nói chuyện về môi trường kinh doanh giữa bà Sylvia Solf và ông Justin Yap, hai đồng tác giả báo cáo, với đại diện các cơ quan, tổ chức nhà nước và báo giới tại Hà Nội vào ngày 9-11 vừa qua, đã mời khá nhiều chuyên gia kinh tế tham gia để lắng nghe ý kiến phản biện của họ.

Trước đó, hồi cuối tháng 9, khi báo cáo được công bố, chúng ta đã được nghe những phân tích sâu về phương pháp luận, các chỉ số xếp hạng, yếu tố tác động đến môi trường kinh doanh và cả những khuyến nghị của các chuyên gia am hiểu về lĩnh vực này.

Theo WB, họ đánh giá cao tất cả những góp ý và đặc biệt là phản biện, của những người quan tâm tới môi trường kinh doanh ở Việt Nam, vì điều này có ích cho cả Việt Nam lẫn nhóm tác giả và nhà đầu tư. Một chuyên gia Việt Nam cũng thừa nhận, phản biện chưa phải là công việc chúng ta thường làm mỗi khi được các tổ chức quốc tế xếp hạng. Vì vậy, nhiều ý kiến phản biện được đưa ra là điểm mới rất đáng ghi nhận sau khi “Môi trường kinh doanh 2008” được công bố.

Có thể nhận thấy, hầu hết chuyên gia tại cuộc nói chuyện đều cho rằng, “cải thiện từng chỉ số” là “điều quan trọng nhất” mà chúng ta nên làm hơn là “chỉ quan tâm đến xếp hạng”, như nhận xét của bà Phạm Chi Lan.

Thật vậy, thay vì vội vui mừng khi thấy Việt Nam tiến được mười ba bậc trên bảng xếp hạng (91/178 năm nay so với 104/175 theo cách tính của báo cáo năm ngoái), cả Chính phủ, các bộ ngành và bản thân mỗi doanh nghiệp cũng phải tự nhìn lại mình, trên cơ sở so sánh, đối chiếu từng chỉ số xếp hạng năm nay trong báo cáo (có tổng số 10 chỉ số) với thực tế của mình, để xem đâu là ưu tiên cải cách hàng đầu. Thực hiện được việc này, Việt Nam sẽ nhanh chóng bứt lên và vượt qua thứ hạng 91 năm nay.

Ông Lê Đăng Doanh, một chuyên gia kinh tế nhiều kinh nghiệm, cho rằng, Việt Nam hoàn toàn có thể cải thiện thứ hạng 128 về việc nộp thuế, nếu ngành thuế chịu khó tập trung soát xét toàn bộ hệ thống thuế ở các khâu để tìm ra vướng mắc trong quá trình thực thi và đơn giản hóa thủ tục thuế cho doanh nghiệp.

Về phần mình, doanh nghiệp cũng phải chuyên nghiệp hóa hoạt động nộp thuế, bằng cách thường xuyên nghiên cứu, cập nhật chính sách và nắm bắt quy định để tiết kiệm thời gian nộp thuế, vì thực tế có nhiều doanh nghiệp mới thành lập thậm chí không biết mình phải nộp những loại thuế gì.

Ông Doanh cũng cho rằng, ông Đinh Văn Ân, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, đã khá “xã giao” khi đưa ra nhận xét, tổng thời gian trung bình cho việc nộp thuế của một doanh nghiệp trong một năm là 1.050 giờ mà báo cáo đưa ra, là tương đương với khảo sát và báo cáo của viện. Theo ông Doanh, thời gian thực tế cho việc nộp thuế của doanh nghiệp là 1.990 giờ một năm, cao hơn nhiều so với con số trên.

CHẤT XÚC TÁC CẦN THIẾT

Có thể coi nhận định của ông Lê Đăng Doanh, “báo cáo là chất xúc tác cần thiết để Việt Nam tự thay đổi”, là điều kiện thiết yếu nhằm cải thiện vị trí xếp hạng của Việt Nam. Thái độ mà chúng ta đón nhận Báo cáo Môi trường kinh doanh ra sao sẽ quyết định, phần lớn, đến việc chúng ta có thể tiến bộ như thế nào trong xếp hạng năm tới. Do vậy, Việt Nam “không thể tự hài lòng với thứ hạng 91 và không nên quá vui mừng”, như lời ông Doanh, mặc dù, “đã vượt qua Indonesia, hạng 123, và Philippines, hạng 133” nhưng vẫn “xếp sau Thái Lan, hạng 15, và Malaysia, hạng 24”.

Theo bà Phạm Chi Lan, “điều này chứng tỏ nền hành chính của Việt Nam còn rất yếu kém và cản trở việc làm ăn của doanh nghiệp”. Thật vậy, chỉ cần giở báo cáo ra là có thể thấy rõ thời gian, thứ vốn liếng còn quý hơn vàng đối với doanh nghiệp, bị lãng phí vô ích thế nào bởi các quy định thủ tục hành chính rườm rà không cần thiết.

Số giờ nộp thuế của doanh nghiệp đã nêu ở trên chỉ là một trong số nhiều ví dụ về thực trạng này, và nếu tạm coi 1.050 giờ của báo cáo là chính xác so với thực tế hiện nay, thì Việt Nam là một trong những nước mà doanh nghiệp mất nhiều thời gian nhất để đóng thuế. Ông Justin Yap nhấn mạnh rằng, đây là điểm yếu làm cho Việt Nam mất lợi thế cạnh tranh trong kinh doanh vì thời gian này gấp năm lần so với tỷ lệ trung bình ở các nước Đông Á và Thái Bình Dương.

Một ví dụ khác là việc giải thể doanh nghiệp, xếp hạng 121/178. Các vướng mắc về thủ tục hành chính trong quá trình thực hiện phá sản đã chỉ ra sự yếu kém và bất cập trong Luật Phá sản hiện hành, khi doanh nghiệp phải mất tới năm năm (trung bình) và tốn 15% trên tổng giá trị tài sản chỉ để giải thể kinh doanh.

Một số ý kiến cho rằng, báo cáo chưa cập nhật những thay đổi về thủ tục đăng ký kinh doanh, sau khi Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư có hiệu lực, và điều này ảnh hưởng đến chỉ số thành lập doanh nghiệp, dẫn đến thay đổi xếp hạng tổng thể của Việt Nam. Hơn nữa, báo cáo đề cập nhiều vấn đề quá rộng và có một số điểm chưa phù hợp với thực tế.

Trả lời vấn đề này, ông Justin Yap nói rằng: “Báo cáo chỉ là bức ảnh chụp nhanh tại một thời điểm nhất định để soi rọi vào môi trường kinh doanh Việt Nam, chứ bản thân nó không phải là xếp hạng vĩnh viễn và không thay đổi”.

Theo giả định của nhóm tác giả, nếu Việt Nam tiếp tục cải cách ba lĩnh vực thành lập doanh nghiệp, cấp phép và vay vốn tín dụng, thì xếp hạng tổng thể mới của Việt Nam năm sau sẽ là 58 chứ không phải là 91.

WB và IFC dự kiến sẽ cập nhật ba chỉ số: không trả hối lộ, sử dụng cơ sở hạ tầng và chương trình nghiên cứu về các quy định và cơ hội kinh doanh cho phụ nữ vào báo cáo môi trường kinh doanh năm sau. Mục đích là nhằm nâng cao tính minh bạch trong môi trường kinh doanh.

Việt Nam hoàn toàn có thể cải thiện thứ hạng 128 về việc nộp thuế, nếu ngành thuế chịu khó tập trung soát xét toàn bộ hệ thống thuế ở các khâu để tìm ra vướng mắc trong quá trình thực thi và đơn giản hóa thủ tục thuế cho doanh nghiệp.
 
Theo Thành Trung
TBKTSG

thanhtu

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên