TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Chiến lược cho hàng Việt Nam

Chiến lược cho hàng Việt Nam

Để có một chiến lược thành công thì đòi hỏi phải có những động thái chính sách quyết đoán và thiết thực.

Trước s tràn lan ca nhiu mt hàng ngoi nhp lu, k c nhng loi hàng kém cht lượng cũng như s tt gim xut khu, vic khuyến khích người Vit Nam ưu tiên dùng hàng Vit Nam là mt vn đề cn thiết.

 

Tuy nhiên, để có mt chiến lược thành công thì đòi hi phi có nhng động thái chính sách quyết đoán và thiết thc. Nhng chính sách này tt nhiên phi được thc hin trong khuôn kh ca thương mi quc tế cũng như phi phù hp vi trình độ phát trin kinh tế ca Vit Nam.

 

Thế nào là hàng Vit Nam?

 

Khi nói đến ưu tiên dùng hàng Vit Nam thì ny sinh ra câu hi định nghĩa thế nào là hàng Vit Nam. Tr li câu hi này là cn thiết cho vic định hướng nhm tp trung thúc đẩy tiêu th và sn xut nhng mt hàng mà Vit Nam có thế mnh trong hin ti cũng như tương lai để nn kinh tế có th đạt hiu sut cao hơn.

 

phương din quc gia, khi nói đến hàng Vit Nam thì có th nghĩ đến nhng thương hiu như trà Tâm Châu, gch Đồng Tâm, bia Sài Gòn, gm Minh Long... cũng như nhng sn vt và hàng hóa (đôi khi không có nhãn mác doanh nghip c th) được to ra trc tiếp t ngun tài nguyên thiên nhiên Vit Nam. Đây là các mt hàng được sn xut bi ngun vn trong nước, t ngun nguyên liu đầu vào ch yếu là ti Vit Nam, và trước hết là để phc v nhu cu tiêu dùng ca người Vit.

 

Tuy nhiên, bên cnh đó cũng có nhiu mt hàng vi nhãn mác là sn xut ti Vit Nam nhưng li s dng nguyên liu đầu vào phn ln là nhp khu. Đin hình là các mt hàng đin t được lp ráp ti Vit Nam bng linh kin, ph tùng hu hết là ngoi nhp. Ngay c mt hàng xut khu ch lc ca Vit Nam là dt may cũng s dng rt nhiu thành phn nhp khu.

 

Rõ ràng là trong chui sn xut toàn cu vi giao thương m rng ngày nay thì mt mt hàng được cho là ca Vit Nam không có nghĩa là nó hoàn toàn được làm t các yếu t sn xut ti Vit Nam. phương din thương mi quc tế cũng như pháp lý, xut x ca mt mt hàng được quyết định bi nhng quy tc xut x (rules of origin).

 

Xác định xut x rt cn thiết cho vic áp dng thuế quan cũng như các vn đề liên quan đến thng kê mu dch, mua sm ca chính ph, và các bin pháp s dng các công c chng li cnh tranh không công bng. Hin nay, quy tc xut x được quyết định bi tng quc gia riêng bit. Và mi quc gia cũng có nhng quy định xut x khác nhau dành cho các nước khác nhau.

 

Quy tc xut x ưu đãi thì được áp dng đối vi các nước mà mình có ưu đãi đặc bit v mu dch, chng hn như các trường hp có hip định thương mi t do và chế độ ưu đãi thuế quan ph cp. Quy tc xut x không ưu đãi thì được áp dng cho các nước không thuc thành phn được ưu đãi mu dch như trên.

 

Đối vi quy tc này, hip định v quy tc xut x ca WTO hin vn chưa có (còn đang thương lượng) nhng quy tc xut x hài hòa để áp dng chung cho tt c các thành viên.Nhìn chung, có hai nguyên tc v xut x không ưu đãi mà các nước áp dng.

 

Th nht, nếu mt mt hàng hoàn toàn được nuôi trng, đánh bt, hoc sn xut ti mt quc gia thì mt hàng đó được coi là xut x t quc gia đó. (Đây là các trường hp hàng hóa Vit Nam đã đề cp đầu bài viết).

 

Th nhì, nếu mt mt hàng được làm t nhiu thành phn đến t hơn mt quc gia thì xut x được xác lp nước thc hin công đon cui cùng làm chuyn đổi cơ bn mt hàng (substantial transformation). Ví d, nếu Vit Nam nhp da t Thái Lan và đế giày t n Độ ri sn xut ra giày da thì đôi giày đó thông thường s được coi là sn xut ti Vit Nam (hàng Vit Nam).

 

Xác định xut x da trên nguyên tc th nht thì tương đối đơn gin nhưng da trên nguyên tc th nhì thì rt phc tp vì mi nước có quyn quyết định thế nào là chuyn đổi cơ bn. Ví d, mt trong nhng tiêu chí mà Vit Nam dùng để quyết định là ít nht 30% giá tr ca món hàng phi được sn xut ti nước được coi là đã thay đổi cơ bn món hàng đó. (V chi tiết các cách thc mà Vit Nam áp dng quy tc xut x có th xem Ngh định s 19/2006/NĐ-CP và Thông tư ca B Thương mi 08/2006/TT-BTM).

 

T nhng vn đề liên quan đến các quy tc xut x, có th rút ra rng: ngoi tr nhng mt hàng “thun Vit” như đã nói đầu bài viết thì vic xác định ngun gc Vit Nam cho các mt hàng còn li ph thuc vào nhng yêu cu chi tiết v chuyn đổi cơ bn ca các nước mà Vit Nam xut hàng sang.

 

Tuy nhiên, mt khi mà mt hàng được gn mác hp pháp là sn xut ti Vit Nam (made in Vietnam) thì v mt pháp lý đó là hàng Vit Nam, cho dù giá tr công đon được thc hin ti Vit Nam có th dưới xa 50% tng giá tr sn xut.

 

Chính sách phù hp

 

Vi cách phân loi hàng Vit Nam như trên thì có th thy rng cn có nhng chính sách ngn hn và dài hn thông qua s cng tác ca Chính ph, nhà sn xut, và người tiêu dùng để thúc đẩy vic tiêu th cũng như sn xut hàng Vit Nam đúng mc tiêu và có hiu qu. Sau đây là mt s động thái c th nên được thc hin.

 

Th nht, Vit Nam cn có mt kế hoch chi tiết v mua sm ca Chính ph để ưu tiên cho các mt hàng có th sn xut được trong nước. Hàng năm, vic mua sm ca Chính ph lên đến 14% GDP, cho nên cn phi s dng sc mua tương đối ln này mt cách thiết thc để ng h hàng Vit Nam. Mun to mt nếp văn hóa người Vit Nam dùng hàng Vit Nam thì Chính ph phi đi tiên phong để làm gương.

 

Trước tiên là cn ưu tiên mua các mt hàng “thun Vit” và các mt hàng có t l ni địa hóa cao. (Như mt chi tiết tham kho, trong điu khon yêu cu mua hàng M được lng vào gói kích cu gn đây, Chính ph M quy định rng để được coi là hàng M thì mt hàng đó phi được sn xut ti M và các linh kin M phi có giá tr trên 50% tng giá thành sn xut mt hàng đó).

 

Tuy nhiên, cũng tùy mt hàng mà nhm đến t l thích hp; đối vi mt hàng như ô tô thì cho dù t l ni địa hóa không là bao nhiêu, nhưng mua xe lp ráp trong nước để s dng cho vic công thì vn tt hơn nhiu cho đất nước so vi nhp khu. Đối vi các mt hàng không th sn xut được Vit Nam thì cn tránh mua các công ngh lc hu mà mt s nước mun bán tháo bán đổ.

 

Bên cnh đó cũng nên quan tâm mua hàng t các nước có giao thương tt vi Vit Nam, chng hn như Nht và M, để tht cht thêm mi quan h. Thông thường vic mua sm ca chính ph không b ràng buc bi hai quy tc v ti hu quc và đối x quc gia ca WTO cho nên nhng vic làm trên là kh thi.

 

Hơn na, Vit Nam hin nay vn chưa ký Hip định Mua sm Chính ph ca WTO cho nên vic Chính ph Vit Nam ưu tiên mua hàng ni s không vi phm các điu l ca WTO. Th nhì, Vit Nam nên tiến hành các cuc điu tra chng bán phá giá và tr giá đối vi các mt hàng nhp khu siêu r đang tràn lan th trường.

 

Nhìn sơ b v các yếu t như s thit hi nng n ca các nhà sn xut ni địa, mc độ nhp khu tăng vùn vt trong nhng năm gn đây, giá hàng nhp khu r mt cách bt bình thường... thì cũng có cơ s để nhn định rng mt s mt hàng ngoi nhp đã được bán phá giá vào Vit Nam.

 

Mun hàng Vit Nam đến được người tiêu dùng Vit Nam thì trước hết phi bo đảm mt sân chơi cnh tranh công bng để các nhà sn xut trong nước có cơ hi tn ti. khía cnh này, vic tiến hành điu tra nên bt đầu t các mt hàng mà Vit Nam có th sn xut gn như hoàn toàn trong nước, không s dng nhiu linh kin nhp.

 

Th ba, trong các hip định thương mi t do mà Vit Nam thương lượng trong tương lai, Chính ph Vit Nam cn ưu tiên cho vic thương thuyết dành ưu đãi thuế quan ti đa cho các mt hàng va tương đối “thun Vit” va có li thế so sánh tt. Tăng thêm đầu ra để đạt được quy mô kinh tế là mt trong nhng cách tt nht để va h giá thành sn xut va tăng cht lượng mt hàng nhm to ra nhng thương hiu Vit Nam có uy tín trên trường quc tế.

 

Bên cnh đó, các doanh nghip và hip hi trong nước, đặc bit là thành phn tư nhân, cn được to điu kin để tham gia trc tiếp góp ý vi Chính ph trong sut quá trình đàm phán nhm bo v quyn li ca h trước khi mt hip định được ký kết.

 

Trong tương lai, để người Vit Nam có th mua được nhng mt hàng có hàm lượng công ngh cao hơn nhưng tương đối “thun Vit” hơn thì bt buc phi có nhng chính sách để nâng cao hàm lượng ni địa hóa ca các mt hàng mà hin nay Vit Nam vn tp trung vào các công đon gia công, lp ráp.

 

khía cnh này, chính sách phát trin nn công nghip ph tr là rt cn thiết. Có được mt nn công nghip ph tr hiu qu không nhng chc chn s làm tăng t l ni địa hóa mà còn to ra các hiu ng lan ta rt quan trng cho vic thúc đẩy tiến trình công nghip hóa theo hướng hin đại.

 

Tuy nhiên, cn rà soát, đánh giá để ưu tiên tp trung phát trin công nghip ph tr cho các ngành mà Vit Nam có kh năng cnh tranh tt trên th trường thế gii thay vì phát trin tràn lan, gây lãng phí nhng tài nguyên hu hn. Đây là mt thách thc mà các nhà hoch định chính sách Vit Nam cn toàn tâm toàn lc vượt qua để tht s to ra mt biến chuyn tích cc mi cho nn kinh tế.

 

Theo TBKTSG

ngocdiep

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên