TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Đầu thầu tại Việt Nam đang phát huy "ngoại lực"

Đầu thầu tại Việt Nam đang phát huy "ngoại lực"

Giai đoạn 2008 - 2025 Việt Nam sẽ chi khoảng 250 – 300 tỷ USD nhưng lại chưa có chiến lược cụ thể để giành được 40-50% thị phần (nội địa hóa được từ 100 - 130 tỷ USD).

Theo ông Phạm Hùng, Tổng Giám đốc Tổng công ty Lắp máy Việt Nam - Lilama, quy định của Luật Đấu thầu hiện hành, việc đấu thầu EPC (tổng thầu) hoặc từng gói thầu của các dự án đầu tư xây dựng được chia làm 2 giai đoạn: sơ tuyển về năng lực và kinh nghiệm và giai đoạn đấu thầu thương mại và giá.


Theo phương thức lựa chọn này hầu hết các nhà thầu đều vượt qua giai đoạn 1, vì thực tế các nhà thầu (kể cả nhà thầu không đủ năng lực) họ có thể thuê các nhà tư vấn có kinh nghiệm làm bài, và khi đã vào đến Giai đoạn 2 là đấu giá. Như vậy, thực chất đấu thầu ở Việt Nam ta là đấu về giá.

Tổng thầu EPC là một công đoạn khép kín trong lĩnh vực xây dựng bao gồm: tư vấn, thiết kế - cung cấp thiết bị - xây lắp, vận hành hay nói cách khác là thực hiện dự án theo phương thức chìa khoá trao tay.



Với cách làm này thì không có nhà thầu nào khác có thể vượt qua được các nhà thầu Trung Quốc. Và như thế thì rõ ràng là chúng ta đang phát huy "ngoại lực" chứ không phải phát huy "nội lực " như chủ trương chủ nhà nước đã đề ra.


Ông Hùng lấy ví dụ, Lilama là Tổng công ty hàng đầu trong lĩnh vực công nghiệp, cơ khí, quản lý dự án và là nhà thầu EPC đầu tiên của Việt Nam; tuy nhiên trên thực tế tổng thể nguồn vốn ngân sách cấp cho Lilama chỉ có 80,6 tỷ đồng (khoảng 5 triệu USD) cộng với nguồn vốn mà bản thân Lilama tự bổ sung là 526,7 tỷ đồng (khoảng 32 triệu USD), tổng vốn chủ sở hữu của Tổng công ty là 37 triệu USD. Để đầu tư một nhà máy điện có công suất 1.200MW


Công trình thủy điện Vũng Áng I - Tổng mức đầu tư khoảng 1,7 tỷ USD. Theo quy định về đầu tư thì bắt buộc chủ đầu tư phải có nguồn vốn chủ sở hữu bằng 20% của Tổng mức đầu tư nghĩa là khoảng 340 triệu USD.


Như vậy theo quy định này thì một tổng công ty nhà nước có năng lực quản lý dự án hàng đầu Việt Nam như Lilama gần như không có một cơ hội nào để tham gia đầu tư vào các lĩnh vực mà đất nước đang cần …


Ông Hùng cho rằng, điều kiện yêu cầu phải có 20% vốn của chủ sở hữu là một yếu tố cần thiết để đảm bảo an toàn hiệu quả, hạn chế rủi ro của các dự án đầu tư, song cũng cần có những quy định mở hơn để có thể xét đến tính đặc thù, quy mô dự án, nguồn vốn, năng lực chủ đầu tư nhằm tận dụng được tối đa năng lực của các Tổng công ty trong nước. 


Nếu tính riêng cho 4 lĩnh vực công nghiệp: nhiệt điện chạy than, thủy điện, xi măng lò quay, sản xuất Alumim thì lượng vốn cho nhập khẩu thiết bị đồng bộ là gần 110 tỷ USD; tính cả ngành công nghiệp hóa chất, hóa dầu, máy xây dựng và các ngành công nghiệp khác ước đầu tư cho thiết bị giai đoạn 2008 - 2025 khoảng 250 – 300 tỷ USD.


Xong hiện nay, hầu như chúng ta chưa có chiến lược cũng như biện pháp cụ thể để giành được 40-50% thị phần, nghĩa là để nội địa hóa được từ 100 - 130 tỷ USD.

Lượng vốn đầu tư và nhập khẩu thiết bị công nghệ giai đoạn 2007 – 2025:

 

Lĩnh vực

Thủy điện

Nhiệt điện

Xi măng

Nhôm

Tổng số

Tổng sản lượng (MW)

11.931

23.440

30.250.000

5.650.000

 

Vốn đầu tư (tỷ USD)

5,726

18,752

2,5

3,616

28094

Mục tiêu nội địa hóa :

 

 

 

 

 

- Tỷ lệ nội địa hóa (%)

44 %

32 %

41 %

37%

 

- Giá trị nội địa hóa (tỷ USD)

2,519

6,00

1,029

1,337

4885

 

 

Ông Hùng nhấn mạnh, nếu chúng ta có những chính sách, sách lược để tạo điều kiện cho các nhà thầu trong nước thực hiện vai trò tổng thầu EPC thì đây chính là động lực rất lớn để dần dần chúng ta hình thành được các tập đoàn công nghiệp nặng về chế tạo thiết bị cơ khí đồng bộ, thiết kế công nghệ, quản lý dự án...


Kinh nghiệm lịch sử phát triển của các nước công nghiệp và các nước có nền công nghiệp phát triển cho thấy, họ đã xây dựng thành công các tập đoàn công nghiệp nặng hùng mạnh và đã trở thành xương sống cho nền công nghiệp của các quốc gia như: Nhật Bản có Mitsubishi, ở Đức có Siemens, ở Hàn Quốc có Huyndai, Doosan... Hầu hết các tập đoàn công nghiệp này có xuất xứ trước đây và hiện tại họ là các nhà thầu EPC.


Trả lời câu hỏi ngành công nghiệp chế tạo máy móc thiết bị là một nhu cầu cấp thiết cho nước nhà trên con đường công nghiệp hoá, tại sao mấy chục năm nay không phát triển được?


Ông Hùng cho rằng, có một số nguyên nhân như: vốn đầu tư, lợi nhuận không cao, thu hồi vốn chậm nhưng nguyên nhân chính vẫn là thị trường đầu ra của các sản phẩm cơ khí.


Bên cạnh đó, Luật Đấu thầu có phần cứng nhắc chính là nguyên nhân làm cho các doanh nghiệp Việt Nam đánh mất cơ hội phát triển này.


Các doanh nghiệp không thể bỏ ra hàng trăm triệu USD để đầu tư nhà máy sản xuất các dây chuyền thiết bị công nghệ cho lĩnh vực điện, xi măng trong khi các chủ đầu tư nhà nước ở các lĩnh vực này dựa vào Luật đấu thầu để đi nhập khẩu 100% thiết bị từ nước ngoài về.

 

Điểm qua một số công trình đang thực hiện gần đây cho thấy, 23 nhà máy thủy điện công suất từ 50-2.400 MW nhà thầu chính là nước ngoài cung cấp thiết bị cơ điện; 11 nhà máy nhiệt điện than chỉ có 01 nhà máy nhiệt điện Uông Bí mở rộng I là do nhà thầu Việt nam (Lilama) làm tổng thầu, nhiệt điện đốt khí (chu trình hỗn hợp) có 12 nhà máyLilama thực hiện với vai trò tổng thầu 03 nhà máy (Cà Mau I, II, Nhơn Trạch I) các dự án còn lại do nước ngoài làm tổng thầu EPC; 18 nhà máy xi măng chỉ có nhà máy xi măng Sông Thao do Lilama làm tổng thầu, các nhà máy còn lại do nước ngoài làm tổng thầu EPC.


Các dự án chế biến oxít nhôm từ bô xít , các dự án nhà máy hóa chất và lọc dầu như Lọc dầu Dung Quất, Đạm Cà Mau, Đạm Ninh Bình, DAP Hải Phòng, khí điện đạm Bà Rịa – Vũng Tàu đều do nước ngoài làm tổng thầu EPC.


Hạnh Lệ

hanhle

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên