TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Kẽ hở trong việc giám sát

Kẽ hở trong việc giám sát
Hàng bình ổn giá luôn được người tiêu dùng đón nhận. Trong ảnh: người dân chen nhau mua đường bình ổn giá trong siêu thị. Ảnh: Lê Quang Nhật

Trước năm 2012, doanh nghiệp được cấp vốn bình ổn qua công ty Đầu tư tài chính thành phố bằng hợp đồng tín dụng uỷ thác chứ không cần thế chấp tài sản hoặc chứng thư bảo lãnh của ngân hàng.

Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu vừa khởi tố, bắt tạm giam ba tháng đối với ông Phạm Văn Minh, giám đốc công ty TNHH thương mại và chế biến thực phẩm Phú An Sinh về tội chiếm đoạt tiền bình ổn giá. Một số ý kiến cho rằng nếu có cơ chế giải ngân, kiểm tra, giám sát chặt chẽ, vụ việc đáng tiếc có thể đã không xảy ra.

Việc bình ổn giá được nhiều tỉnh thành, trong đó có các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM thực hiện từ nhiều năm nay. Một doanh nghiệp muốn tham gia bình ổn, phải đăng ký và qua nhiều khâu thẩm định của cơ quan chức năng như sở Công thương, Nông nghiệp, Tài chính, Đầu tư, đơn vị giải ngân vốn.
Dựa trên kết quả thẩm định về uy tín, năng lực, thương hiệu, trang thiết bị công nghệ, mạng lưới phân phối, tạo nguồn cung ứng hàng, đặc biệt là năng lực tài chính…, UBND tỉnh hoặc thành phố sẽ duyệt, đưa doanh nghiệp vào danh sách tham gia bình ổn. Doanh nghiệp được cấp vốn phải cam kết sử dụng vốn đúng mục đích tạo nguồn và cung ứng hàng đúng loại, đủ số lượng đăng ký…

Ưu đãi lãi suất, giao vốn không thế chấp

Mặc dù đặt ra khá nhiều điều kiện ràng buộc như vậy, nhưng qua tìm hiểu một số hợp đồng cấp vốn bình ổn, vẫn còn một vài kẽ hở. Chẳng hạn, trong hợp đồng giao vốn cho công ty Phú An Sinh, không có điều khoản yêu cầu thế chấp tài sản hoặc bảo lãnh ngân hàng.

Một số đơn vị tham gia bình ổn tại TP.HCM cũng cho hay, trước năm 2012, doanh nghiệp được cấp vốn bình ổn qua công ty Đầu tư tài chính thành phố bằng hợp đồng tín dụng uỷ thác chứ không cần thế chấp tài sản hoặc chứng thư bảo lãnh của ngân hàng. Điều này có thể ảnh hưởng tới khả năng thu hồi vốn.

Trong hợp đồng tín dụng uỷ thác cấp vốn bình ổn của doanh nghiệp tại TP.HCM ký với công ty Đầu tư tài chính ghi rõ: cơ sở để giải ngân là các tài liệu, chứng từ hợp pháp, hợp lệ liên quan đến phương án sản xuất. Tiền vay được chuyển trả thẳng cho người thụ hưởng theo các hợp đồng, các hoá đơn hợp lệ hoặc giải ngân trực tiếp cho doanh nghiệp. Hợp đồng ghi rõ: tuyệt đối không dùng vốn vay để đầu tư dài hạn hoặc thực hiện các hoạt động khác…

Doanh nghiệp có thể lách?

Trao đổi với phóng viên SGTT, bà Lê Ngọc Đào, phó giám đốc sở Công thương TP.HCM cho biết, khi doanh nghiệp được vay vốn ưu đãi, họ nhận tiền giải ngân theo hợp đồng dựa trên chứng từ thu mua tạo nguồn cung hàng hoá. Quá trình kiểm tra và giám sát dòng luân chuyển hàng hoá được kiểm tra chặt chẽ hàng tuần, hàng tháng.

Cụ thể như kiểm tra nguồn hàng tại xí nghiệp, nhà máy, trang trại, kho hàng…; kiểm tra số lượng điểm bán hàng và lượng hàng đang bày bán tại từng quận, phường theo địa chỉ doanh nghiệp cung cấp; kiểm tra lượng hàng doanh nghiệp cung ứng cho các hệ thống phân phối khác như siêu thị, cửa hàng tự chọn, chợ… Nếu kết quả kiểm tra thực tế cho thấy doanh nghiệp chưa dùng tiền đúng mục đích đăng ký, thì quá trình giải ngân sẽ ngưng lại ngay.

Trên thực tế, doanh nghiệp vẫn có cách sử dụng tiền theo mục đích khác. Cụ thể, để được giải ngân vốn, doanh nghiệp chỉ cần cung cấp các chứng từ đầu vào, còn việc thực hiện bán số lượng hàng hoá được bao nhiêu (ở đây là các chứng từ đầu ra) thì họ chỉ việc làm báo cáo sao cho khớp với đầu vào là được chấp nhận.

Nghĩa là, một doanh nghiệp đăng ký 100 tấn thịt bình ổn và chỉ cần cung cấp chứng từ đầu vào đầy đủ sẽ nhận được khoản tiền hỗ trợ tương ứng. Còn việc họ có bán hết số thịt nói trên ra thị trường theo nghĩa vụ bình ổn hay không, thì chỉ bị giám sát bởi các cơ quan chức năng. Nếu việc giám sát không chặt, sẽ xảy ra tình trạng doanh nghiệp chỉ bán 50kg giá bình ổn, còn lại bán ra thị trường với giá cao hơn.

Theo điều tra của công an, công ty Phú An Sinh bán một lượng nhỏ giọt hàng bình ổn trên địa bàn tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, còn lại đem bán ở các địa phương khác với giá cao hơn để trục lợi. Tương tự, trên lý thuyết thì những chứng từ đầu vào thể hiện vào mục đích mua nguyên liệu, nhưng ai đảm bảo doanh nghiệp không móc ngoặc với người sản xuất (chủ trại, đơn vị cung ứng…) nâng khống số lượng?

Ông Phạm Thanh Hùng, phó giám đốc công ty Ba Huân, một trong các doanh nghiệp đang tham gia chương trình “bình ổn giá” của TP.HCM, cho biết: năm 2012 này, lần đầu tiên chương trình áp dụng cách làm mới là yêu cầu tất cả các doanh nghiệp vay vốn phải có tài sản thế chấp và phải có chứng thư bảo lãnh của ngân hàng; cách làm này sẽ phát sinh thêm nhiều thủ tục, giấy tờ và quá trình thẩm định tài sản thế chấp… khá phức tạp nhưng nó buộc doanh nghiệp phải có trách nhiệm hơn với đồng vốn ưu đãi.

Quy trình giám sát thực hiện việc sử dụng nguồn vốn cũng sẽ quy củ và chặt chẽ hơn, nên doanh nghiệp rất khó dùng tiền vay sai mục đích. Ngoài ra, căn cứ vào chứng từ đầu vào, đơn vị giải ngân sẽ rót tiền bình ổn trực tiếp về phía người bán nguyên liệu chứ không đưa một cục cho doanh nghiệp như trước đây…

Theo Hoàng Bảy - Bích Nga 

SGTT


thunm