TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Lệnh hành chính để “cứu thị trường” sẽ ít đi

Lệnh hành chính để “cứu thị trường” sẽ ít đi

“Cứu thị trường”, “kiềm chế lạm phát”... là những cụm từ liên tục được nhắc lại từ đầu năm đến nay. Và để làm việc đó, hàng loạt mệnh lệnh hành chính đã được ban hành.

Điện thoại cầm tay của chủ tịch hội đồng quản trị kiêm tổng giám đốc tổng công ty Xi măng Việt Nam liên tục đổ chuông.

Đó là các cú điện thoại từ các “sếp” của ông từ các bộ Xây dựng, Công thương và các cơ quan nhà nước khác. Ông được yêu cầu tăng cường vận chuyển xi măng vào miền Nam khi cơn sốt xi măng hoành hành tại khu vực này cách đây ít lâu

Bán được sản phẩm là điều mong muốn với tất cả doanh nghiệp, nhưng điều này lại không hẳn đúng với tổng công ty Xi măng. Đơn giản là vì họ không có lãi. Dù chi phí vận chuyển tăng cao, nhưng xi măng của doanh nghiệp này lại được yêu cầu bán ở mức giá cố định.
Thứ trưởng bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam kể rằng, các nhà quản lý nhà nước biết điều này là rất khó khăn cho ông tổng giám đốc, nhưng không thể không gọi điện thúc giục ông để “cứu thị trường”.

“Cứu thị trường”, “kiềm chế lạm phát”... là những cụm từ liên tục được nhắc lại từ đầu năm đến nay. Và để làm việc đó, hàng loạt mệnh lệnh hành chính đã được ban hành. Gần đây nhất là Nghị định 75/2008/CP ban hành đầu tháng 6 về việc quản lý giá với 14 loại hàng hoá nhằm tăng cường quyền kiểm soát thị trường của Nhà nước. Bộ Công thương cho rằng, việc làm này là cần thiết để bảo đảm cuộc sống cho người dân, đặc biệt là dân nghèo.

Thứ trưởng bộ Công thương Bùi Xuân Khu giải thích: “Nhà nước phải đưa các mặt hàng chiến lược vào quỹ đạo giá, và tăng kịch trần thuế nhập khẩu để chống lạm phát. Điều này có thể đi ngược lại thông lệ, nhưng là giải pháp tình thế cho hoàn cảnh rất khó khăn hiện nay”.

Sự can thiệp của Nhà nước, theo giải thích của người phát ngôn bộ Công thương, là có thể hiểu được trong tình huống kinh tế đặc biệt hiện nay. Một chuyên gia kinh tế của viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (CIEM) cho biết, ông thống kê được mỗi tuần có ít nhất sáu văn bản chỉ đạo mang tính mệnh lệnh hành chính được ban hành.

Cách đây ba năm, các nhà làm luật đã lồng được một ý quan trọng khi tiến hành sửa đổi luật Doanh nghiệp năm 2005. Ý đó, liên quan đến quản lý doanh nghiệp nhà nước, nêu rằng: Nhà nước chỉ thực hiện quyền chủ sở hữu vốn với vai trò là người đầu tư vốn trên nguyên tắc bảo toàn và phát triển vốn; tách biệt thực hiện quyền chủ sở hữu đối với quyền chủ động kinh doanh của doanh nghiệp; và tôn trọng quyền kinh doanh của doanh nghiệp.

Nhưng, tiếc thay, tinh thần đó dường như đã khác trên thực tế. Gần 200 giám đốc doanh nghiệp nhà nước và công ty cổ phần trả lời một nghiên cứu công bố đầu tháng 7 của CIEM, là họ vẫn đang rất lạ với cách mà các cơ quan quản lý nhà nước can thiệp vào công việc kinh doanh của họ.
Các giám đốc này nói rằng, Nhà nước – thông qua chức năng chủ sở hữu – vẫn đang sử dụng các công cụ hành chính như văn bản pháp luật, công văn can thiệp trực tiếp đến hoạt động của họ. Nhiều doanh nghiệp cổ phần thậm chí vẫn nhận được các quyết định áp đặt về chiến lược kinh doanh từ cơ quan quản lý nhà nước.

Hơn nữa, nhiều giám đốc doanh nghiệp nhà nước nói với các nhà nghiên cứu của CIEM, họ vẫn nhận được các quyết định kinh doanh, như các dự án đầu tư, các hợp đồng kinh tế, các hợp đồng mua bán tài sản... từ cơ quan quản lý nhà nước.

Theo ông Trần Tiến Cường, trưởng ban đổi mới doanh nghiệp của CIEM, cách thức can thiệp như vậy có xu hướng đi ngược với nguyên tắc “chống phân biệt đối xử” của WTO.
Cam kết này nêu: “Chính phủ không tác động trực tiếp hay gián tiếp tới các quyết định thương mại của doanh nghiệp thuộc sở hữu Nhà nước, do Nhà nước kiểm soát, hay doanh nghiệp được hưởng độc quyền”.
Chuyên gia này bình luận: “Vấn đề đặt ra cho Nhà nước là phải đảm bảo quyết định thương mại của doanh nghiệp nhà nước được hình thành từ nhu cầu của doanh nghiệp, của khách hàng, và thị trường”.

Thứ trưởng Bùi Xuân Khu nói: “Tôi tin là đầu năm sau sẽ ít đi các mệnh lệnh hành chính, khi kinh tế bắt đầu phục hồi”.

Theo Tư Hoàng
SGTT

thanhtu