TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Lời cảnh báo cho tương lai

Lời cảnh báo cho tương lai

Những tin đồn về thiếu lương thực và không đủ gạo tiêu dùng vừa qua, tuy đã được giải quyết, nhưng suy cho cùng là một lời cảnh báo.

Lời cảnh báo ấy nếu không được quan tâm, chú ý bằng các chính sách pháp luật và bằng những hành động thiết thực của Nhà nước thì có khi lại trở thành hiện thực trong một thời gian không xa.

Từ thực tế ở các nước châu Á, và ở ngay Việt Nam đã cho thấy quy hoạch đi đến đâu thì diện tích đất nông nghiệp dần dần bị thu hẹp, để nhường chỗ cho các khu công nghiệp, khu đô thị, thậm chí là các sân golf, nhà hàng, khách sạn, các khu vui chơi giải trí...

Theo báo Tuổi trẻ ngày 8-5-2008, chỉ riêng sáu địa phương (TPHCM, Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, Long An và Lâm Đồng) đã có 34 dự án đầu tư vào sân golf với diện tích hơn 13.000 héc ta. Một câu hỏi được đặt ra: “Làm sao để xác định sự cần thiết của một sân golf cho xã hội là lớn hơn một cánh đồng lúa trĩu bông?”

Có lẽ chúng ta chưa thực sự đặt ra việc cân bằng lợi ích một cách hệ thống trong các văn bản quy phạm làm cơ sở để xét duyệt một đồ án quy hoạch: giữa một bên là diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng, với một bên là sân golf, là khách sạn và các khu giải trí?!

Người dân chưa bao giờ được phép đặt câu hỏi với nhà chức trách rằng quy hoạch này có cần thiết không? Rằng thực sự sau khi quy hoạch, diện tích đất ấy có đáp ứng tốt nhu cầu ăn ở cho đại đa số nhân dân lao động, hay chỉ đáp ứng các nhu cầu tiêu khiển cho một nhóm người?...

Trong khiếu nại về đền bù và giải phóng mặt bằng ở ta, quanh đi quẩn lại, người dân chỉ có thể khiếu nại về giá nhà, giá đất và mặc dù nước ta đã có tòa hành chính - cơ quan tư pháp bảo vệ lợi ích trực tiếp cho người dân trước các quyết định hành chính, hành vi hành chính bất hợp pháp, bất hợp lý của các cơ quan hành chính, cán bộ nhà nước có thẩm quyền - người dân vẫn chỉ có thể loay hoay khiếu nại trong hệ thống cơ quan hành chính, từ cấp dưới đến cấp trên, rồi cấp trên lại trả hồ sơ về cấp dưới...

Ở các nước tiên tiến, người dân trong vùng giải tỏa, tùy tính chất và mức độ vụ việc cũng như sự lựa chọn của họ mà họ có thể khiếu nại lên cơ quan trung ương hoặc khởi kiện ra tòa hành chính. Đối với các trường hợp chủ thể theo hướng khiếu kiện, tòa hành chính sẽ trực tiếp giải quyết.

Một trong các yếu tố quan trọng đặt ra: liệu quy hoạch này có thực sự cần thiết không và sau khi quy hoạch có tạo ra mảnh đất “tốt hơn điều kiện đang có” trong lợi ích chung của Nhà nước, của cộng đồng? Đối với trường hợp khiếu nại lên cơ quan trung ương, một cán bộ thanh tra được bộ trưởng ủy quyền được cử ra, độc lập với các bên (bên tiến hành thu hồi đất và bên có đất bị thu hồi) trực tiếp giải quyết.

Tại đây, người dân vùng quy hoạch có thể tranh luận về tính cần thiết của đồ án quy hoạch, giữa “cái được” và “cái mất”. Họ có thể thuê luật sư hoặc các chuyên gia pháp lý bảo vệ quyền lợi cho mình. Cả hai trường hợp trên, các chủ thể giải quyết đều độc lập với các bên và các tiêu chí để phân định là những cơ sở từ các quy định pháp luật.

Là người chịu thiệt thòi vì có thể phải mất nhà, mất đất, phải di chuyển chỗ ở của mình và suy cho cùng cũng là người thụ hưởng quy hoạch và quy hoạch cần phải hướng tới, người dân nhất thiết phải có quyền tranh luận và khiếu nại với nhà chức trách về mục đích của việc quy hoạch trong các quyết định hành chính.
 
Một hệ thống quy phạm để ghi nhận quyền này và một cơ chế để bảo đảm thực thi quyền của người dân được phản đối việc “vẽ ra” các đồ án quy hoạch không cần thiết, đi ngược lại với lợi ích đại đa số nhân dân có lẽ là đòi hỏi bức thiết, góp phần hạn chế việc lạm dụng đất nông nghiệp trong quy hoạch và giữ vững an ninh lương thực lâu dài trong tương lai.

Theo TS Phan Trung Hiền
TBKTSG

thanhtu

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên