TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Những điểm phát lộ

15-11-2009 - 09:24 AM | Kinh tế vĩ mô - Đầu tư

Những điểm phát lộ

Trong lúc bươn chải đối phó với những khó khăn trước mắt Việt Nam càng cần quan tâm chỉnh sửa những điểm yếu phát lộ rõ nét trong cơn khủng hoảng.

Là một bộ phận cấu thành của nền kinh tế toàn cầu, kinh tế Việt Nam hội nhập đầy đủ với nền kinh tế thế giới, Việt Nam không thể không tính đến những tác động sâu xa, mạnh mẽ của cuộc khủng hoảng toàn cầu tới nền kinh tế của mình, không thể không nghĩ tới một số vấn đề nảy sinh đối với Việt Nam.

Về tác động thì có lẽ nên tính tới cả những tác động ngắn hạn lẫn trung và dài hạn. Về những tác động ngắn hạn đã được nói tới nhiều, thậm chí đang được xử lý, nên có lẽ không cần đề cập lại.

Ở tầm trung hạn, đã đến lúc nghĩ tới và chuẩn bị cho thời kỳ “hậu khủng hoảng”. Hiện nay chưa thể dự báo được quá trình phục hồi của nền kinh tế thế giới sẽ ra sao, nhanh hay chậm, mạnh hay yếu. Dù sao đi nữa thì thị trường thế giới hàng hóa và cả dịch vụ, trong đó có các dịch vụ du lịch, lao động… sẽ sống động trở lại đi đôi với những biện pháp bảo hộ và sự cạnh tranh gay gắt hơn; nguồn vốn đầu tư từ bên ngoài sẽ quay lại; giá cả hàng hóa trên thị trường thế giới, kể cả giá nhiên liệu sẽ gia tăng, có thể lạm phát sẽ diễn ra do vừa qua các nước tung ra lượng tiền cứu trợ quá lớn, thâm hụt ngân sách nghiêm trọng, lãi suất không còn thấp như hiện nay…

Trong hoàn cảnh đó sẽ nổi lên bốn yêu cầu lớn: (1) Khôi phục và mở rộng thị trường bên ngoài đi đôi với việc đề phòng các biện pháp bảo hộ mậu dịch, nhưng không lơi lỏng thị trường trong nước; (2) Tạo dựng môi trường kinh doanh thật thông thoáng để thu hút các nguồn vốn đầu tư cả trong lẫn ngoài nước; (3) Đề phòng lạm phát tái bùng nổ, trong đó có nhiệm vụ quan trọng là giảm thiểu bội chi ngân sách, thu hẹp các biện pháp cứu trợ kinh tế từ ngân sách; và (4) Chú trọng xử lý các vấn đề xã hội do kinh tế giảm sút gây ra, nhất là tình trạng tái nghèo.

Trong lúc bươn chải đối phó với những khó khăn trước mắt càng cần quan tâm tới các vấn đề lâu dài của nền kinh tế, chỉnh sửa những điểm yếu phát lộ rõ nét trong cơn khủng hoảng. Điều này càng trở nên bức thiết trong bối cảnh chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2001-2010 sắp kết thúc và Việt Nam bước vào thời kỳ chiến lược 10 năm mới nhằm một mục tiêu khác về chất; đó là biến Việt Nam về cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020.

Đây là vấn đề lớn, cực kỳ quan trọng có ý nghĩa quyết định đối với con đường phát triển của Việt Nam trong thời gian dài, cần có sự nghiên cứu thấu đáo. Tuy nhiên, đối chiếu với những gì đang diễn ra dưới tác động của cuộc khủng hoảng toàn cầu, sơ bộ có mấy vấn đề cần suy nghĩ.

Một là, sẽ diễn ra quá trình cơ cấu lại nền sản xuất thế giới theo hướng tiết kiệm năng lượng, nguyên liệu; chú trọng các nguồn năng lượng tái sinh; sử dụng công nghệ thân thiện với môi trường.

Kinh nghiệm thế giới cho thấy nước nào không bắt trúng mạch của xu thế phát triển đều lún sâu vào cảnh tụt hậu ngày càng xa. Vậy Việt Nam sẽ cơ cấu lại nền kinh tế ra sao? Chắc chắn rằng không thể tiếp tục con đường phát triển dựa vào khai thác và tiêu hao tài nguyên, phá hoại môi trường; cũng không thể tiếp tục chạy theo tốc độ, không chú trọng đúng mức tới hiệu quả và tính bền vững.

Hai là, sẽ tính toán sao đây về mối quan hệ giữa thị trường trong nước và thị trường thế giới, hay nói một cách khác, kim ngạch xuất - nhập khẩu nên chiếm tỷ lệ bao nhiêu trong GDP là hợp lý? Trước kia nhiều nước đi theo con đường thay thế nhập khẩu rồi có thời người ta đề cao tác dụng của chiến lược hướng mạnh ra xuất khẩu (và trên thực tế nó đã đem lại sự phát triển vượt bậc của hàng loạt quốc gia). Vậy nay sẽ như thế nào?

Ba là, cơ cấu lại và hoàn thiện thể chế giám sát hệ thống tài chính tiền tệ, nhất là các ngân hàng, bao gồm rất nhiều ngân hàng tư nhân và cả ngân hàng nước ngoài, thị trường chứng khoán, bất động sản trở thành yêu cầu bức bách và cực kỳ quan trọng đối với sự ổn định kinh tế - xã hội.

Bốn là, trước thất bại của chủ nghĩa tân tự do, nay người ta nói nhiều tới vai trò điều tiết của Nhà nước. Lâu nay, khi chuyển sang thể chế thị trường Việt Nam vẫn coi trọng vai trò điều tiết của Nhà nước. Nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc quay trở lại thể chế tập trung, quan liêu bao cấp, can thiệp vô lối vào hoạt động sản xuất kinh doanh; không đồng nghĩa với việc từ bỏ con đường cổ phần hóa, làm sống lại các doanh nghiệp quốc doanh theo kiểu cũ.

Năm là, với việc cơ cấu lại vị thế của các quốc gia trong nền kinh tế cũng như hệ thống tài chính - tiền tệ quốc tế, Việt Nam cần chủ động định vị vị thế của mình, trong một thế giới đã thay đổi ở thời kỳ “hậu khủng hoảng”.

Theo Nguyên Phó thủ tướng Chính phủ - Vũ Khoan
TBKTSG

_____________________________

(*) Tham luận tại hội thảo “Giải pháp tài chính tiền tệ đối với nền kinh tế Việt Nam sau thời kỳ khủng hoảng” do Tạp chí Ngân hàng (Ngân hàng Nhà nước) và Viện Kinh tế Việt Nam tổ chức đầu tuần này tại Hà Nội.

thanhtu

CÙNG CHUYÊN MỤC
XEM