TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Số thật, số ảo

Số thật, số ảo

Tăng trưởng kinh tế của Việt Nam chỉ đạt 6,23% năm 2008 so mức trung bình 7,5% những năm trước. Đó là một con số thực.

Cách đây khoảng hai tuần, bộ trưởng Kế hoạch và đầu tư Võ Hồng Phúc đã “giật mình” khi nghe báo cáo tăng trưởng kinh tế của Việt Nam chỉ đạt vỏn vẹn 6,23% trong năm 2008. Đến lượt mình, ông lại làm sốc một số thành viên chính phủ khác khi thông báo cho họ con số này

Tâm trạng chung này của các thành viên chính phủ có thể hiểu được khi con số thấp ở mức kỷ lục này đã làm ngắt quãng đà tăng trưởng cao liên tục ở mức trung bình 7,5%/năm trong khoảng thời gian dài trước đó.

Sự thật… mất thành tích

“Khi chúng tôi báo cáo với bộ trưởng con số này thì bộ trưởng sốc, nhưng bộ trưởng không có chỉ đạo (điều chỉnh) gì ở đây cả”, một thứ trưởng của bộ này đã kể lại như vậy.

Rõ ràng, con số tăng trưởng năm nay là rất xấu cho các nhà quản lý, nhưng ông Phúc không can thiệp. Bằng chứng là ông và các bộ trưởng khác đã công bố con số này trong cuộc họp báo thường kỳ của Chính phủ vào ngày 25.12 tại TP.HCM vừa qua.

Như vậy, ông Phúc đã thực hiện đúng những gì ông nói khi tiếp nhận tổng cục Thống kê về bộ mình cách đây một thời gian: “Các con số thống kê phải độc lập, khách quan. Bộ không chỉ đạo can thiệp vào công việc của các anh”.

Ông Bùi Bá Cường, vụ trưởng vụ Hệ thống tài khoản quốc gia, một trong những chuyên gia tính toán chính ở tổng cục Thống kê xác nhận rằng, ông đã “không chịu tác động” nào khi đưa ra con số tăng trưởng thấp như vậy. “Đó là con số thực hoàn toàn và không bị chỉ đạo”, ông Cường nói.

Tuy nhiên, phía sau con số thực này đang tiềm ẩn những nguy cơ lớn của nền kinh tế như tính dễ tổn thương của doanh nghiệp, hiệu quả đầu tư thấp, nhất là đầu tư của Nhà nước – những yếu tố mà các cơ quan thống kê của Nhà nước ít khi công khai một cách chính thức.

Một ví dụ. Báo cáo tổng kết năm của tổng cục Thống kê không liệt kê lượng hàng tồn kho của doanh nghiệp trong năm 2008. Tuy nhiên, ông Cường tiết lộ với SGTT rằng, hàng tồn kho đã lên đến 5% GDP trong năm 2008, một mức rất cao so với trung bình 2% của các năm trước.

Như vậy, với GDP năm 2008 đạt 89 tỉ USD, thì lượng hàng tồn kho đã lên tới gần 4,5 tỉ USD. Ông Cường nói: “Tồn kho lớn như thế nghĩa là doanh nghiệp sản xuất đình đốn vì không bán được hàng. Nếu lượng tồn kho mà bán đi được, thì mức tăng trưởng đã phải cao hơn, nhưng nay thì nó sẽ ảnh hưởng lớn trong năm 2009 vì doanh nghiệp không có vốn để hoạt động”.

Quyền viện trưởng viện Kinh tế Trần Đình Thiên nói thêm rằng, các doanh nghiệp Việt Nam hiện đang trở nên yếu hơn bao giờ hết vì hàng làm ra không bán được, sau khi họ đã chịu sốc nặng vì lãi suất ngân hàng tăng cao hồi giữa năm nhằm kiềm chế lạm phát. Điều này không khó để nhận biết trên thực tế, khi rất nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu hoãn, giảm việc làm, hay đóng cửa nhà máy, và xu thế này được dự báo sẽ còn tăng cao sau tết.

Hiệu quả đồng vốn

Tuy nhiên, những con số này chưa đáng lo bằng hiệu quả của vốn đầu tư đang ngày càng giảm đi tương ứng với mức tăng của chỉ số Icor. Theo ngân hàng Thế giới, tính theo giá cố định, Icor đã tăng từ 4,5 trong năm 2001 lên 6,6 trong năm 2007. Họ nhận xét: “tăng đến 48% chỉ trong sáu năm là một mức tăng quá cao”.

Với tổng vốn đầu tư toàn xã hội lên đến 43,1% GDP, và GDP tăng trưởng ở mức 6,23%, thì hệ số Icor sơ bộ nhất cũng đã lên đến 7, một mức rất cao.

Tuy nhiên, tổng cục Thống kê rất ít khi công bố thông tin này. Một đại biểu Quốc hội đến tìm hiểu, thì được tổng cục cho biết, hệ số này là 5,2 trong hai năm 2006 và 2007.

Vì sao các cơ quan có trách nhiệm của Việt Nam không công bố con số này, bất chấp các đối tác phát triển như ngân hàng Thế giới, quỹ Tiền tệ quốc tế đều đưa ra hàng năm? Ông Cường nói: “Bản thân chúng tôi chưa thống nhất về phương pháp tính. Có người bảo tính theo vốn bỏ ra, hay theo tích luỹ tài sản, hay theo giá hiện hành, hay giá so sánh năm 1994. Hơn nữa, thông tin chưa có, chưa đủ và chuẩn xác mà tung ra con số trên mặt báo thì làm người ta giật mình”.

Tuy nhiên, một chuyên gia của tổng cục này cho biết, theo tính toán cá nhân của ông thì hệ số Icor của khu vực nhà nước phải lên tới hai con số trong năm 2008.

Câu hỏi đặt ra là, với hệ số Icor ngày càng cao như vậy, thì tăng trưởng sẽ còn nhiều ý nghĩa hay không? Và cụ thể, chỉ tiêu tăng trưởng ở mức cao 6,5% trong năm tới có giúp duy trì được mục tiêu an sinh xã hội?

Ông Thiên nói: “Cần cảnh báo cách đặt vấn đề như vậy. Tăng trưởng là phương tiện để duy trì an sinh xã hội chứ không phải là mục tiêu. Tăng trưởng của Việt Nam dựa nhiều vào vốn nên chỉ cần đổ tiền vào đầu tư là tăng trưởng ngay. Chúng ta phải rất quan tâm tới chủ nghĩa thành tích, trong khi điều quan trọng nhất hiện nay là phải giữ và tạo việc làm cho người lao động”.

Nhiều năm nay, Việt Nam vẫn quen với tình trạng chỉ tiêu tăng trưởng không chỉ là con số định hướng, mà là con số pháp lệnh, và vì thế phải có nguồn lực tài chính, con người kèm theo để đạt con số đó.

Cách đây vài năm, Nhà nước bỏ hàng đống tiền ra xây hầm chui Văn Thánh ở TP.HCM, nhưng không dùng được và lại phải bỏ tiền ra sửa chữa. Những khoản đầu tư vô ích này rõ ràng đã góp phần nâng cao GDP của Việt Nam. Những trường hợp như thế này, và nhiều yếu tố khác đang đặt câu hỏi lớn về chất lượng tăng trưởng, mà bộ trưởng Phúc cũng khó trả lời, dù ông muốn công khai.

Theo Tư Giang
SGTT

thanhtu

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên