TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Tấm lá chắn mong manh

Tấm lá chắn mong manh

Có thể khẳng định trong nhận thức của không ít nhà hoạch định chính sách y tế,“dự phòng” ở đẳng cấp thấp so với “điều trị”.Bằng chứng là trước đây trong khi bệnh viện có hệ thống xếp hạng,lĩnh vực dự phòng lại không có.

Hàng chục năm qua, hệ thống YTCC đã trải qua nhiều lần tách nhập, nhưng lần chia tách sau cùng - chia hệ thống y tế quận, huyện thành ba nơi: bệnh viện, trung tâm y tế dự phòng (YTDP) và phòng y tế - theo nhiều ý kiến - thì hệ quả nhiều hơn kết quả.

Không có đẳng cấp!

Chủ trương chia tách nhằm chuyên môn hóa công việc, đặc biệt là nâng cao năng lực của YTDP với ưu tiên “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, nhưng thực tế nhận được lại khác. Thật vậy, khi tách ra, hầu như tất cả nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị tốt nhất của hệ thống y tế trước đây đều “chảy” về khối điều trị chứ không phải về khối dự phòng.

Bác sĩ Nguyễn Trung Hòa, giám đốc trung tâm YTDP quận Gò Vấp, băn khoăn: “Ở chúng tôi rất ít người được đào tạo bài bản về YTCC. Thật sự cũng có người yêu thích công việc, nhưng phần lớn mọi người ở đây đều có tay nghề trung bình kém, ai giỏi một chút đều bỏ sang làm điều trị. Bởi người giỏi không ai muốn làm ở lĩnh vực mà mình không được đào tạo và định hướng tương lai không biết về đâu”

Nguyên nhân dẫn đến kết quả trên, theo bác sĩ Lê Trường Giang, nguyên phó giám đốc sở Y tế TP.HCM, vì Nhà nước xác định “giá trị xã hội” của hệ thống y tế dự phòng (YTDP) thấp hơn hệ thống điều trị. Ông nói: “Dù Nhà nước đã quan tâm cho người làm dự phòng hưởng phụ cấp đặc thù nghề nghiệp với mức cao nhất là 70% mức lương, nhưng thực tế thu nhập chính thức của họ luôn thấp hơn nhiều so với người làm điều trị”.

Có thể khẳng định trong nhận thức của không ít nhà hoạch định chính sách y tế, “dự phòng” ở đẳng cấp thấp so với “điều trị”. Bằng chứng là trước đây trong khi bệnh viện có hệ thống xếp hạng, lĩnh vực dự phòng lại không có.

Vì thế có lúc hệ YTDP phải dùng chung bảng xếp hạng của bệnh viện dẫn đến kết quả là trung tâm YTDP TP.HCM, nơi bảo đảm an toàn cho hơn 8 triệu dân thành phố, chỉ được xếp hạng tương đương với một bệnh viện… loại 3 (như bệnh viện huyện)! Kết quả này khiến cho phụ cấp chức vụ của toàn bộ hệ YTDP bị kéo xuống thấp hơn nhiều so với điều trị.

Khổ vì hai chữ “dự phòng”

Có lẽ trong cả nước chỉ có TP.HCM tồn tại mô hình tách bạch trung tâm YTDP và bệnh viện cấp quận/huyện và cùng chịu sự chỉ đạo của UBND địa phương. Mô hình này ngày càng bộc lộ nhiều hạn chế trong việc đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khoẻ của người dân.

Trước tiên, dù có chức năng điều trị và thực tế cũng điều trị ngoại trú các bệnh thuộc chương trình sức khoẻ như lao, phong, da liễu, tâm thần, AIDS, sức khoẻ sinh sản nhưng do mang hai chữ “dự phòng” trong bảng tên của mình, nên các trung tâm YTDP quận/huyện hiện nay của TP.HCM không thể ký hợp đồng khám chữa bệnh với bảo hiểm y tế (BHYT).

Theo tìm hiểu của chúng tôi, nhằm làm giảm tải khám BHYT tuyến trên, Bảo hiểm xã hội thành phố dự định triển khai khám chữa bệnh BHYT cho người dân ở các trạm y tế phường đủ điều kiện. Thế nhưng để làm điều này, Bảo hiểm xã hội chỉ chịu ký hợp đồng thông qua bệnh viện, bệnh viện lại chuyển thuốc men cho trung tâm YTDP và nơi này lại chuyển về trạm y tế. Sự lòng vòng này chắc chắn không mang lại hiệu quả như mong muốn.

Bất cập của mô hình tổ chức còn ở chỗ các bệnh viện quận/huyện chịu sự quản lý của địa phương, nên sở Y tế không huy động được nguồn nhân lực của ngành và không luân chuyển cán bộ để đào tạo hoặc trường hợp cán bộ có vấn đề. Nếu bệnh viện quận/huyện được trả về sở Y tế quản lý, ngoài nhân lực, hệ thống cơ sở y tế hiện nay cũng được sắp xếp lại và việc giảm tải tuyến trên là khả thi.

Khi ấy, bệnh viện quận 5 có thể làm cơ sở 2 của bệnh viện Chấn thương chỉnh hình, hay bệnh viện quận Bình Thạnh trở thành cơ sở 2 của bệnh viện Ung bướu, đỡ khổ cho bệnh nhân biết mấy.

Nhưng khổ sở nhất vẫn là việc các trạm y tế phường/xã hiện nay đang chịu sự rẻ rúng của người dân, không thật sự trở thành nơi điều trị các bệnh thông thường và khám chữa bệnh ban đầu như mong mỏi của những nhà quản lý y tế. Bác sĩ Nguyễn Trung Hoà nói: “Nếu trạm y tế có được vị thế điều trị đúng mức, khi đó bệnh viện tuyến trên sẽ giảm tải hẳn và quản lý dịch bệnh cũng tốt hơn”.

Ông lý luận, khi đó trạm y tế phường sẽ phát hiện sớm các ca bệnh dịch ngay từ đầu và khống chế dịch lập tức, chứ không phải như hiện nay bệnh nhân đi lòng vòng nhiều nơi, khi trạm y tế nhận được thông tin thì dịch đã lan toả trong cộng đồng!

Theo Phan Sơn
SGTT

cucpth

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên