TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Tăng giá điện và giá xăng dầu: Chỉ số giá tiêu dùng tăng thêm 1%

Tăng giá điện và giá xăng dầu: Chỉ số giá tiêu dùng tăng thêm 1%

Ông Bùi Trinh, chuyên gia về thống kê, tính toán những ảnh hưởng đến giá sản xuất và tiêu dùng dưới tác động của việc tăng giá điện và hai lần tăng giá xăng trước đây.

Từ 15.12.2009 đến 21.2.2010 giá xăng tăng hai lần. Lần đầu từ mức 15.950đ mỗi lít lên 16.400đ và lần sau tăng lên 16.990đ mỗi lít. Như vậy nếu tính từ giữa tháng 12 đến nay, giá xăng tăng trên 6%, mỗi đợt tăng khoảng trên 3%.

Tại cuộc họp báo chiều 22.2 vừa qua, bộ trưởng, chủ nhiệm văn phòng Chính phủ cho biết Thủ tướng đã đồng ý về nguyên tắc chủ trương tăng giá điện lên 6,8% áp dụng từ 1.3.


Bảng này chỉ ra những ảnh hưởng trực tiếp và lan toả đến giá sản xuất, giá tiêu dùng và GDP đối với hai kịch bản của tăng giá xăng dầu và điện

Theo nghị định 84 về cơ chế điều hành giá xăng dầu có hiệu lực từ 15.12.2009, quyền tự quyết được trao cho các doanh nghiệp. Theo đó, khi xăng dầu tăng giá trên 7% thì cơ quan nhà nước mới cho phép sử dụng quỹ bình ổn, như vậy trong khoảng hơn hai tháng giá xăng dầu tăng hai lần và mỗi lần chỉ cách nhau trên dưới một tháng và mỗi lần cũng chỉ tăng khoảng hơn 3% để làm đúng quy định của Nhà nước.

Khuôn khổ bài viết này chỉ ra những ảnh hưởng đến giá sản xuất và giá tiêu dùng khi đồng loạt tăng giá những sản phẩm thiết yếu của cả sản xuất và tiêu dùng như xăng, giá điện.

Khi đầu vào là xăng, dầu và điện tăng giá sẽ dẫn đến giá thành sản phẩm (giá của người sản xuất – PPI) của các sản phẩm khác trong nền kinh tế tăng, ảnh hưởng này là ảnh hưởng trực tiếp của việc tăng giá đầu vào, thường ảnh hưởng này xảy ra nhanh sau một chu kỳ sản xuất, quay vòng khoảng 2 – 3 tháng sẽ hình thành giá mới.

Nhưng khi nền kinh tế sử dụng sản phẩm đã tăng giá của chu kỳ thứ nhất sẽ tăng giá một lần nữa, ảnh hưởng này được gọi là ảnh hưởng lan toả hoặc tổng ảnh hưởng của việc tăng giá điện và xăng dầu đến nền kinh tế như giá cả và GDP.

Nghiên cứu này chúng tôi sử dụng cấu trúc chi phí từ bảng cân đối liên ngành (input-output table) mới nhất của Việt Nam với các kịch bản (1) tăng giá xăng 3% và tăng giá điện 6,8% và (2) tăng giá xăng 6,5% (tăng từ 15.12.2009 so với 21.2.2010) và tăng giá điện 6,8%.

Với kịch bản 1 về tổng thể, chỉ số giá sản xuất (giá thành) do ảnh hưởng trực tiếp của việc tăng các sản phẩm đầu vào là xăng dầu và điện sẽ tăng khoảng 0,23% và tổng ảnh hưởng đến tăng giá thành sản xuất khoảng 0,44% và chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng khoảng 0,49%; ở kịch bản này GDP giảm 0,75%.

Kịch bản này cho thấy việc ảnh hưởng của tăng giá xăng từ tháng 1 đến nay chưa ảnh hưởng lắm về giá vì giá điện cũng chưa tăng và từ 14.1.2010 chỉ tăng so với 15.12.2009 khoảng 3%.

Nhưng đến 21.2.2010 tăng giá xăng dầu so với 15.12.2009 khoảng 6,5% mặc dù làm đúng quy định nhưng ảnh hưởng đến giá cả và GDP là không nhỏ. Đặc biệt là từ 1.3, điện cũng tăng giá 6,8%. Trong trường hợp này qua tính toán từ bảng cân đối liên ngành thì khoảng 2 – 3 tháng sau ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành chung của nền kinh tế vào khoảng 0,37% và ảnh hưởng lan toả (sáu tháng đến một năm sau) giá thành sản phẩm sẽ tăng khoảng 0,97% và chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng khoảng 1,07% do ảnh hưởng của việc đồng loạt điện và xăng dầu tăng giá và bất ngờ hơn nữa là việc này làm GDP giảm khoảng 1,44%.

Mức tăng CPI hơn 1% là rất lớn vì đó mới chỉ là ảnh hưởng của việc tăng giá xăng, giá điện. Nếu tính toán thêm tác động của việc tăng tỷ giá và lãi suất cùng với yếu tố tâm lý của người dân thì lạm phát sẽ rất cao. Bên cạnh đó, lượng hàng tồn kho trong năm 2009 sụt giảm mạnh (giảm tới 26,18% – Sài Gòn Tiếp Thị 11.1.2010) cũng sẽ tác động đến việc tăng giá hàng hoá trong tương lai vì một phần lớn hàng tồn kho là nguyên vât liệu – được mua ở giai đoạn giá thấp hơn.

Theo Bùi Trinh

SGTT


ngocdiep

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên