TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Tin đồn và vấn đề căn cốt

09-08-2008 - 12:00 PM | Kinh tế vĩ mô - Đầu tư

Tin đồn và vấn đề căn cốt

Một lần nữa, lại có tin đồn tăng giá xăng. Cảnh nhốn nháo trước các cây xăng tái diễn.

Sự việc chỉ diễn ra ở TP.HCM và một số nơi, nhưng tác động của nó thì vượt khỏi phạm vi địa phương, đi rất rộng, rất xa. Nhà chức trách đã ra thông báo chính thức bác bỏ tin đồn, trấn an dư luận và cam kết hoặc yêu cầu xử lý nghiêm những ai phao tin nhảm. Phản ứng của nhà chức trách là kịp thời, cần thiết, song còn có vấn đề khác, căn cốt.

Đây không biết đã là lần thứ bao nhiêu cuộc sống xã hội bị xáo trộn vì những lời đồn, đoán. Không chỉ các mặt hàng thiết yếu, như xăng, dầu, gạo mà bất kỳ thứ gì có thể thu hút sự đầu tư của công chúng, như vàng, bất động sản, chứng khoán... cũng đều “sẵn sàng” trở thành đối tượng của những vụ đồn thổi, khi có hoàn cảnh, điều kiện thích hợp. Xã hội đã quen thấy sự di chuyển, bằng cách truyền miệng, của những tin tức không rõ xuất xứ liên quan đến đủ mọi vấn đề.

Có những lời đồn sau này được kiểm chứng là đúng sự thật; cũng có nhiều lời đồn hoàn toàn sai. Thế nhưng, trong rất nhiều trường hợp, những lời đồn, mang ý nghĩa xã hội của thông tin không chính thức, đã có khả năng tác động mạnh đến suy nghĩ, tâm lý của nhiều người, làm hình thành một xu thế ứng xử tự phát. Một nhóm người nào đó sẽ được hưởng lợi từ xu thế ứng xử ấy.

Tất nhiên, phao tin thất thiệt, gây rối loạn trật tự xã hội, trục lợi và gây thiệt hại cho công dân, cho Nhà nước, thì phải bị xử phạt. Song, nếu chỉ dựa vào các biện pháp mang tính đối phó như trấn áp, cải chính, phủ nhận, thì không thể ngăn chặn được hiện tượng xấu này từ gốc.

Tồn tại trong không gian xã hội, con người cần biết tường tận về các diễn biến chung quanh và về bản chất của những diễn biến đó, để ứng xử cho phù hợp. Được trao chức năng quản lý xã hội, nhà chức trách có nghĩa vụ tổ chức đáp ứng cho công dân quyền được biết của mình.
 
Một mặt, chính nhà chức trách đảm nhận vai trò cung cấp thông tin cho người dân; mặt khác, nhà chức trách thừa nhận và tạo điều kiện cho xã hội tự tổ chức, tự quản trong việc cung cấp, trao đổi thông tin giữa các thành viên.

Trên thực tế, nghĩa vụ đó chưa được thực hiện thật tốt.

Ngoài ra, có trường hợp thông tin được nhà chức trách chính thức đưa ra, sau đó lại bị chính nhà chức trách phủ nhận. Điển hình, ghi nhận cách nay không lâu, là việc lãnh đạo ngành thương mại, bữa nay tuyên bố không tăng giá xăng dầu, bữa mai đã cho tăng mà không có lời giải thích thoả đáng.

Thông tin chính thức không thoả mãn nhu cầu được biết của công dân, nhiều lúc còn không được chính người đưa ra bảo đảm độ chính xác, tin cậy. Trong hoàn cảnh đó, sự hoành hành của những lời đồn đoán vô căn cứ, là điều tất yếu.

Bởi vậy, vấn đề căn cốt, bật ra từ câu chuyện ồn ào liên quan đến giá xăng mấy ngày vừa qua không chỉ là làm thế nào tìm cho ra và trừng phạt nghiêm khắc người tạo và phát tán tin đồn nguy hại nhằm mục đích trục lợi, để răn đe.
 
Việc dài lâu, nhằm chống chuyện phao tin đồn nhảm, là nhà chức trách cần đáp ứng cho công dân quyền được biết của mình. Khôi phục niềm tin của dân đối với thông tin chính thức và tạo môi trường thông thoáng, minh bạch để thông tin được lưu hành là những biện pháp chủ yếu.

Theo TS. Nguyễn Ngọc Điện
SGTT

thanhtu

CÙNG CHUYÊN MỤC
XEM