Không sợ thiếu vốn vay!
Thông điệp chính của khối doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) phát đi tại diễn đàn tuần trước vẫn là “quá khó tiếp cận vốn ngân hàng!”.
Thông điệp này có thể hiểu là ngân hàng không muốn mở hầu bao cho doanh nghiệp nhỏ.
Thế nhưng một quan chức Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho rằng phía doanh nghiệp thông tin... thiếu sòng phẳng!
Nhỏ không có nghĩa là... không có gì!
Ông Nguyễn Đồng Tiến, Phó thống đốc NHNN, cho rằng các DNNVV luôn kêu khó vay vốn nhưng dường như chưa bao giờ thử phân tích xem lý do tại sao.
Theo ông Tiến, số liệu thống kê của NHNN cho thấy chỉ có khoảng 15% số hồ sơ đề nghị vay vốn của DNNVV là không được ngân hàng chấp thuận cho vay và hầu hết trong đó là do không đủ điều kiện.
Điều này cũng đã được đại diện nhiều ngân hàng xác nhận. Oceanbank cho biết dư nợ cho các DNNVV vay chiếm đến 80% tổng dư nợ của ngân hàng này.
Tỷ lệ này ở VietinBank là 40%, tương đương 45.000 tỉ đồng. Ở Agribank, vốn cho khối DNNVV vay năm 2008 lên đến hàng chục ngàn tỉ đồng với dư nợ cho vay mười tháng đầu năm tăng 14% so với cùng kỳ năm ngoái...
Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp nhỏ vẫn thường có định kiến ngân hàng phân biệt đối xử và quan tâm nhiều hơn đến doanh nghiệp lớn. Tuy nhiên, tại diễn đàn lần này, một điểm chung dễ nhận thấy ở các ngân hàng là họ đồng loạt cho rằng khối DNNVV chính là đối tượng khách hàng trọng tâm đang được nhắm đến.
Ngân hàng nào cũng tích cực tiếp thị sản phẩm, dịch vụ, và cố gắng nhấn mạnh những nỗ lực thu hút khách hàng “nhỏ và vừa” của họ khi giới thiệu các chính sách linh hoạt về điều kiện tín dụng, sản phẩm, dịch vụ mới.
Bà Nguyễn Thị Lan Anh, Trưởng bộ phận khách hàng DNNVV của VietinBank, khẳng định “không có sự phân biệt giữa doanh nghiệp lớn với doanh nghiệp nhỏ hay doanh nghiệp nhà nước với doanh nghiệp tư nhân mà chỉ có sự phân biệt doanh nghiệp tốt và doanh nghiệp chưa tốt”. (“Tốt” và “chưa tốt” ở đây là nói về độ rủi ro khi cho vay - PV).
Cùng với sự khẳng định của ông Nguyễn Đồng Tiến là “ngân hàng không thiếu tiền mà chỉ thiếu những dự án kinh doanh hiệu quả (để cho vay)”, có thể thấy khả năng tiếp cận vốn vay của DNNVV đang phụ thuộc phần lớn vào chính bản thân các doanh nghiệp.
Nói cách khác, DNNVV cần cho thấy năng lực sử dụng đồng vốn vay một cách hiệu quả. Ngay cả với một ngân hàng đang đặt mục tiêu trở thành ngân hàng hàng đầu trong việc phục vụ DNNVV như VietinBank cũng cho biết “khó cho vay đối với những doanh nghiệp mà vốn chủ sở hữu quá thấp (hệ số tự chủ tài chính dưới 15%), thông tin tài chính không minh bạch, kế hoạch sản xuất kinh doanh thiếu tính khả thi, không phù hợp với khả năng huy động vốn cũng như năng lực quản lý của doanh nghiệp”, theo bà Lan Anh.
Ngân hàng muốn tăng cho vay
Cho đến nay, vẫn còn nhiều doanh nghiệp quan niệm trong mối quan hệ vay - cho vay giữa doanh nghiệp với ngân hàng thì ít nhiều, doanh nghiệp mang tâm lý đi “xin” và phụ thuộc vào mức độ rộng lượng của người cho vay. Tuy nhiên, lãnh đạo nhiều ngân hàng đã không đồng tình với cách nghĩ này.
Còn nhớ tại một hội thảo tháo gỡ nguồn vốn cho doanh nghiệp diễn ra mới đây, ông Đặng Văn Thành, Chủ tịch Sacombank, đã khuyến khích các DNNVV nên xác lập thái độ giao dịch tự tin, bình đẳng trong mối quan hệ với ngân hàng, bởi vì các ngân hàng đang ý thức rất rõ DNNVV là đầu ra hấp dẫn nhất, không chỉ của ngân hàng mà còn của những định chế đầu tư, cho thuê tài chính khác.
Một nhà doanh nghiệp đã nhìn nhận đúng nhu cầu này của giới kinh doanh tài chính khi đưa ra đánh giá về nhu cầu cho vay đối với DNNVV thời gian qua chưa thật hiệu quả so với tiềm năng mà nó có. Một trong những nguyên nhân được nêu ra là thiếu một cơ sở dữ liệu thống nhất về DNNVV.
Bà nói: “Nhà nước có nhiều tổ chức hỗ trợ DNNVV nhưng các tổ chức này hoạt động rời rạc, số liệu rất khác biệt, như thể đánh đố nhà đầu tư tài chính”.
Có thể thấy rõ nhu cầu này khi hàng loạt các ngân hàng đang muốn vươn lên vị trí hàng đầu trong sản phẩm, dịch vụ phục vụ khách hàng DNNVV. Ngoài VietinBank, các ngân hàng khác như Ocean Bank, Agribank, Ngân hàng Quân đội, Sacombank, Standard Chartered... cũng đã nhiều lần khẳng định mục tiêu này.
Một số quỹ đầu tư như VinaCapital cũng cho biết đang nỗ lực huy động thêm các nguồn vốn giá rẻ để tăng cường đầu tư vào các công ty chưa niêm yết. Các định chế tài chính thậm chí đang cạnh tranh nhau trong việc thu hút khách hàng DNNVV.
Standard Chartered giới thiệu dịch vụ quản lý tiền mặt trực tuyến Straight2Bank và sản phẩm mới đặc thù dành cho những trường hợp hai bên mua bán thiếu sự tin tưởng lẫn nhau.
Agribank hứa hẹn tăng cường liên kết với các hiệp hội ngành nghề, tổ chức hỗ trợ DNNVV để mở rộng đầu tư tín dụng, nhất là vốn vay dài hạn cho đổi mới công nghệ;
VietinBank đang hoàn thiện việc xếp hạng doanh nghiệp nhằm thúc đẩy nhanh việc quyết định cho vay, tăng cường tìm hiểu doanh nghiệp để tăng tỷ trọng cho vay tín chấp hoặc có bảo lãnh của bên thứ ba;
OceanBank, Sacombank giới thiệu dịch vụ thu xếp vốn, tái cấu trúc tài chính cho DNNVV; VinaCapital định hướng đào tạo kỹ năng quản lý cho DNNVV giúp đối tượng này nâng cao năng lực sử dụng vốn hiệu quả, qua đó tăng khả năng tiếp cận các nguồn vốn vay...
Nói như ông Hà Văn Thắm, Chủ tịch Ocean Bank, vấn đề lớn nhất hiện nay của các DNNVV là năng lực quản lý tài chính. “Vì vậy, việc quan tâm đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ phục vụ sát với nhu cầu thực tế của DNNVV sẽ mở ra cho các ngân hàng một thị trường cho vay tiềm năng bậc nhất”.
TBKTSG
CÙNG CHUYÊN MỤC
