TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Chuyện về ngân hàng Nga duy nhất bị phương Tây trừng phạt

23-04-2014 - 12:52 PM | Tài chính quốc tế

Chuyện về ngân hàng Nga duy nhất bị phương Tây trừng phạt

Bank Rossiya là ngân hàng nằm trong danh sách trừng phạt mà phương Tây đưa ra. Phương Tây cho rằng đây là "ngân hàng thân cận" của Tổng thống Putin.

OAO Bank Rossiya là ngân hàng và cũng là công ty duy nhất phải chịu lệnh trừng phạt của phương Tây sau sự kiện Nga sáp nhập Crimea. Từ một công ty làm vỏ bọc (shell company) cho một tập đoàn có 12,6 tỷ USD tài sản, chặng đường phát triển của Bank Rossiya gắn liền với sự nghiệp chính trị của Tổng thống Vladimir Putin. 

Andrei Katkov - người từng hợp tác với tỷ phú dầu mỏ Gennady Timchenko - cho rằng ý tưởng trừng phạt Bank Rossiya và một số quan chức Nga được Mỹ đưa ra có mục đích đánh vào những người thân cận nhất với Tổng thống Putin. Katkov là Chủ tịch của ngân hàng này từ năm 1998 đến 2004. Ông từng sở hữu 6,4% cổ phần của Bank Rossiya trước khi bán chúng.

Một ngày sau khi lệnh trừng phạt được công bố, Tổng thống Putin đã ngay lập tức mở tài khoản ở Bank Rossiya. Ông trùm truyền thông Nga Yury Kovalchuk và ông trùm đường sắt Vladimir Yakunin cũng như tỷ phú Timchenko cũng đều có động thái tương tự. 

Tổng thống Putin khẳng định Bank Rossiya không liên quan gì đến quyết định sáp nhập Crimea vào Nga. Tuy nhiên, điều mà ngân hàng này có là mối quan hệ với Tổng thống Nga từ năm 1991, khi ông Putin còn đang là người phụ trách quan hệ quốc tế của St. Petersburg. 

Năm 1991 đánh dấu sự tan rã của Liên Xô. Kinh tế mệnh lệnh bị xóa bỏ tạo nên một thời kỳ hỗn loạn nhưng cũng đem đến cả cơ hội. Hàng triệu người buộc phải thay đổi. Kovalchuk và nhà vật lý Andrei Fursenko chuyển từ ngành vật lý sang tài chính. 

Vì ngân sách cho nghiên cứu đã cạn kiệt, Kovalchuk and Fursenko (giờ đây là cố vấn cho Tổng thống Putin) từ bỏ sự nghiệp khoa học để thử vận may trong nền kinh tế thị trường. Với nguồn vốn được tài trợ bởi một ông trùm trong ngành giày dép, họ mua lại Bank Rossiya. 

"Một người thợ đóng giày, một chủ thầu xây dựng, một nhà ngoại giao và hai nhà vật lý". Đó là những gì mà người ta mô tả về những doanh nhân ở Bank Rossiya. Chủ thầu xây dựng là Vitaly Savelyev, người từng là kỹ sư và hiện đang điều hành hãng hàng không OAO Aeroflot. Nhà ngoại giao là Yakunin, ông trùm đường sắt từng phục vụ trong phái đoàn Liên Xô tại Liên Hợp quốc từ năm 1985 đến 1991. Năm 1991, ông rời khỏi Bộ Ngoại giao để làm kinh doanh tại St. Petersburg.

Kovalchuk nhận được khá nhiều sự giúp đỡ từ cố Thị trưởng St. Petersburg - Anatoly Sobchak. Trả lời phỏng vấn của Bloomberg, bà Lyudmila Narusova (vợ của Sobchak) cho biết chồng bà duy trì cả mối quan hệ làm ăn và bạn bè với Kovalchuk. "Ông ấy là một nhân viên ngân hàng chuyên nghiệp". Hiện nay bà vẫn còn gửi tiền ở Bank Rossiya.

Năm 1997, sau khi Sobchak không thể tái đắc cử, Bank Rossiya được bơm vốn khi Timchenko và các cộng sự mua 25% cổ phần của ngân hàng này. Năm 1993, chính quyền thành phố St. Petersburg đã cấp cho Timchenko hạn ngạch xuất khẩu dầu mỏ với điều kiện một phần lợi nhuận của tỷ phú này phải được sử dụng để nhập khẩu hàng hóa. Timchenko thành lập Gunvor Group Ltd. - công ty đã giúp ông trở thành tỷ phú. 

Từ năm 2000 đến 2003, khi tỷ phú thép Alexei Mordashov mua 8,8% cổ phần, tài sản của ngân hàng này tăng gấp 13 lần, lên 180 triệu USD. Tài sản tiếp tục tăng 69 lần sau khi mua lại bộ phận quỹ hưu trí và bảo hiểm của tập đoàn dầu khí nhà nước Gazprom. Bank Rossiya trở thành ngân hàng lớn thứ 14 của Nga. 

Hoạt động của Bank Rossiya chủ yếu dựa vào Gazprom và một số cổ đông lớn. Theo Standard & Poor’s, Gazprom và 20 tài khoản tiền gửi lớn nhất của ngân hàng này chiếm khoảng 60% nghĩa vụ nợ. 

Năm 2012, Bank Rossiya giải ngân 319 tỷ ruble cho các khách hàng doanh nghiệp, định chế tài chính và cơ quan chính phủ. Chỉ có 4 tỷ ruble là khoản vay cá nhân. Chính sách này giúp tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ chỉ ở mức 1,8% - thấp nhất ở Nga. 

Sau khi Visa và MasterCard đe dọa ngừng hoạt động ở Nga, Bank Rossiya tuyên bố sẽ xây dựng hệ thống thanh toán riêng. S&P hạ triển vọng của ngân hàng từ "ổn định" xuống "tiêu cực" và sau đó rút xếp hạng đối với Bank Rossiya để phù hợp với luật pháp Mỹ. 

Thu Hương

huongnt

Theo Trí thức trẻ/Bloomberg

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên