Nhật Bản có tài khoản tiền gửi bí mật tại FED

Cuộc điều tra của chính phủ Nhật Bản về một thỏa ước hậu chiến bí mật với Mỹ không chỉ xác nhận sự tồn tại của một tài khoản tiền gửi bí mật của Nhật Bản tại FED trong gần ba thập kỷ mà còn hé lộ cách quản lý thông tin lỏng lẻo của nước này đối với kho dự trữ ngoại hối.

Bộ trưởng Tài chính Nhật Naoto Kan hôm thứ 6 nói rằng cuộc điều tra mới đây của bộ này về một thỏa ước song phương năm 1969 khẳng định số tiền Nhật Bản dàn xếp với Mỹ để chấm dứt việc chiếm đóng đảo Okinawa lớn và phức tạp hơn nhiều so với người ta vẫn tưởng và bao gồm của một tài khoản tiền gửi không lãi suất bí mật của chính phủ và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản BOJ tại Ngân hàng dự trữ New York.

Tổng số tiền gửi được giữ ở mức 103 triệu đôla trong phần lớn thời gian tồn tại trước khi hai nước đồng ý hạ xuống một con số không đáng kể là 3 triệu đôla vào năm 1999.

Số tiền gửi này được tính như một phần của kho dự trữ ngoại hối chính thức của Nhật và bao gồm cả số đôla chính phủ Nhật thu từ người dân trên đảo Okinawa trong đợt đổi sang đồng yên năm 1972 khi Mỹ chấm dứt chiếm đóng hòn đào phía Nam Nhật Bản này.

Khoản tiền gửi không lãi suất này thực tế là một khoản bồi thường tài chính vì Mỹ có thể tự do sử dụng số tiền đó kiếm lời. Chưa thể liên hệ với tùy viên báo chí tại ĐSQ Mỹ.

Cuộc điều tra này là một phần trong nỗ lực tăng tính minh bạch trong chính sách đối ngoại của Thủ tướng Yukio Hatoyama.

Cuối năm ngoái, chính phủ mở một cuộc điều tra về cái gọi là “những tài liệu bí mật” ghi lại những thỏa thuận an ninh quốc gia bí mật giữa Washington và Tokyo mấy thập kỷ sau Thế chiến II.

Đầu tuần này, Bộ trưởng Ngoại giao Katsuya Okada công bố kết quả cuộc điều tra tại bộ ông, xác nhận sự tồn tại của những thỏa thuận có liên quan tới bản chất của lực lượng Mỹ đóng tại Nhật Bản cũng như việc vận chuyển và tàng trữ vũ khí hạt nhân ở nước này.

Nhiều tài liệu trong số đó, bao gồm cả tài liệu mới được Bộ Tài chính nghiên cứu, từ lâu đã được giải mật và công khai tại Mỹ nhưng chính phủ tiền nhiệm chưa bao giờ thừa nhận sự tồn tại của chúng.

Tài liệu mới đây cho thấy ngoài khoản tiền gửi không lãi suất, Nhật Bản đã trả tổng cộng 405 triệu đôla cho Mỹ để chi trả chi phí xây dựng hạ tầng quân đội Mỹ chưa thanh toán và củng cố trang thiết bị quân sự.

Thỏa thuận song phương chính thức khi đó tính tổng số tiền là 320 triệu đôla.

Tài liệu được ký giữa Trợ lý đặc biệt của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Anthony J. Jurich và người đồng cấp Nhật Bản Yusuke Kashiwagi được giữ tại Cơ quan lưu trữ quốc gia Mỹ nhưng lại bị thất lạc tại Nhật.

Tại buổi họp báo công bố kết quả điều tra, Bộ trường Tài chính Nhật Naoto Kan cho rằng thật đáng lo ngại với những gì tìm thấy với hai lý do.

Thứ nhất, người dân Nhật đã bị che mắt quá lâu mà không biết một phần tài sản tài chính của mình đã được quản lý thế nào.

Thứ hai, chính bộ này cũng không có tài liệu gì vế khoản tiền gửi đó và những quan chức biết về chúng có vẻ đã chẳng nói lại cho người kế nhiệm.

"Chúng ta cần phải thừa nhận với chính mình rằng một phần thông tin lịch sử có liên quan đến tài sản của chúng ta lại được phía Mỹ lưu giữ” chứ không phải ở Nhật, ông Kan nói.

Ông nói thêm rằng trong tương lai, Bộ Tài chính sẽ nỗ lực hơn nữa để đảm bảo chuyển mọi tài liệu lịch sử có liên quan tới các cuộc đàm phán quốc tế quan trọng tới cơ quan lưu trữ quốc gia.

Một quan chức Bộ Tài chính nói khoản thua lỗ nhân dân Nhật phải chịu do thỏa thuận này trong 25 năm là 46 triệu đôla.

Việc tính toán dựa trên giả định số tiền ấy đáng lẽ đã đem lại từng ấy lợi tức nếu được đem đầu tư tại Mỹ. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ trung bình vào khoảng 6%.

Tổng thua lỗ đáng lẽ đã phải gấp đôi con số đó vì con số 46 triệu đôla còn chưa tính tới phần tiền gửi của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản.

Một quan chức phía Nhật nói quyết định hạ số tiền gửi xuống còn 3 triệu đôla là do chủ ý từ phía BOJ vào năm 1999 khi ngân hàng này đang chuẩn bị xem xét lại luật về chức năng của ngân hàng trung ương.

Cho đến khi đó, phía Nhật có vẻ như đã chẳng làm gì để thu hồi số tiền từ tài khoản đó cho dù thời hạn 25 năm theo thỏa thuận đã chấm dứt.

Một quan chức BOJ từ chối giải thích vì sao ngân hàng này vẫn giữ 3 triệu đôla tại tài khoản tiền gửi không lãi suất.

Theo Dân Trí/Businessweek