Những khoản tiền ngân hàng dành để hỗ trợ cho NĐT thông qua hình thức cầm cố chứng khoán (CCCK) không còn quá khắt khe, lãi suất được điều chỉnh giảm, danh mục cổ phiếu cầm cố và hạn mức vốn dành cho NĐT được nới rộng, nhưng trước diễn biến đi xuống của giá chứng khoán và thị trường vẫn còn một số khó khăn khiến các khoản vốn cho vay cầm cố mất dần tính hấp dẫn. Tín dụng CCCK khó giải ngân.
Ông Nguyễn Hồ Nam, Tổng giám đốc CTCK SBS cho biết, kể từ cuối tháng 8/2008 khi tái triển khai dịch vụ cho vay CCCK từ nguồn vốn 300 tỷ đồng của ngân hàng mẹ là Sacomank rót xuống, đến nay Công ty chỉ giải ngân được khoảng 10 - 20%.
Theo ông Nam, trong bối cảnh TTCK chưa ổn định do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và tình hình kinh tế Việt Nam thì nhà đầu tư rất ngại vay vốn ngân hàng để kinh doanh chứng khoán.
Mặt khác, lãi suất huy động và cho vay của ngân hàng đang được điều chỉnh giảm theo lãi suất cơ bản, nhưng so với tỷ suất sinh lời, vay vốn ngân hàng áp lực vẫn còn rất lớn đối với NĐT. Lãi suất cho vay CCCK đang được SBS áp dụng bằng mức trần cho phép của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) là 16,5%/năm.
Cũng theo ông Nam, TTCK chỉ có thể phát triển bền vững và ổn định khi nền kinh tế trong nước thực sự hết khó khăn. Khi đó, NĐT mới bắt đầu quan tâm đến việc vay tiền ngân hàng để kinh doanh cổ phiếu.
Chính vì vậy, trong lúc này, CCCK không thể xem là dịch vụ hấp dẫn để thu hút NĐT đến sàn như 2 năm trước. Sacombank cho biết, sẽ tiếp tục rót thêm vốn cho SBS để cho vay vào lĩnh vực chứng khoán, nhưng có thể nói, để giải ngân hết số vốn 300 tỷ đồng trước đó không hề dễ dàng.
Bởi ngoài việc NĐT ngại vay, Sacomank cũng có sự kiểm soát chặt hơn các điều kiện tín dụng đưa ra, vì yếu tố rủi ro cao, nhất là trong bối cảnh giá chứng khoán giảm sâu.
Chủ tịch HĐQT CTCK Âu Việt (AVSC) Đoàn Đức Vịnh cho hay, để tạo điều kiện cho NĐT và đa dạng hóa dịch vụ, Công ty đã liên kết với Agribank để hỗ trợ NĐT vay tiền kinh doanh chứng khoán thông qua hình thức cầm cố, lãi suất linh hoạt theo lãi suất cơ bản.
Thế nhưng, kể từ khi triển khai dịch vụ trên đến nay, tiến độ giải ngân vốn khá chậm. NĐT không còn mặn mà với dịch vụ CCCK, vì tỷ suất sinh lời trong đầu tư rất hạn chế, trong khi đó lãi suất phải trả cho ngân hàng còn cao, giá chứng khoán khó tăng mạnh.
Có thể nói, loại hình tín dụng CCCK không còn được nhiều NĐT và các CTCK nhắm đến. Vốn khả dụng dư thừa, nhưng diễn biến TTCK còn phức tạp khiến những ngân hàng triển khai cho vay CCCK cũng tỏ ra e ngại. Trong khi trước đó, chính những ngân hàng này đã mạnh dạn công bố hạn mức vốn dành cho NĐT lên đến hàng nghìn tỷ đồng.
Đơn cử, trước đây Eximbank cho vay CCCK đối với khách hàng tại sàn CTCK Gia Quyền (EPS) không hạn chế tổng dư nợ, mà chỉ đưa ra hạn mức cho vay tối đa cho từng NĐT là 300 triệu đồng.
Tuy nhiên, Trưởng phòng Môi giới EPS Nguyễn Ngọc Thức cho biết, Eximbank đã tạm ngưng việc cung ứng vốn cho EPS để triển khai dịch vụ trên cách đây khoảng 1 tháng, lý do Ngân hàng đưa ra là TTCK có diễn biến phức tạp và khó lường. Hiện EPS đang tăng tốc thu hồi các khoản nợ đã cho NĐT vay trước đó.
3 tháng trước, khi TTCK có dấu hiệu khởi sắc, chính sách thắt chặt tín dụng không còn quá gắt và thị trường tiền tệ dần ổn định, ngân hàng tái đẩy vốn vào chứng khoán, ngoài EPS còn nhiều CTCK khác nhận được sự hỗ trợ vốn từ Eximbank để cho NĐT vay.
Nguồn vốn Eximbank hỗ trợ NĐT thông qua các CTCK có liên kết là 800 tỷ đồng, đến nay sau gần 3 tháng triển khai, dư nợ cho vay chỉ đạt khoảng 300 tỷ đồng. Eximbank cho biết, sẽ tính toán để cắt giảm lãi suất cho vay xuống dưới mức 16,5%/năm.
Ngân hàng tiếp tục mở cửa tín dụng đối với chứng khoán trên cơ sở chọn lọc kỹ danh mục cổ phiếu chấp nhận cầm cố và khả năng trả nợ của khách hàng.
Trong những tháng cuối năm 2007, đầu năm 2008 khi TTCK xuống giá, ngân hàng siết chặt tín dụng cho vay cầm cố do tác động bởi các chính sách kiềm chế lạm phát của NHNN.
Nhiều người cho rằng, đó là một trong những nguyên nhân khiến giá chứng khoán đi xuống. Thế nhưng, khi các chính sách thắt chặt tiền tệ dần được nới lỏng, ngân hàng mở cửa "bơm" vốn hỗ trợ NĐT thì công cụ này hiện không còn được xem là đòn bẩy cho TTCK.
Theo Thuỳ Thanh
ĐTCK