Tiến sĩ Mỹ tiết lộ cách "sống sót" qua mùa hè ở Việt Nam và lời thú nhận bất ngờ

Tôi đã từng đến nhiều miền đất khô hạn bậc nhất thế giới. Nào là hoang mạc Sahara, vùng Badlands ở Bắc Dakota với khí hậu lục địa khô hạn đặc trưng, sa mạc Mojave mà người địa phương gọi là hoang mạc trên cao khô hạn nhất Bắc Mỹ, các vùng nội địa hẻo lánh của nước Úc với khí hậu khô hạn và bán khô hạn đặc trưng, hay Singapore với thời tiết vốn nóng ẩm lại thêm tình trạng đảo nhiệt đô thị. Tôi cũng đã từng đến các khu rừng nhiệt đới ở Costa Rica và Ghana, và từng sống ở Puerto Rico và Miami.

Khi mới đặt chân đến Việt Nam, tôi bị mê hoặc bởi những con phố xanh rợp các hàng cây quanh Hồ Gươm, trước khi nhận ra rằng mùa hè, với nhiệt độ cao, độ ẩm và khói bụi, chưa kể đến cái nắng chói chang, khiến tôi cảm thấy không kém gì những nơi tôi đã đi qua. Nhưng nói cho công bằng, mùa hè ở đây độ khắc nghiệt vẫn còn kém nhiều phần, vậy mà cảm giác của tôi vẫn vô cùng ngột ngạt.

Với người dân địa phương, tất nhiên, hầu như ít ai để ý đến khí hậu mùa hè khắc nghiệt. Họ coi đó là "chuyện thường ngày ở huyện", kiểu như mùa hè thì tất nhiên phải nóng. Tôi mà có kêu ca thì lập tức bị cho là đang làm quá lên. Nhưng xin thề, tôi thực sự cảm thấy rất nóng. Và tôi chỉ tỉnh ngộ ra khi có một lần, tôi vừa phàn nàn về trời nóng thì được một người bạn, cũng là người Mỹ, chấn chỉnh: "Ông bạn ơi, ông đang sống ở đất nước nhiệt đới đấy!". Quả thật như vậy.

Là hậu duệ của người Viking từ Bắc Âu, tôi dễ dàng sống sót và thích nghi ở Alaska, Siberia, Hokkaido và Boston chỉ với một ít đồ chống rét. Đối với tôi, khí hậu ở những vùng này giống như mùa hè. Nên hẳn nhiên, việc sống sót qua mùa hè ở Việt Nam đúng là một thử thách lớn.

Sau 15 năm sống ở Việt Nam, với đủ loại kinh nghiệm và nhiều cú thất bại, tôi tự tin có thể đưa ra một số lời khuyên hữu ích dành cho người nước ngoài về cách sống sót trong mùa hè ở đây.

Một lưu ý quan trọng: Có nhiều cách, nhưng không có cách nào hiệu quả 100%.

Lựa chọn 1: Dành cho những người thuộc nhóm 'thỏ đế", sợ nóng mà vẫn mê Việt Nam

Để tránh nóng trong 3 - 4 tháng mùa hè, hãy đến Phú Quốc. Chọn một khu nghỉ dưỡng cạnh bãi biển, uống Margarita và vùi mình vào giấc ngủ triền miên. Bạn sẽ chẳng còn biết trời đất nóng lạnh ra sao nữa đâu.

Nếu không thích biển, bạn có thể chọn các vùng cao nguyên xung quanh Đà Lạt. Không khí trong lành và mát mẻ, phong cảnh ngoạn mục vào những ngày không có nhiều sương mù hẳn sẽ khiến tâm hồn bạn mát dịu đến mức không nhận ra rằng bạn đang ở một đất nước nhiệt đới.

Nếu mùa hè Việt Nam không giữ được chân bạn, hãy chuyển hướng bay sang Úc; lúc này đang là mùa đông.

Lựa chọn 2: Án binh bất động trong nhà

Cơ chế đối phó sinh tồn yêu thích của tôi là một phương pháp đã được kiểm chứng và hiếm khi thất bại: bật điều hòa và máy tạo ẩm cùng lúc để vừa mát mẻ vừa không khô da, rồi ngồi im trong nhà. Mọi nhu cầu trong cuộc sống đều có thể được đáp ứng nhờ hệ thống giao nhận vận tải của Grab.

Miễn là bạn chú ý bảo dưỡng điều hòa và máy hút ẩm để đảm bảo hoạt động liên tục, là bạn có thể yên tâm rồi. Một tác dụng thứ cấp của giải pháp này là làn da của bạn sẽ không bị cháy nắng. Nhưng cũng lưu ý rằng giải pháp này chỉ hiệu quả khi bạn đã có nguồn tài chính vững vàng, kiểu như các khoản đầu tư sinh lời, khoản tiết kiệm có lãi suất khủng, hay khoản lương hưu đủ để đáp ứng nhu cầu của bạn.

Nếu bạn vẫn đang làm việc thì chiến lược "trú ẩn trong nhà" chỉ hiệu quả nếu bạn có thể vận động đồng nghiệp đến nhà bạn cùng giải quyết công việc. Có thể cố gắng thuyết phục họ bằng cách vận dụng văn hóa truyền thống thăm hỏi trong những tình huống đặc biệt. Trong trường hợp này, lý do là biến đổi khí hậu. Phần hỗ trợ còn lại phải trông cậy vào công nghệ Zoom, Microsoft Teams hoặc Zalo, Viber. Nhưng hãy nhớ, giải pháp này không có tác dụng lâu dài.

Lựa chọn 3: Áp dụng những chiến lược này khi buộc phải rời khỏi nhà

Những chuyến đi ngắn (dưới 1 km) từ nhà hoặc nơi làm việc đặt ra những thách thức lớn nhất.

Grab Car thường là lựa chọn tốt nhất. Đây là phương tiện nhanh chóng và tương đối rẻ, và nếu bạn có vóc dáng nhỏ nhắn (mà tôi thì không có lợi thế này), bạn có thể ngồi vừa ghế sau của những chiếc xe siêu nhỏ. Nhưng giải pháp này cũng có nhiều nhược điểm đáng lưu ý: nhiều người có thể nghĩ bạn là kẻ "thừa tiền" kiêu ngạo hoặc cực kỳ lười biếng khi nhảy lên xe ô tô để đi quãng đường "vài bước chân"; tắc đường có thể biến một chuyến đi ngắn thành cơn ác mộng; việc đặt xe Grab khi trời mưa bão rất khó khăn; và đôi khi tài xế có thể hủy chuyến ngay khi bạn vừa chui ra khỏi nhà để đứng chờ sẵn sàng ngoài sảnh tòa nhà. Và khỏi phải nói, những chuyến đi Grab Car với chặng đường dài hơn sẽ khiến những vấn đề này trở nên trầm trọng hơn nữa.

Nhiều người đã gợi ý tôi nên đi Grab Bike cho nhanh. Nhưng cái thân hình ngoại cỡ của tôi mà leo lên xe máy thì đồng nghĩa với việc đôi chân tôi sẽ phải kéo lê trên đường, chắc mòn hết giày và mòn luôn cả bàn chân. Tôi biết ơn và khâm phục những tài xế Grab. Họ thực sự là những anh hùng. Họ lái xe trên đường từ sáng đến đêm trong cái nắng chói chang, bỏng rát của mùa hè, đội mũ bảo hiểm, đeo găng tay và khẩu trang kín mít, chưa kể áo khoác dài tay bảo hộ, tất cả chỉ để những người như tôi có thể nhận những phần ăn KFC hoặc những suất đồ uống mát lạnh giao tận nhà. Tôi thực lòng vô cùng trân trọng họ!

Tôi nói điều này có thể khiến nhiều bạn ngạc nhiên. Tôi thường lựa chọn đi bộ khi quãng đường ngắn và trời không mưa. Cụ thể là khi tôi đi sang phòng tập gym ở tòa nhà cách nhà tôi không xa. Tôi sẽ chọn đi ở phía đường có bóng râm của các tòa nhà hoặc có nhiều cây xanh. Tôi phải học cách vượt chướng ngại vật, tập đi lại dích dắc và tập trung cao độ khi tiến từng bước trên vỉa hè, vì dưới bóng râm của cây xanh cũng là chỗ ngồi yêu thích của những người bán hàng rong. Chưa kể đến các "sản phẩm" do những chú chó đi dạo buổi sáng để lại. Ở nhiều đoạn vỉa hè, những hàng xe máy của khách mua hàng đỗ tràn lan khiến tôi phải ngậm ngùi rời bỏ tán cây để xuống lòng đường khi hàng hàng lớp lớp xe máy phóng nhanh, rất nguy hiểm. Nhưng mọi thứ lâu dần sẽ thành quen, và tôi vẫn đi bộ.

Hậu quả của việc này là chiếc máy giặt của nhà tôi phải làm việc hết công suất: tôi tiêu tốn một bộ quần áo để đi từ nhà đến phòng tập và một bộ nữa để đi từ phòng tập về nhà, cộng thêm bộ quần áo tập. Vậy là mỗi buổi trưa tôi chất vào máy giặt 3 bộ quần áo ướt sũng mồ hôi.

Trường hợp không thể tránh khỏi các cuộc gặp gỡ bên ngoài, giải pháp là hẹn gặp ngay tại sảnh tầng trệt của tòa nhà. Hoặc tốt hơn nữa là hẹn gặp nhau tại các quán cà phê có điều hòa, có đồ uống mát lạnh được phục vụ tận bàn với tất cả sự thân thiện. Để tăng sức hấp dẫn cho các cuộc gặp này, hãy đề nghị được bao toàn bộ đồ uống cho các bạn!

Một số cân nhắc khác

Sang Việt Nam vào mùa hè, bạn sẽ ngỡ mình lạc vào thế giới của Ninja khi người nào người nấy trên đường đều trang bị đầy đủ phụ kiện: áo chống nắng dài tay, có cả phiên bản trùm kín từ đầu đến chân như một chiếc chăn, khẩu trang, kính râm, mũ rộng vành… Với người đi bộ, còn thêm nón lá hoặc cầm ô. Tôi thì không chọn cả nón lẫn ô vì đội nón hay cầm ô đều không giúp tôi thấy bớt nóng hay bớt khó chịu vì độ ẩm. Đặc biệt, tôi mà đội nón hay cầm ô thì còn đâu là nam tính.

Nhiều người sẽ thắc mắc: vậy sao tôi không đội mũ lưỡi trai? Vấn đề là đội mũ sẽ khiến mái tóc tôi bết mồ hôi, giống y như các nhân vật trong lễ hội Halloween.

Nên tôi không bao giờ quên thủ sẵn một chiếc khăn mặt để lau mặt. Bạn phải nhớ rằng thời tiết mùa hè nhiệt đới sẽ làm vô hiệu hóa những chiếc khăn mùi soa mỏng manh. Còn giấy ăn thì tuyệt đối tránh. Khuôn mặt đẫm mồ hôi của bạn sẽ thêm phần thảm hại khi những vụn giấy bị mồ hôi làm mủn trên da.

Một điều quan trọng nữa là tuyệt đối tránh những đồ may bằng vải pha nilon, vì nó sẽ khiến bạn có cảm giác như đang bơi, đúng nghĩa, trong bể nước khi đang mặc quần áo. Tốt nhất là đồ 100% cotton!

Và tôi uống nước đá từ sáng đến tối, dù các bạn Việt Nam của tôi, các bác sĩ của tôi, thậm chí cả bác hàng nước quen cạnh vỉa hè cũng đều nói rằng thói quen này không tốt cho sức khỏe của tôi. Giải pháp của tôi là vào buổi tối, tôi sẽ lấy một nửa chai nước để vào ngăn đá của tủ lạnh. Hôm sau, trước giờ đi tập, tôi sẽ đổ đầy nước vào chai để đảm bảo đủ nước uống mát lạnh cho cả buổi tập. Chưa kể đến việc để chai nước đá lạnh trong túi áo chính là giải pháp chống nóng hoàn hảo cho cả quãng đường từ nhà đến phòng tập. Chai nước này giúp tôi giải phóng đôi tay khỏi việc cầm chiếc quạt mini vừa đi vừa thổi. Và việc cầm quạt hiển nhiên cũng khiến tôi giảm bớt nhiều phần nam tính!

Có lẽ tôi đã tìm ra giải pháp cho vấn đề khí hậu.

Thực sự mà nói, tất cả các chiến lược của tôi để sống sót qua mùa hè ở Việt Nam đều không giải quyết được vấn đề. Chúng chỉ khiến tôi cảm thấy dễ chịu hơn một chút cho đến khi mùa thu đến.

Thực hành thiền Phật giáo hàng ngày có thể là một giải pháp tốt hơn. Thay vì tập trung vào biết bao điều phiền toái mà thời tiết nóng hè mang lại, hãy xem đó là những cơ hội để thực hành lòng khoan dung, nhẫn nại và chánh niệm. Bằng cách này, căng thẳng về thể chất và tinh thần trong mùa hè trở thành một trạng thái tinh thần mang lại lợi ích tích cực.

Bản thân tôi đang chuẩn bị ra đường ngay lúc này, khi mặt trời nhiệt đới đang chói chang giữa trưa hè, với một niềm tin rằng mùa hè cũng vẫn đáng hoan nghênh, chào đón lắm. Hy vọng tôi không ngất xỉu trên đường!