Đường sắt cao tốc Bắc - Nam: Cần tiến hành ngay từ năm 2012

Nhu cầu đi lại bằng đường sắt ngày càng tăng

Dựa trên cơ sở dự báo nhu cầu vận chuyển bằng đường sắt đến năm 2020 với 48.000 lượt hành khách mỗi ngày, các chuyên gia đã đưa ra yêu cầu cần thiết phải xây dựng tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam.

Và cũng theo báo cáo của Tổng công ty ĐSVN, tuyến đường sắt Thống nhất hiện nay có năng lực thông qua là 18 đôi tàu/ngày đêm và vận chuyển nhiều nhất được 5.400 khách/ngày đêm, nên không thể đáp ứng được nhu cầu đi lại của nhân dân, đặc biệt vào các đợt cao điểm như hè, lễ, tết.

Nếu đến năm 2020 lượng hành khách đi tàu tăng lên 48.000 lượt hành khách mỗi ngày, thì cần thiết phải có tuyến đường sắt cao tốc Bắc- Nam. Dựa trên kinh nghiệm của các nước và khả năng thực tế của VN, để đưa tuyến đường sắt cao tốc đi vào khai thác năm 2020, thì thời gian bắt đầu thiết kế xây dựng dự án phải được tiến hành muộn nhất vào năm 2012.

Khi tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam đi vào hoạt động sẽ giảm thời gian đi lại giữa hai đầu Bắc - Nam, nơi tập trung 85% dân số cả nước và đóng góp trên 90% GDP của quốc gia.

Tuyến đường sắt cao tốc sẽ thúc đẩy giao lưu giữa các vùng kinh tế, thúc đẩy quá trình đô thị hoá, tạo điều kiện quy hoạch đô thị, thuận lợi cho phân bổ lại dân cư và cải thiện tình trạng quá tải tại các đô thị lớn. Đặc biệt sẽ giảm thiểu ùn tắc và tai nạn giao thông, đồng thời là động lực để đưa VN trở thành nước công nghiệp...

Hoàn chỉnh dự án để kêu gọi đầu tư

Tại cuộc họp ngày 3/3 vừa qua, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đề nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ GTVT, Tổng công ty ĐSVN và các cơ quan, tổ chức liên quan tiếp thu ý kiến của các thành viên Chính phủ, bổ sung hoàn chỉnh dự án trước khi trình Bộ Chính trị, Ban chấp hành Trung ương Đảng và Quốc hội xem xét.

Thủ tướng cũng lưu ý, các cơ quan chức năng liên quan cần thuyết minh rõ sự cần thiết, hiệu quả kinh tế, xã hội của Dự án. Đây chính là cơ sở thuyết phục các nhà đầu tư, tài trợ cho vay vốn, khi dự án được cơ quan có thẩm quyền của VN phê duyệt. Theo tính toán của các chuyên gia, kể từ khi dự án được phê duyệt và bắt tay vào xây dựng thì đến năm 2020 mới có thể đưa vào khai thác đoạn Hà Nội - Vinh, đoạn Nha Trang - TP HCM.

Đến năm 2030 sẽ xây dựng đưa vào khai thác đoạn Vinh- Đà Nẵng và hoàn thành toàn tuyến vào năm 2035. Khi đó thời gian chạy tàu cao tốc từ Hà Nội- Vinh dự kiến là 1 giờ 24 phút; từ TP HCM - Nha Trang dự kiến là 1 giờ 30 phút. Dự án đường sắt cao tốc có tổng mức đầu tư dự kiến là 1.066.792 tỷ đồng (tương đương 55.853 triệu USD).

Theo ông Nguyễn Hữu Bằng, Tổng giám đốc TCT ĐSVN: Cho đến thời điểm này, nhiều khâu quan trọng của dự án đã được thực hiện. Chính phủ cũng đã thống nhất áp dụng công nghệ Shinkansen của Nhật Bản cho dự án. Tổng công ty ĐSVN đã ký hợp đồng nghiên cứu đầu tư liên doanh giữa VN và 3 đối tác Nhật Bản.

Chính phủ cũng đã bố trí ngân sách cho việc lập báo cáo đầu tư dự án xây dựng tuyến đường sắt đặc biệt này. Phía tư vấn cũng đã hoàn thành các báo cáo đầu kỳ, giữa kỳ và cuối kỳ cũng đang được hoàn thiện để báo cáo Quốc hội vào kỳ họp tới.

Được biết tổng kinh phí xây dựng tuyến đường sắt cao tốc này rất lớn, nên sẽ được áp dụng theo hình thức Nhà nước và doanh nghiệp cùng làm. Trong đó, nguồn vốn đầu tư cho hạ tầng (70%) sẽ do Nhà nước đảm nhận, vốn đầu tư mua sắm phương tiện (30%) sẽ do Tổng công ty ĐSVN đảm nhận.

Vấn đề huy động vốn bằng cách nào đòi hỏi đang được tính toán kỹ lưỡng. Tuy nhiên, để huy động được số vốn khổng lồ trên, phải tính đến nhiều phương án, có thể phải huy động vốn bằng nhiều cách, từ nhiều nguồn, không chỉ có vốn ODA mà phải xây dựng cơ chế ưu đãi gọi vốn đầu tư, đa dạng hóa các hình thức đầu tư, đồng thời khuyến khích xã hội hóa đầu tư vào đường sắt cao tốc...