Bernie Madoff – “con bạc khát nước” của Phố Wall

Ông Bernie Madoff khác với các "con bạc" ở chỗ họ đánh bạc bằng tiền của người khác, bởi vậy khi bị lỗ buộc phải lừa dối những người quản lý mình để không bị phát hiện. Ông Bernie Madoff sử dụng một phuơng thức cổ điển hơn: làm giả sổ sách.

Trong trường hợp Madoff, hành vi lừa đảo khá đơn giản, chỉ là "xào xáo" lại sổ sách để biến những con số âm thành con số dương. Madoff đã rất khôn ngoan không biến những con số âm đó thành những con số dương cực lớn để tránh bị nghi ngờ. Tuy nhiên để có thể lừa đảo được trong vòng 15 năm như vậy, Madoff còn phải dựa vào nhiều yếu tố khác.

Thứ nhất là uy tín của cựu chủ tịch Nasdaq Stock Market. Trong mắt các nhà đầu tư, Madoff luôn là một người có uy tín trên phố Wall, luôn giúp đỡ mọi người. Madoff tham gia vào các hoạt động từ thiện, gây quĩ cho các cuộc vận động tranh cử.

Madoff không đi quảng bá cho mình mà rất nhiều khách hàng danh tiếng của Madoff đã tự nguyện làm việc này (Nomura, Tremont Capital). Bản thân Madoff đã từ chối rất nhiều khách hàng để tạo cho mình một hình ảnh của một người trung thực.

Sau khi nhận một khác hàng mới, Madoff rất "chân thành" khuyên khách hàng của mình nên bỏ vào một ít tiền để thử một thời gian, sau đó nếu thấy phù hợp thì hãy đầu tư tiếp. Madoff cũng luôn đáp ứng tất cả các yêu cầu rút tiền của khách hàng.

Đây là yếu tố quan trọng giữ cho uy tín của Madoff không bị sứt mẻ trong suốt 15 năm mặc dù đã có những nghi ngờ về kết quả kinh doanh của Madoff, ví dụ cáo buộc của Markopolos năm 1999.

Thứ hai, rất quan trọng, là Madoff vừa vận hành quỹ đầu cơ, vừa là một người môi giới  và tạo lập thị trường. Nhờ vậy, các giao dịch của của quỹ đầu cơ đều thông qua phần doanh nghiệp môi giới của chính mình. Thông thường, một quỹ đầu cơ nếu phải thông qua mối giới bên ngoài để thực thi các giao dịch thì không thể dấu được lời lỗ.

Rất nhiều quỹ đầu cơ thậm chí còn thuê luôn môi giới hoặc một công ty thứ ba đứng ra thống kê lời lỗ hàng tháng. Do vậy các quỹ đầu cơ của Madoff dấu lỗ được chỉ có thể vì người môi giới không tiết lộ chi tiết các giao dịch.

Thứ ba, Madoff đã rất khôn ngoan đánh lạc hướng mọi nghi ngờ về lợi nhuận trong quxy đầu cơ của mình về hướng giao dịch nội bộ. Thực tế năm 2007 Uỷ ban chứng khoán Mỹ (SEC) đã điều tra Madoff về nghi ngờ này.

Lúc đó có một số tố cáo cho rằng Madoff đã lợi dụng vai trò là môi giới để giao dịch cho quỹ đầu cơ của mình trước khi thực hiện lệnh cho khách hàng. Đây là điều cấm kỵ với các công ty môi giới theo luật của SEC. Tất nhiên SEC đã không tìm được bằng chứng buộc tội Madoff ngoại trừ một vài lỗi nhỏ.

Trên thực tế có người đã nghi ngờ chính cách đánh lạc hướng nói trên đã thu hút nhiều nhà đầu tư lớn bỏ tiền vào hedge fund của Madoff.

Ai cũng biết những hành vi giao dịch nội bộ có lợi nhuận rất cao, bởi vậy nếu một người "giỏi" và "uy tín" như Madoff qua mặt được cả SEC để làm điềm đó tội gì mình không bỏ tiền vào để hưởng lợi. Dù sao đi nữa, lợi nhuận thì mình hưởng còn rủi ro thì Madoff sẽ hứng chịu nếu Madoff bị SEC phát hiện.

Cáo buộc này rất có cơ sở vì chỉ cần nhìn vào con số lợi nhuận hàng tháng liên tục từ năm 1996 đến giờ luôn dao động trong khoảng 1-1.5% thì không ai có thể tin được Madoff đã làm ăn "tử tế".

Nếu những nghi ngờ nói trên là đúng, sẽ chẳng có gì đáng thương những "nạn nhân" của Madoff. Lòng tham là động lực để Madoff lừa đảo, nhưng cũng chính lòng tham là lý do tại sao nhiều người lại có thể ngây thơ đến như vậy.

Một thông tin khác về vụ việc mới được cập nhật như sau: Madoff đã thú nhận với 2 senior employees về sự lừa dối của mình, một trong số đó là con trai của ông ta. Cậu con trai này đã gọi điện báo cho FBI và SEC dẫn đến Madoff bị bắt.

Barry Ritholtz vừa đưa ra một giả thiết là chính gia đình Madoff cũng liên quan vào vụ lừa đảo này, chắc chắn một ông già 70 tuổi không thể tự mình làm giả được tất cả sổ sách và rất nhiều chi tiết khác để che mắt khách hàng và SEC. Madoff đứng ra nhận hết tội lỗi để các thành viên gia đình khác thoát tội.

Thông tin trong bài viết được lấy từ blog của tiến sỹ Lê Giang.

Lê Giang