Trung Quốc “vượt mặt” phương Tây như thế nào?

Dự trữ ngoại hối trên 2.100 tỷ USD, thặng dư thương mại và thặng dư tài khoản vãng lai lớn, ngân sách quốc gia dồi dào chính là những đòn bẩy cho nền kinh tế và hệ thống tài chính Trung Quốc. Trong khi đó, bất cứ ai tới thăm Châu Á đều nhận thấy rằng danh tiếng của phương Tây về tài chính và kinh tế đang sụt giảm nghiêm trọng.

Có ba câu hỏi lập tức được đặt ra: Trung Quốc ứng phó với khủng hoảng như thế nào? Đà hồi phục của Trung Quốc có bền vững không? Sự hồi phục của Trung Quốc sẽ có lợi cho thế giới đến mức nào?

Câu trả lời cho câu hỏi thứ nhất là: thật đáng kinh ngạc. Theo số liệu được công bố cuối tuần qua, trong 12 tháng tính tới tháng 8/2009, sản lượng công nghiệp của Trung Quốc đã tăng 12,3%, trong khi hồi tháng 7 là 10,8%. Đây là mức tăng cao nhất trong một năm qua.

Đằng sau thành công này là sự tăng trưởng của tín dụng ngân hàng ở mức gần 30% so với cùng kỳ năm trước kể từ tháng 3/2009. Do đó, không có gì đáng ngạc nhiên khi đầu tư vào tài sản cố định cũng tăng với tốc độ tương đương.

Tăng trưởng kinh tế quý 1 và quý 2 năm 2009 so với cùng kỳ năm trước lần lượt là 6,1% và 7,9%. Số liệu quý 3 dường như sẽ còn khả quan hơn. Tháng 2, 3, 4/2009, nhiều người dự báo tăng trưởng của Trung Quốc năm nay “chỉ” đạt 7%. Nhưng cho tới nay, mục tiêu tăng trưởng 8% không còn xa vời nữa. Tốc độ tăng trưởng 9,3% vào năm 2010 cũng đã được nhiều người kỳ vọng.

Tăng trưởng này của Trung Quốc liệu có bền vững? Câu trả lời chỉ trong một từ: “Có”. Tăng trưởng tín dụng đang làm tăng giá tài sản, đặc biệt là giá cổ phiếu. Tuy nhiên, do đồng Nhân dân tệ đang lên giá và do kinh tế thế giới vẫn đang bị đe dọa bởi giảm phát, kinh tế Trung Quốc sẽ không phải đối mặt với nguy cơ lạm phát quá cao. Hơn nữa, chính phủ Trung Quốc vẫn còn khả năng trả nợ. Tại Hội nghị Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Đại Liên vừa qua, Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo nhấn mạnh: “Chúng tôi giữ thâm hụt ngân sách và nợ chính phủ lần lượt ở khoảng 3% và 20% GDP”. Nếu nợ xấu tăng, Trung Quốc vẫn có thể tái cấp vốn cho hệ thống tài chính.

Điều đáng quan tâm là liệu cơ cấu tăng trưởng của Trung Quốc có hợp lý hay không. Trong bài phát biểu của mình, Thủ tướng Ôn Gia Bảo nhấn mạnh bề rộng của gói kích thích kinh tế. Tuy nhiên, lực đẩy của gói kích thích vẫn là đầu tư vào tài sản cố định. Điều này có nguy cơ làm tăng công suất thừa, đòi hỏi chính phủ phải tiếp tục kích cầu hoặc đẩy mạnh xuất khẩu, không tạo thêm được nhiều việc làm và cản trở cuộc chuyển dịch của Trung Quốc từ nền kinh tế xuất khẩu sang nền kinh tế tiêu dùng.

Rốt cuộc, cho dù có kích cầu thành công đến đâu đi chăng nữa, Trung Quốc vẫn không thể là đầu máy của nền kinh tế thế giới. Quý 2/2009, thặng dư thương mại của Trung Quốc đạt 35 tỷ USD, thấp hơn 40% so với cùng kỳ năm trước.

Thặng dư tài khoản vãng lai cũng sụt giảm, ước tính chỉ còn 6% GDP trong năm nay so với mức 11% GDP của năm 2007. Những đóng góp của Trung Quốc vào sản lượng chung của thế giới vẫn còn quá ít để quốc gia này trở thành đầu máy của cả thế giới.

Tuy nhiên, khả năng ứng phó của Trung Quốc đối với cuộc khủng hoảng này đã khiến toàn thế giới phải kinh ngạc. Trong khi các nước phát triển phải vật lộn hết sức khó khăn, Trung Quốc vẫn tăng trưởng ngoạn mục. Điều này khiến nhiều đối tác của Trung Quốc phải suy nghĩ.

Theo Tuanvietnam