Kinh tế Trung Quốc có thể hình thành bong bóng nếu quá phụ thuộc Mỹ

Trung Quốc sẽ đương đầu không ít thách thức nếu các nhà hoạch định chính sách không để đồng nhân dân tệ tăng giá.

Có phải thế giới đang chuẩn bị có một nền kinh tế bong bóng mới? Nhiều chuyên gia tin vậy. Luận điểm của họ hết sức đơn giản: để kích cầu, chính phủ Trung Quốc đã cung cấp tín dụng quá dồi dào.

Hoạt động tín dụng tăng trưởng nóng, lạm phát giá tài sản hẳn sẽ đến. Ngoài ra việc đầu tư phí phạm, không đúng trọng tâm sẽ tạo ra sản xuất thừa. Hậu quả, sau kế hoạch kích cầu của Trung Quốc sẽ là một bong bóng.

Khả năng trên nếu xảy ra sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến kinh tế toàn cầu. Đối với Mỹ và nhiều nền kinh tế thuộc nhóm nước nói tiếng Anh hiện đang “oằn mình” bởi chính bong bóng tài sản tại nước họ, tốc độ tăng trưởng toàn cầu vài năm tới sẽ phụ thuộc nhiều vào Trung Quốc.

Nếu Trung Quốc bước vào thời kỳ suy giảm tài sản hay ngành ngân hàng sụp đổ, tốc độ tăng trưởng toàn cầu sẽ chững lại. Tín dụng trong khoảng thời gian từ đầu năm cho đến tháng 8 tăng trưởng 34%, gấp 4 lần GDP danh nghĩa. Thế nhưng những nỗi sợ hiện nay dường như hơi thái quá.

Thứ nhất, cổ phiếu và bất động sản Trung Quốc hiện nay không hề bị định giá quá mức. Giá nhà đất tại Thượng Hải và một số thành phố khác tăng tuy nhiên tính trên toàn quốc, giá nhà đất chỉ vừa mới tăng trở lại.

Thứ hai, ngay cả nếu giá tài sản tại Trung Quốc tăng cao và sau sụ giảm, ảnh hưởng sẽ không lớn như nhiều nơi khác bởi giá nhà và cổ phiếu Trung Quốc tăng không chủ yếu bởi tiền vay nợ. Chỉ khoảng ¼ chủ sở hữu nhà đất trung lưu có vay thế chấp và tỷ lệ vay - trị giá thấp hơn 50%.

Thứ ba, dù có nhiều cách để cải thiện hoạt động phân bổ vốn tại Trung Quốc, tín dụng có thể không mang lại nhiều hiệu quả như người ta tưởng. Phần lớn tiền cho vay dành cho phát triển cơ sở hạ tầng, với mục tiêu cải thiện tăng trưởng năng suất.

Cuối cùng, quan chức kinh tế Trung Quốc quan ngại đến việc tăng trưởng tín dụng quá nóng và bong bóng tài sản nhiều hơn các quan chức phương Tây. Ngay cả hiện nay, nhà điều tiết thị trường đang thắt chặt các quy định đối với việc sở hữu bất động sản dù giới chức kinh tế Bắc Kinh vẫn hứa sẽ đảm bảo nới lỏng chính sách tiền tệ.

Nếu nhưng lo lắng trong ngắn hạn trên có phần hơi thái quá, Trung Quốc đương đầu với một số rủi ro trong trung hạn. Thanh khoản dồi dào, lạm phát thấp và tăng trưởng cao – đủ yếu tố cần thiết dẫn đến lạm phát giá tài sản. Trung Quốc thiết một công cụ cần thiết để ngăn bong bóng: nâng lãi suất.

Vai trò của đồng nhân dân tệ

Để hỗ trợ cho các công ty xuất khẩu, Trung Quốc đã duy trì đồng nhân dân tệ ổn định với đồng USD trong suốt năm qua, hậu quả chính sách tiền tệ của Trung Quốc liên quan chặt chẽ với Mỹ.

Cho đến nay, điều này chưa gây ra nhiều hậu quả tệ hại. Tình trạng giảm phát tại nội địa đồng nghĩa với việc tỷ lệ lãi suất tại Trung Quốc hiện đang cao nhất trong nhóm các nền kinh tế lớn. Chính sách tiền tệ ràng buộc mật thiết này đang ngày một nguy hiểm.

Kinh tế Mỹ yếu kém đồng nghĩa với chính sách tiền tệ sẽ phải được nới lỏng thêm khoảng thời gian dài trong khi chính sách kiểu này không có mấy ý nghĩa đối với Trung Quốc. Nếu không sớm thay đổi, không thể tránh được bong bóng tài sản.

Quá trính tái cân bằng kinh tế Trung Quốc cần đến một đồng nhân dân tệ mạnh, làm như vậy Trung Quốc sẽ có khả năng linh hoạt hơn trong việc ngăn chặn việc giá tài sản hình thành bong bóng.

Nếu Trung Quốc càng cố gắng điều chỉnh tỷ giá với đồng USD, sau này bất kỳ sự điều chỉnh tỷ giá nào sẽ gây ra nhiều hậu quả tệ hại hơn. Không có chính sách tiền tệ độc lập, kinh tế Trung Quốc cuối cùng sẽ trở thành nền kinh tế bong bóng, Trung Quốc nên để cho đồng nhân dân tệ diễn biến đúng quy luật.

Theo Economist
Ngọc Diệp