Standard Chartered nhận định về hai thách thức của kinh tế Việt Nam năm 2010

Nhờ chính sách tài khóa phù hợp và nhu cầu nội địa, Việt Nam đã vượt qua khủng hoảng khá tốt. Cùng với Trung Quốc, Ấn Độ, Indonexia, Việt Nam nằm trong nhóm ít nền kinh tế không chịu mức suy giảm GDP so với cùng kỳ. Số liệu GDP quý 3/2009 cho thấy kinh tế Việt Nam đang trên đà hồi phục bền vũng dù lĩnh vực xuất khẩu vẫn còn gặp nhiều khó khăn.

Standard Chartered nâng dự báo tăng trưởng GDP năm 2009 và năm 2010

Standard Chartered điều chỉnh nâng dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2009 và năm 2010. Theo đó, kinh tế Việt Nam năm 2009 và năm 2010 có thể tăng trưởng lần lượt 4,9% và 6,7%, mức dự báo trước đó lần lượt là 4,2% và 5%. Tăng trưởng kinh tế năm 2011 cũng được điều chỉnh lên 7,2% từ mức 6% trước đó.

Báo cáo của ngân hàng Standard Chartered công bố ngày 29/09/2009.

Standard Chartered cũng điều chỉnh nâng dự báo lạm phát. Theo Standard Chartered, Ngân hàng Nhà nước sẽ bắt đầu nâng lãi suất cơ bản ở thời điểm quý 2/2010 chứ không phải quý 3/2010.

Dù đưa ra đánh giá lạc quan về nền kinh tế, Standard Chartered cho rằng khó khăn hiện tại của kinh tế Việt Nam không giống với khó khăn năm 2008. Cụ thể, việc thâm hụt thương mại tăng cao những tháng gần đây cho thấy sự mất cân bằng giữa tăng trưởng nội địa và sự suy yếu của bên ngoài. Dù tỷ lệ lạm phát hiện nay vẫn được kiềm chế tốt, chính sách tiền tệ và tài khóa mạnh tay khiến người ta hy vọng lạm phát có thể tự điều chỉnh.

Dự báo của ngân hàng Standard Chartered về tăng trưởng GDP, tỷ lệ lạm phát, tỷ lệ lãi suất cơ bản và tỷ giá VND/USD năm 2009 và năm 2010

Giá hàng hóa có thể khiến thâm hụt thương mại và lạm phát trở nên trầm trọng hơn giống như thời kỳ năm 2008. Tin tức tốt lành ở đây chính là giá thực phẩm, năng lượng và kim loại được dự báo không tăng quá cao.

Yếu tố nội địa sẽ giúp kinh tế nội địa tăng trưởng mạnh trong quý 3/2009

Tăng trưởng kinh tế Việt Nam tiếp tục hồi phục từ mức thấp 3,1% của quý 1/2009 lên mức 5,8% của quý 3/2009. Đà hồi phục chủ yếu đến từ nhu cầu nội địa, doanh số bán lẻ trong khoảng thời gian từ tháng 4/2009 đến tháng 8/2009 tăng trưởng khoảng 20%. Sản xuất công nghiệp hồi phục cũng đóng vai trò quan trọng làm nên tăng trưởng kinh tế dù xuất khẩu liên tục đi xuống. Tháng 9, sản xuất công nghiệp tăng trưởng 13,8% so với cùng kỳ.

Tăng trưởng GDP và sản xuất công nghiệp Việt Nam

Việt Nam sẽ gặp những thách thức nào trong năm 2010?

Năm 2008, Việt Nam đương đầu với thâm hụt thương mại và lạm phát cao. Thâm hụt thương mại năm 2008 lên tới 18 tỷ USD, tỷ lệ lạm phát tháng 8/2008 lên đỉnh cao 28,3%. Standard Chartered tin rằng việc kinh tế tăng trưởng quá nóng và giá hàng hóa vọtcao là nguyên nhân chính gây ra tình trạng này.

Nhiều người lo ngại năm 2010, các vấn đề trên sẽ trở lại. Chính sách kinh tế nội địa tất nhiên cực kỳ quan trọng, tuy nhiên Standard Chartered cho rằng giá hàng hóa thế giới cũng sẽ gây ra không ít ảnh hưởng đến Việt Nam bởi vấn đề thâm hụt thương mại và lạm phát cao của năm 2009 liên quan trực tiếp đến giá nguyên liệu thô quá cao.

 Tăng trưởng nhập khẩu và thâm hụt thương mại

Thâm hụt thương mại tăng cao

Những tháng gần đây, thâm hụt thương mại Việt Nam tăng 1,5 tỷ USD/tháng. Lượng nhập khẩu máy móc, phụ tùng, hàng điện tử và xe ô tô tăng cao, có thể thấy nhu cầu nội địa đối với các mặt hàng này ở mức nào. Trong khi đó, xuất khẩu chưa xuất hiện nhiều điểm sáng. Với mức thâm hụt thương mại từ tháng 1/2009 đến hết tháng 9/2009 lên tới 6,5 tỷ USD, thâm hụt thương mại cả năm 2009 có thể lên mức 11 tỷ USD.

Khi kinh tế nội địa ngày một tăng trưởng mạnh, nhiều người lo ngại mức thâm hụt sẽ trầm trọng hơn. Mức thâm hụt thương mại từ tháng 1/2008 đến hết tháng 5/2008 chỉ là 2,7 tỷ USD, điều này khiến người ta không khỏi lo ngại về vị thế thanh toán quốc tế và khó khăn về tiền tệ của Việt Nam. Đầu tư trực tiếp nước ngoài và kiều hối có thể hồi phục trong năm 2010, lo ngại về cán cân thương mại sẽ gây áp lực lên tiền đồng.

Nên cẩn trọng theo dõi xu thế này, tuy nhiên có yếu tố cho thấy những chuyện tệ hại như năm 2008 có thể không lặp lại. Năm 2008, các nhà máy sản xuất trữ sản phẩm thép với kỳ vọng giá tăng và vì thế khiến thâm hụt thương mại tăng. Ở thời điểm hiện nay, khi giá thép ổn định, việc trữ hàng sẽ không lặp lại.

Giá năng lượng tăng cũng khiến thâm hụt thương mại tăng cao bởi Việt Nam là nước xuất khẩu dầu thô nhưng lại nhập sản phẩm xăng dầu. Khi nhà máy lọc dầu Dung Quất đã đi vào hoạt động, yếu tố cấu trúc gây ra thâm hụt thương mại đã được giải quyết.

Lạm phát tăng cao

Hiện tồn tại không ít lo lắng về việc giá cả tăng cao do việc Ngân hàng Nhà nước nới lỏng chính sách tiền tệ. Ở thời điểm hiện tại, lạm phát vẫn đang được kiểm soát tốt. Tỷ lệ lạm phát tháng 8/2009 tăng 2% so với cùng kỳ và đến tháng 9, mức tăng cũng chỉ là 2,4%.

Lạm phát Việt Nam những tháng gần đây

Standard Chartered dự báo tỷ lệ lạm phát cuối năm 2009 sẽ là 6,6%. Tỷ lệ lạm phát chỉ tăng nhẹ qua các tháng, mức tăng của tháng 8/2009 và tháng 9/2009 chỉ lần lượt là 0,24% và 0,62%. Chi phí giao thông và viễn thông (chiếm 9% trong rỏ CPI) chịu áp lực tăng lớn hơn. Giá thực phẩm và nhà đất (lần lượt chiếm 43% và 10% trong rỏ CPI) hiện chưa tăng quá cao.

Theo Standard Chartered
Ngọc Diệp