Đóng cửa phiên giao dịch cuối tuần (ngày 20-11), chỉ số
VN-Index ở mức 555,84 điểm, HNX-Index 184,79 điểm. Dù giảm nhưng so với cách
đây đúng 4 tháng, hai chỉ số này đã tăng tương ứng 34,6% và 33,37%.
Thế nhưng,
trong đó, giá của nhóm cổ phiếu ngân hàng lại giảm từ 7% - 14% khiến những nhà
đầu tư ôm cổ phiếu “vua” cảm thấy thất vọng, bán thì tiếc (giá thấp), còn nắm
giữ thì không yên tâm!
EPS èo uột
Lý do chính gây thất vọng là do vốn điều lệ của các ngân
hàng hiện đã bị đẩy lên quá cao nên thu nhập tính trên cổ phiếu (EPS) trong năm
nay chỉ ở mức trung bình kém.
Theo báo cáo 9 tháng đầu năm, Ngân hàng Ngoại
thương VN (VCB) dù được xếp hàng đầu trong ngành về quy mô vốn và thương hiệu
nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 3.343 tỉ đồng; với vốn điều lệ khổng lồ 12.100
tỉ đồng thì EPS mới đạt 2.800 đồng/cổ phiếu.
Còn Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín (STB) có vốn điều lệ 6.650
tỉ đồng, lợi nhuận sau thuế 1.188 tỉ đồng, EPS đạt 1.800 đồng; Ngân hàng Thương
mại Cổ phần Sài Gòn - Hà Nội (SHB) có vốn điều lệ 2.000 tỉ đồng, lợi nhuận ròng
252 tỉ đồng, tính ra EPS chỉ ở mức 1.300 đồng...
So với cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp (DN) ở một số ngành
khác như sản xuất hàng hóa cơ bản, thương mại, bất động sản, dịch vụ..., mức
EPS của các ngân hàng thấp hơn từ 2 - 6 lần.
Tín dụng căng thẳng
Trong cơ cấu nguồn thu của các ngân hàng, tiền lãi từ tín dụng
là chủ yếu, còn dịch vụ chỉ chiếm tỉ trọng nhỏ. Thêm nữa, thời gian còn lại của
năm nay chỉ còn hơn một tháng nhưng hạn mức tăng trưởng tín dụng đã vượt trần
(30%) và nguồn vốn có thể bơm vào thị trường ở nhiều đơn vị đã có dấu hiệu cạn
nên khả năng tăng trưởng thu nhập từ tín dụng sẽ bị thu hẹp.
Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước, đến hết tháng 10-2009,
tiền gửi của khách hàng trên toàn hệ thống ngân hàng thương mại cả nước đạt
1.690.450 tỉ đồng, tăng 25,72% so với cuối 2008, song dư nợ cho vay đã tăng
33,29% (vượt 3,29 điểm phần trăm so với chỉ giới mà Ngân hàng Nhà nước đặt ra).
Vì tín dụng tăng cao trong khi vốn huy động tăng ít nên nhiều
đơn vị đã có biểu hiện căng thẳng về thanh khoản, buộc phải đẩy lãi suất tiết
kiệm lên cao để cạnh tranh huy động hoặc tăng vay trên thị trường mở. Tại nhiều
ngân hàng, lãi suất tiết kiệm đã ngấp nghé 10%/năm, trong khi lãi suất trần cho
vay là 10,5% nên hoạt động tín dụng đang trong tình cảnh bất lợi.
Do giá vốn đầu vào lên cao, đầu ra bị giới hạn nên hoạt động
tín dụng từ nay đến cuối năm càng khó khăn, vì vậy lợi nhuận ngân hàng trong
quý IV sẽ kém hấp dẫn.
Hết béo bở
Chuyên gia tài chính Huỳnh Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Chứng
khoán SJC, nhận định: “Khi tăng trưởng tín dụng lên mạnh, dòng tiền lưu thông
ngoài thị trường nhiều thì có thể làm nảy sinh nguy cơ lạm phát cao. Để kìm chế
lạm phát, có thể trong năm tới, Nhà nước sẽ từng bước áp dụng biện pháp thắt chặt
tiền tệ”.
Do đó, trong thời gian tới, điều kiện để cho hoạt động tín dụng
có mức EPS cao là khó xảy ra; trong khi đó, những loại hình kinh doanh dịch vụ
khác như chứng khoán, ngoại tệ, thẻ... cũng đã xuất hiện những dấu hiệu chững lại.
Riêng hoạt động kinh doanh vàng, dù mang lại thu nhập cao nhưng do thị trường
hiện đã bị chia sẻ nhiều bởi hàng loạt DN nên không còn béo bở như trước.
Tổng hợp những yếu tố trên, từ nay đến cuối năm, mức lợi nhuận
của các ngân hàng sẽ tiếp tục khiến nhà đầu tư thất vọng.
Theo Trần Phú Minh
NLĐ