Trong khi phần lớn các nền kinh tế trên thế giới đang cố gắng thoát khỏi suy thoái, Trung Quốc lại cố gắng làm chậm đà tăng trưởng kinh tế.

Ngày thứ Ba, Trung Quốc đưa ra biện pháp mới để ngăn các ngân hàng cho vay các khoản vay có độ rủi ro cao tiềm ẩn khả năng tạo ra bong bóng nhà đất giống như tại Mỹ. Trung Quốc yêu cầu các ngân hàng nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc và Ngân hàng Trung ương nâng lãi suất đối với trái phiếu thời hạn 1 năm.

Năm 2009, kinh tế Trung Quốc cũng phải chịu ảnh hưởng từ suy thoái kinh tế toàn cầu nhưng đà hồi phục rất nhanh. Trung Quốc hy vọng làm chậm tốc độ tăng trưởng tín dụng để giúp kinh tế tăng trưởng mà không để lạm phát tăng cao. Nhiều nước khác sẽ chăm chú dõi theo điều này: Họ đang trông đợi vào sự vững mạnh của kinh tế Trung Quốc để người tiêu dùng nước này tiêu thụ hàng hóa cho họ..

Chính phủ Trung Quốc buộc phải đưa ra biện pháp mới sau khi giá thực phẩm tăng cao và báo cáo cho thấy tín dụng ngân hàng tăng trưởng nhảy vọt trong tuần đầu tiên của năm 2010.

Trung Quốc đã bơm 4 nghìn tỷ nhân dân tệ tương đương khoảng 586 tỷ USD vào kinh tế trong năm 2009 và năm 2010 thông qua việc phát triển các công trình công cộng và hỗ trợ các ngành. Khoảng 30% tiền đến từ chineh phú, số còn lại từ chính quyền các tỉnh, công ty nhà nước và ngân hàng.

Chính quyền Tổng thống Obama đã cảnh báo các nước không được rút đi chính sách kích thích kinh tế quá sớm cho đến khi kinh tế toàn cầu phục hồi vững chắc. Thế nhưng nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng quyết định mới đây của Trung Quốc là hết sức khôn ngoan bởi xét đến việc tín dụng tăng trưởng quá nóng. Nhiều chuyên gia đã cảnh báo về bong bóng trên thị trường bất động sản Trung Quốc.

Bởi vì Trung Quốc có thể điều chỉnh hoạt động tín dụng vào vòng kiểm soát của các ngân hàng nhà nước, Trung Quốc thành công hơn Mỹ rất nhiều trong việc nới lỏng dòng chảy tiền tệ. Tín dụng ngân hàng tại Mỹ vẫn hạn chế từ khi khủng hoảng tài chính bắt đầu bất chấp việc chính phủ nước này đã đưa ra kế hoạch 700 tỷ USD cứu các tổ chức tài chính.

Chuyên gia kinh tế cảnh báo các ngân hàng Trung Quốc có thể mắc kẹt với các khoản vay xấu, tháng 7/2009, chính phủ Trung Quốc yêu cầu các ngân hàng hạn chế bớt tín dụng. Mối lo sợ khác chính là việc có quá nhiều tiền trong hệ thống tài chính Trung Quốc có thể khiến giá tài sản tăng cao và sau đó sụt sâu.

Nhờ kế hoạch kích cầu của Trung Quốc, kinh tế Trung Quốc năm 2010 được dự báo tăng trưởng 8,3% còn kinh tế Mỹ hiện đang được tính toán là tăng trưởng từ 2% đến 3%.

Ngân hàng Trung ương Trung Quốc nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc của các ngân hàng thêm 0,5% lên mức 15% tổng tiền gửi. Trong khi đó tỷ lệ dự trữ bắt buộc của ngân hàng Mỹ là 10%, dù tiền dành cho việc này chỉ chiếm một phần trong bảng cân đối kế toán của ngân hàng nước này.

Trung Quốc chịu áp lực từ Mỹ và nhiều đối tác thương mại khác, họ cho rằng Trung Quốc đang đưa ra chính sách hỗ trợ thiếu công bằng cho các công ty nội địa, dựng lên rào cản thương mại, người ta lo ngại về cuộc chiến thương mại ở thời điểm chính phủ đang muốn bảo vệ việc làm cho người dân.

Nhiều chính phủ khác cho rằng đồng nhân dân tệ được duy trì ở tỷ giá thấp bằng cách neo vào đồng USD. Công ty xuất khẩu nước này vì thế được lợi thế và vì thế thặng dư thương mại tăng cao.

Các công ty xuất khẩu Mỹ cho rằng điều này giúp lý giải cho chênh lệch thương mại của Mỹ với Trung Quốc, năm 2009, Mỹ giảm mua hàng hóa Trung Quốc.

Cho đến nay, trong các tuyên bố của Trung Quốc, chưa có tuyên bố nào về giá trị của đồng nhân dân tệ so với đồng USD.

Ông Paul Dales, chuyên gia kinh tế tại Capital Economics, cho rằng thâm hụt của Mỹ với Trung Quốc có thể tăng trong năm nay bởi Trung Quốc vẫn tiếp tục phát triển xuất khẩu để kích thích kinh tế chứ không phải tiêu dùng nội địa.

Ngày thứ Ba, Trung Quốc đã đưa ra quyết định sớm hơn so với dự báo của các chuyên gia. Các chuyên gia phân tích cho rằng nguyên nhân trực tiếp của điều này là việc tín dụng của các ngân hàng Trung Quốc trong tuần đầu năm 2009 tăng trưởng quá nóng – gần gấp đôi tổng giá trị các khoản vay của tháng 12/2009.

Ông Tom Orlik, chuyên gia kinh tế tại cơ quan nghiên cứu Stone & McCarthy Research Associates, nhận xét: “Con số trên về tăng trưởng tín dụng là quá cao, và như vậy các ngân hàng đã sẵn sàng thắt chặt chính sách bởi dự báo về khả năng thắt chặt chính sách tiền tệ.”

Dòng tiền “nóng” vào Trung Quốc đã giúp giá bất động sản và cổ phiếu tăng cao, lãnh đạo kinh tế Trung Quốc lo lắng khi giá thực phẩm tăng.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương và nhiều chuyên gia khác kêu gọi về các biện pháp ngăn bong bóng tài sản phình to quá nhanh, bong bóng có thể cản trở nền kinh tế và đẩy các ngân hàng chìm trong các khoản nợ xấu.

Dù đã hạn chế bớt tín dụng, lãnh đạo hàng đầu của kinh tế Trung Quốc vẫn trấn an công chúng rằng kế hoạch kích thích chi tiêu sẽ tiếp tục trong năm 2010. Họ cho biết sẽ vẫn có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp mang lại tăng trưởng kinh tế Trung Quốc và việc làm cho người dân, nhiều doanh nghiệp trong số này không được nhận tiền trong đợt hỗ trợ đầu tiên từ kế hoạch kích cầu.

Theo Dân Trí/AP