Lãi suất thỏa thuận, hiệu ứng tích cực

Huy động không quá 12%/năm

Với biểu lãi suất NHTMCP Á Châu (ACB) công bố hôm 13-4, lần đầu tiên sau hơn một năm, thị trường NH có mức lãi suất huy động chính thức trên 10,5%/năm. Theo đó, lãi suất huy động cao nhất tại ACB lên tới 11,6%/năm, áp dụng cho khách gửi từ 10 tỷ đồng trở lên, với kỳ hạn 36 tháng và lãi suất thả nổi 12 tháng.

Mức đỉnh 11,6% cũng áp dụng cho loại hình tiết kiệm thông thường, khi khách gửi trên 10 tỷ đồng, kỳ hạn 13 tháng và lĩnh lãi cuối kỳ. Với loại hình tiết kiệm thông thường, lãi suất kỳ hạn 1 tháng trở lên đều trên mức 10,5%/năm. Với kỳ hạn trên 3 tháng đến 13 tháng, nếu khách lĩnh lãi cuối kỳ sẽ hưởng lãi suất trên 11%/năm.

Cũng từ 14-4, NH Việt Á (VietABank) tăng lãi suất tiền gửi tiết kiệm VNĐ cho nhiều kỳ hạn gửi tiền với mức tăng trung bình từ 0,51% đến 1,31%/năm và lãi suất cao nhất có thể lên đến 11,9%/năm cho mức gửi tiền từ 1 tỷ đồng trở lên. 

Trước đây, do áp lực cạnh tranh hút vốn, ngoài lãi suất niêm yết công khai dưới 10,5%/năm, phần lớn NHTM đều khuyến mại, thưởng thêm và đẩy lãi suất thực trả cho khách lên cao hơn quy định.

Tuy nhiên, trong chỉ thị mới đây, ngoài vận động các NHTM giảm dần lãi suất huy động để giảm sức ép lãi suất cho vay, NHNN yêu cầu các NHTM công khai mức lãi suất huy động thực, xóa bỏ khuyến mại tặng tiền mặt, quà tặng… vừa không minh bạch vừa làm méo mó mặt bằng lãi suất, tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh.

Một lãnh đạo của VietABank cho biết mức lãi suất công bố này cộng dồn cả khuyến mại sẽ giúp người gửi tiền dễ dàng lựa chọn kỳ hạn gửi phù hợp. Trong khi đó DaiABank cũng cho biết thực hiện chỉ đạo của NHNN, NH đã chấm dứt chương trình khuyến mại “Gửi tiền nhận ngay vàng SJC và tiền thưởng” trước 2 tháng để phù hợp với tình hình biến động thị trường.

Một lãnh đạo của Eximbank cho rằng hiện thanh khoản của NH khá ổn định, nguồn vốn huy động đang tăng khá, đáp ứng nhu cầu vay của khách hàng. Vì vậy, việc kéo giảm lãi suất huy động không khó.

Tuy nhiên, một số NH nhỏ cho biết trước mắt chưa thể giảm lãi suất vì nếu điều chỉnh quá nhanh sẽ mất khách hàng. Nhiều NHTM cũng đang tính toán giảm mức lãi suất huy động cho phù hợp với thị trường. Độ trễ giảm lãi suất huy động có thể chậm hơn tốc độ giảm lãi suất cho vay từ 1-2 tháng.

Hợp thức hóa lãi suất ngắn hạn

Nhiều NHTM cho biết sẽ tăng lãi suất cho vay ngắn hạn sau khi NHNN cho phép áp dụng lãi suất thỏa thuận đối với các khoản vay ngắn và trung-dài hạn. Giám đốc chi nhánh một NH lớn nói: “Cho vay lãi suất 12% NH cầm chắc lỗ vì huy động vốn hiện nay đã ở mức 12%/năm”.

Trên thực tế các NH đã nâng các khoản vay ngắn hạn lên thành trung-dài hạn, hoặc cộng thêm các loại phí để nâng lãi suất cho vay cao hơn 12%/năm. Vì thế, việc cho phép tự do hóa lãi suất được xem như hợp thức hóa mức lãi suất cao hiện nay của các NH.

“Lãi suất cao khiến không chỉ doanh nghiệp khó vay, mà NH cũng rất thận trọng khi cho vay vì phải thẩm định kỹ khả năng trả nợ của doanh nghiệp” - ông Thanh nói. 

Chiều qua, ACB đã công bố 4 mức lãi suất thỏa thuận ngắn hạn: đối với doanh nghiệp là khách hàng VIP 13,8%/năm; doanh nghiệp bình thường 14%/năm; doanh nghiệp nhỏ và vừa 15%; cá nhân 15-16%/năm.