Doanh nghiệp “dồn dập” đăng ký mua cổ phiếu quỹ

Từ đầu tháng Tám tới nay, nhiều doanh nghiệp niêm yết liên tục thông báo đăng ký mua cổ phiếu với khối lượng lớn như POM (9 triệu cổ phiếu), VSH (4 triệu cổ phiếu), PPC, NTB, PTC (2 triệu), VGS (1 triệu)… Danh sách này nhiều khả năng sẽ chưa dừng lại.

Lợi hại của cổ phiếu quỹ

+ Tác động tới cung – cầu cổ phiếu: Lượng cung lớn và cầu yếu là yếu tố trực tiếp tác động làm giá cổ phiếu giảm. Doanh nghiệp mua vào cổ phiếu quỹ thì ngay bản thân doanh nghiệp đã làm tăng cầu, giảm cung trên thị trường.

Mặt khác, nó cũng tác động tới tâm lý nhà đầu tư khi họ cho rằng giá cổ phiếu đã khá rẻ và quyết định mua vào và ngừng bán ra. Những yếu tố trên có thể tác động đẩy giá cổ phiếu đi lên, thậm chí tăng mạnh.

Chính vì thế mà trong 1 số trường hợp, động thái đăng ký mua cổ phiếu quỹ chỉ là “đòn tâm lý” để tác động tới thị trường. Doanh nghiệp hoàn toàn có thể không mua hoặc mua với lượng nhỏ.

+ Thặng dư vốn, chi phí cơ hội: Quyết định mua cổ phiếu quỹ là bài toán về quản trị tài chính của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cho rằng việc mua lại cổ phiếu của chính mình là một khoản đầu tư sinh lời hơn so đầu tư dự án hoặc đầu tư vào các cổ phiếu khác.

Mua cổ phiếu khi giá thấp và bán lại khi giá cao sẽ giúp doanh nghiệp thu về được thặng dư vốn, qua đó làm gia tăng giá trị doanh nghiệp.

Khi quyết định mua cổ phiếu, doanh nghiệp sẽ phải mất một lượng tiền mặt lớn đồng thời vốn chủ sở hữu giảm xuống. Lúc đăng ký mua cổ phiếu, doanh nghiệp có thể có nguồn vốn nhàn rỗi; nhưng nếu gặp phải những rủi ro về tài chính (ví dụ: không thu được các khoản nợ; có dự án mới…) thì sẽ tác động xấu tới hoạt động kinh doanh.

Trong khi đó, doanh nghiệp chỉ được bán cổ phiếu quỹ sau 6 tháng kể từ khi kết thúc đợt mua vào gần nhất.

Không ít doanh nghiệp sau khi mua cổ phiếu quỹ xong giá cổ phiếu vẫn tiếp tục xuống thấp hơn nữa. Khi đó, chi phí cơ hội của việc mua cổ phiếu quỹ rất lớn: vừa không có tiền đầu tư cho sản xuất, vừa bị thâm hụt vốn. Điển hình của việc này là những doanh nghiệp mua cổ phiếu quỹ đầu năm 2008 như ANV, KDC, VIC…

+ Tăng một số chỉ tiêu tài chính: Việc mua cổ phiếu quỹ sẽ làm giảm lượng cổ phiếu đang lưu hành, giảm vốn chủ sở hữu nên sẽ làm tăng các chỉ tiêu EPS, ROE (giả thiết lợi nhuận không đổi). Cổ tức được nhận cũng có thể tăng lên.