Bộ Tài chính đang xem xét việc sửa đổi, bổ sung chế độ kế toán đối với các công ty chứng khoán.
Theo
ông Đặng Thái Hùng, Vụ trưởng Vụ Chế độ kế toán và kiểm toán (Bộ Tài
chính), việc sửa đổi, bổ sung chế độ kế toán đối với các công ty chứng
khoán, công ty quản lý quỹ nằm trong kế hoạch tổng thể sửa đổi, hiện đại
hoá chế độ kế toán đối với các chủ thể tham gia thị trường chứng khoán.
Giới
phân tích kỳ vọng, sửa đổi lần này sẽ giúp cho hoạt động của công ty
chứng khoán minh bạch hơn, nhưng họ cũng sẽ phải đối mặt với những áp
lực mới.
Theo
các nhà chuyên môn, việc kinh doanh của công ty chứng khoán có những
khác biệt so với các ngành nghề kinh doanh khác, các doanh nghiệp này
mua bán một thứ hàng hóa vô hình, chỉ là giấy tờ chứng nhận quyền sở hữu
tài sản, nhưng lại có giá trị rất lớn.
Trong
khi đó, hàng hoá chứng khoán có giá cả thay đổi liên tục và được mua đi
bán lại thường xuyên, nên các nghiệp vụ phát sinh rất phong phú, phức
tạp.
Ngoài
ra, công ty chứng khoán còn có những nghiệp vụ đặc trưng như bảo lãnh
phát hành cổ phiếu, cầm cố cổ phiếu, cho vay, repo chứng khoán... không
giống nghiệp vụ của các doanh nghiệp thông thường khác. Công ty chứng
khoán còn quản lý, giao dịch những hàng hóa, tài sản không phải của công
ty trong nghiệp vụ môi giới, tạm giữ cầm cố, lưu ký chứng khoán... nên
phụ lục tài sản ngoài bảng cũng rất nhiều.
Gần
đây, dư luận đặt ra những yêu cầu, công ty chứng khoán phải công bố
danh mục đầu tư cổ phiếu, trái phiếu… Theo đại diện của Bộ Tài chính,
việc công bố này thực chất cũng không vi phạm nguyên tắc bí mật kinh
doanh, nhưng để đảm bảo công bằng giữa các nhà đầu tư tổ chức trên thị
trường chứng khoán, việc đưa ra quy định yêu cầu công ty chứng khoán
công bố danh mục đầu tư cần phải tiến hành đồng thời với các tổ chức đầu
tư khác.
Theo
ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó tổng Giám đốc Công ty Dịch vụ Tư vấn Tài
chính Kế toán và Kiểm toán (AASC), nếu Bộ Tài chính có quy định yêu cầu
các công ty chứng khoán công bố công khai danh mục đầu tư và giá giao
dịch chứng khoán mà họ đầu tư, sẽ tạo thuận lợi cho việc hạch toán dự
phòng giảm giá chứng khoán của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường
chứng khoán.
Hiện
nay, rất nhiều doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán có đầu
tư tài chính, tuy nhiên, việc thu thập thông tin giá thị trường của các
cổ phiếu mà doanh nghiệp đầu tư gặp không ít khó khăn.
Cụ
thể, theo quy định, giá chứng khoán OTC mà các doanh nghiệp đầu tư được
xác định là giá trung bình trên cơ sở giá giao dịch được cung cấp tối
thiểu bởi 3 công ty chứng khoán tại thời điểm lập dự phòng. Nhưng trên
thực tế, hầu hết các doanh nghiệp đều không đưa ra được giá giao dịch
theo yêu cầu đó, do hiện nay, hầu hết các công ty chứng khoán không công
khai danh mục đầu tư và giá giao dịch các cổ phiếu của họ.
Về
phía công ty chứng khoán, nhiều công ty cũng tỏ ra lo ngại, việc công
khai danh mục đầu tư có thể sẽ gây bất lợi cho họ trong kinh doanh, vì
đây là một trong những bí mật kinh doanh, nếu công khai thông tin này sẽ
là “vạch áo cho người xem lưng”.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, vấn đề sẽ không có gì nghiêm trọng, khi tất cả sẽ cùng phải công khai.
Trong
khi đó, theo chuẩn mực kế toán quốc tế, về nguyên tắc, các công ty
chứng khoán phải phản ánh danh mục đầu tư trong báo cáo tài chính quý và
cả năm.
Việc áp dụng chuẩn mực kế toán này không chỉ giúp cơ quan quản
lý giám sát hoạt động đầu tư của các công ty chứng khoán, mà còn góp
phần minh bạch các khoản mục đầu tư của công ty chứng khoán trong khuôn
khổ pháp luật cho phép.
Theo Chí Tín
Báo Đầu tư