Bà Trần Mai Thảo, Giám đốc Phát triển bền vững F88, đã có chia sẻ về chiến lược biến phân khúc nhạy cảm thành một hệ sinh thái tài chính minh bạch, trách nhiệm và bền vững.

Thưa bà, một doanh nghiệp hoạt động trong ngành tài chính thay thế ra mắt Báo cáo ESG là điều chưa có tiền lệ tại Việt Nam. Tại sao F88 lại chọn phát hành báo ESG riêng vào đúng thời điểm hiện tại?

F88 lựa chọn công bố Báo cáo ESG vào thời điểm này không phải vì một yêu cầu bắt buộc hay một cột mốc cụ thể trên thị trường vốn, mà xuất phát từ định hướng phát triển bền vững mà chúng tôi đã theo đuổi trong nhiều năm qua.

Là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tài chính thay thế, phục vụ nhóm khách hàng chưa được tiếp cận đầy đủ với các dịch vụ tài chính chính thống, chúng tôi nhận thức rằng tăng trưởng chỉ thực sự bền vững khi đi cùng với quản trị minh bạch, trách nhiệm xã hội và khả năng tạo ra giá trị tích cực cho cộng đồng.

Trong suốt quá trình phát triển, F88 đã từng bước nâng cao các chuẩn mực quản trị, quản lý rủi ro, bảo vệ khách hàng và phát triển nguồn nhân lực. Việc phát hành Báo cáo ESG lần này là bước tiếp theo nhằm hệ thống hóa những nỗ lực đó theo các chuẩn mực quốc tế và chủ động minh bạch hơn với các bên liên quan. Tinh thần này cũng nhất quán với việc F88 đưa cổ phiếu lên giao dịch trên UpCOM và hướng tới niêm yết trên HOSE trong thời gian tới – những bước đi thể hiện cam kết ngày càng cao về minh bạch thông tin, quản trị doanh nghiệp và trách nhiệm giải trình.

Chúng tôi tin rằng ESG không chỉ là một báo cáo, mà là nền tảng giúp doanh nghiệp quản trị rủi ro tốt hơn, tạo dựng niềm tin với khách hàng, đối tác và nhà đầu tư, từ đó xây dựng lợi thế cạnh tranh và tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

Nhiều nhà đầu tư lo ngại việc áp dụng ESG – với những chính sách kiểm soát rủi ro tín dụng và bảo vệ khách hàng khắt khe – có thể kìm hãm đà tăng trưởng lợi nhuận của F88. Bà có thể chia sẻ, bài toán đánh đổi này ra sao?

Tôi cho rằng đây không phải là bài toán đánh đổi giữa ESG và tăng trưởng lợi nhuận. Ngược lại, ESG chính là nền tảng để tăng trưởng bền vững hơn.

Thực tiễn tại F88 đang chứng minh điều đó. Khi chúng tôi áp dụng các nguyên tắc ESG vào hoạt động kinh doanh, từ nâng cao kỷ luật thẩm định để hạn chế tình trạng khách hàng vay vượt khả năng chi trả đến triển khai các công cụ như E-score nhằm hỗ trợ thu hồi nợ phù hợp và nhân văn hơn, chúng tôi đang trực tiếp bảo vệ chất lượng tài sản và kiểm soát rủi ro tín dụng. HĐQT cũng đã phê duyệt khẩu vị rủi ro rõ ràng, qua đó đảm bảo hoạt động tăng trưởng luôn nằm trong các ngưỡng rủi ro được kiểm soát.

Bên cạnh đó, ESG và tính minh bạch còn giúp F88 tiếp cận các nguồn vốn từ các nhà đầu tư và tổ chức tài chính trong nước và quốc tế với chi phí vốn cạnh tranh hơn. Khi vừa tối ưu được chi phí vốn đầu vào, vừa kiểm soát tốt chất lượng tài sản đầu ra, hiệu quả tài chính sẽ được cải thiện một cách bền vững.

Kết quả là lợi nhuận sau thuế năm 2025 tăng 102% so với năm 2024, trong khi ROE quý I/2026 đạt gần 38%. Điều đó cho thấy tại F88, chúng tôi không đánh đổi lợi nhuận để theo đuổi ESG, mà sử dụng ESG để kiến tạo tăng trưởng có trách nhiệm và bền vững hơn.

Thưa bà, nhà đầu tư thường e ngại phân khúc khách hàng bình dân vì rủi ro tín dụng cao. Tại sao F88 lại chọn "bơi" trong đại dương này?

Thực tế, chúng tôi nhìn thấy cơ hội ở chính nơi nhiều người chỉ nhìn thấy rủi ro.

Việt Nam hiện vẫn còn khoảng 17-18 triệu người chưa có tài khoản ngân hàng và hàng chục triệu lao động thu nhập thấp. Họ là những tiểu thương, người lao động tự do có năng lực tự thân, có nhu cầu vốn rất thực tế để duy trì sinh kế, nhưng lại gặp nhiều rào cản khi tiếp cận hệ thống ngân hàng truyền thống.

Đến nay, F88 đã phục vụ lũy kế gần 1,6 triệu khách hàng, trong đó 67% là lao động tự do, những người không thể chứng minh thu nhập bằng giấy tờ. Đối với chúng tôi, việc phục vụ họ không chỉ là khai mở một thị trường ngách khổng lồ, mà là thực thi sứ mệnh tài chính toàn diện (Financial Inclusion).

Đúng là phân khúc khách hàng bình dân có mức độ rủi ro cao hơn so với các phân khúc truyền thống. Tuy nhiên, chúng tôi không quản trị rủi ro bằng cách né tránh khách hàng, mà bằng cách hiểu khách hàng tốt hơn. Với hơn 3,5 triệu hợp đồng vay đã được giải ngân, hệ thống dữ liệu lớn được tích lũy trong nhiều năm và các mô hình chấm điểm rủi ro liên tục được cải tiến, F88 có khả năng định giá và kiểm soát rủi ro ngày càng tốt hơn.

Quan trọng hơn, hoạt động của F88 dựa trên mô hình cho vay có tài sản bảo đảm, cùng với khẩu vị rủi ro được HĐQT phê duyệt và hệ thống kiểm soát nhiều lớp. Vì vậy, chúng tôi tin rằng đây không phải là một "đại dương rủi ro", mà là một thị trường rộng lớn với nhu cầu thực và dư địa tăng trưởng dài hạn cho những doanh nghiệp có năng lực quản trị phù hợp.

Nói cách khác, F88 không lựa chọn phân khúc này vì chấp nhận rủi ro cao hơn, mà vì chúng tôi nhìn thấy cơ hội tạo ra giá trị kinh tế đi cùng giá trị xã hội thông qua việc mở rộng khả năng tiếp cận tài chính cho hàng triệu người dân Việt Nam. Để làm được điều đó, mọi hành động của chúng tôi đều xoay quanh "Ngôi nhà chiến lược" 6 trụ cột cốt lõi: Quản trị, Kinh tế, Tài chính toàn diện, Cộng đồng, Con người, và Vận hành xanh.

Thứ nhất, về thiết kế sản phẩm, F88 không áp dụng một công thức chung cho mọi khách hàng. Thông qua Hội đồng Sản phẩm, chúng tôi phân khúc khách hàng theo đặc điểm thu nhập và nhu cầu tài chính để "may đo" các khoản vay với hạn mức, kỳ hạn và phương thức trả nợ phù hợp nhất với dòng tiền thực tế của từng nhóm khách hàng.

Thứ hai, trong khâu phê duyệt, F88 kiên định với nguyên tắc không giải ngân bằng mọi giá. Mỗi khoản vay đều được thẩm định dựa trên dòng tiền, các nghĩa vụ tài chính hiện hữu và lịch sử giao dịch của khách hàng nhằm đảm bảo khoản vay nằm trong khả năng chi trả thực tế.

Điểm nhân văn và cũng là quản trị nợ xấu cốt lõi nhất nằm ở sự can thiệp chủ động. Nếu kết quả phân tích cho thấy khách hàng có nguy cơ vay vượt quá khả năng chi trả, F88 không đẩy họ vào vòng xoáy nợ nần mà sẽ chủ động đề xuất điều chỉnh giảm quy mô khoản vay (hạn mức) hoặc đưa ra các phương án trả nợ an toàn hơn. Cách tiếp cận này mang lại lợi ích kép: vừa bảo vệ khách hàng yếu thế khỏi áp lực tài chính dài hạn, vừa giúp F88 bảo vệ chất lượng tài sản, ngăn chặn nợ xấu phát sinh từ gốc và duy trì sự ổn định cho toàn bộ danh mục cho vay.

Bà có nhắc đến việc "may đo" khoản vay. Vậy xin bà chia sẻ thêm về vai trò của Hội đồng Sản phẩm tại F88 trong việc kiểm soát rủi ro nợ xấu từ những khâu đầu tiên này?

Hội đồng Sản phẩm với chức năng giám sát và phê duyệt toàn bộ vòng đời của bất kỳ sản phẩm tài chính nào. Hội đồng này không chỉ đưa ra quyết định trên giấy, mà kiểm soát khắt khe qua 4 giai đoạn: từ khâu lên ý tưởng thiết kế, đưa vào thử nghiệm thực tế, cho đến lúc triển khai diện rộng và liên tục đánh giá sau phát hành.

Cơ chế quản trị chuyên trách này giúp F88 giải quyết triệt để 3 bài toán cốt lõi. Thứ nhất, nó giúp hệ thống kiểm soát rủi ro sản phẩm ngay từ đầu, không để những thiết kế sai lệch tiếp cận thị trường. Thứ hai, bảo đảm tuyệt đối rằng cấu trúc sản phẩm đưa ra luôn phù hợp với nhu cầu thực tế cũng như khả năng chi trả của từng phân khúc khách hàng chuyên biệt. Và cuối cùng, khi sản phẩm đã được may đo "chuẩn vị" với khách hàng ngay từ vạch xuất phát, nó trực tiếp giúp F88 hạn chế tối đa việc phát sinh khiếu nại hay rủi ro tranh chấp trong tương lai.

Đây chính là minh chứng rõ nhất cho việc Tài chính có trách nhiệm tại F88 được vận hành bằng cơ chế thể chế hóa, chứ không chỉ là những cam kết định tính.

Trụ cột Tài chính toàn diện nằm ở giao điểm giữa Quản trị (G) và Xã hội (S), phản ánh đúng bản chất mô hình kinh doanh của F88: một tổ chức tài chính thay thế đóng vai trò cầu nối giúp người thu nhập thấp tiếp cận vốn minh bạch, thay vì phải phụ thuộc vào tín dụng phi chính thức. Nguyên tắc kép ở đây là "mở rộng khả năng tiếp cận" đi đôi với "bảo vệ an toàn tài chính".

Chúng tôi thực hiện điều này qua việc thiết kế sản phẩm tài chính được "may đo" theo hướng bao trùm, với kỳ hạn và phương thức trả nợ linh hoạt theo dòng tiền thực tế của người lao động. Một dấu ấn đáng tự hào là chương trình ưu đãi dành cho khách hàng nữ, mang đến nguồn vốn với chi phí vay thấp hơn tới 30% so với các gói vay thông thường cho 470.051 khách hàng, trong đó có 1.161 phụ nữ tự doanh và chủ hộ kinh doanh nhỏ. Đây là một trong những chương trình của F88 nhằm thúc đẩy tài chính toàn diện và trao quyền kinh tế cho phụ nữ

Bước sang giai đoạn 2026-2030, lộ trình phát hành ra công chúng và chuyển sàn HOSE của F88 sẽ được định hình ra sao thông qua lăng kính của các chỉ số ESG?

Giai đoạn 2026–2030, khi trở thành công ty đại chúng quy mô lớn và đưa cổ phiếu niêm yết trên HOSE, F88 đặt mục tiêu đưa ESG trở thành một phần không tách rời trong chiến lược phát triển doanh nghiệp và hệ thống quản trị, thay vì chỉ là một hoạt động báo cáo độc lập.

Chúng tôi hướng tới việc xây dựng các chỉ tiêu ESG có thể đo lường và theo dõi thường xuyên, từ quản trị doanh nghiệp, quản trị rủi ro, bảo vệ khách hàng, phát triển nguồn nhân lực đến thúc đẩy tài chính toàn diện cho các nhóm khách hàng chưa được phục vụ đầy đủ bởi hệ thống tài chính truyền thống.

Bên cạnh đó, F88 sẽ tiếp tục nâng cấp các chuẩn mực công bố thông tin theo thông lệ quốc tế, tiến tới báo cáo ESG theo chuẩn GRI ở mức in accordance, áp dụng phương pháp đánh giá trọng yếu kép (Double Materiality) và hướng tới xác nhận độc lập (Assurance) đối với các chỉ số ESG trọng yếu.

Xa hơn, chúng tôi kỳ vọng ESG sẽ không chỉ là thước đo về tính bền vững, mà còn trở thành một lợi thế cạnh tranh giúp F88 nâng cao uy tín trên thị trường vốn, mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn vốn chất lượng cao và tạo ra giá trị dài hạn cho cổ đông, khách hàng và xã hội.