CTCP Rau quả Thực phẩm An Giang - Antesco vừa công bố báo cáo ESG đầu tiên, đánh dấu bước chuyển từ những thực hành bền vững riêng lẻ sang một hệ thống quản trị có đo lường, có kiểm chứng và có lộ trình dài hạn. Với doanh nghiệp, ESG không phải phản ứng trước yêu cầu thị trường, mà là cơ hội để củng cố năng lực cạnh tranh, vùng nguyên liệu và niềm tin trong chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Ông Đinh Hùng Dũng - Phó Chủ tịch HĐQT của Antesco nhiệm kỳ 2021 - 2025, đã có những chia sẻ rõ hơn về chiến lược ESG cũng như cách doanh nghiệp biến các cam kết thành hệ thống vận hành thực tế và hướng phát triển dài hạn trong bối cảnh các tiêu chuẩn toàn cầu thay đổi nhanh chóng.

Antesco xác định ESG là “giấy phép hoạt động” trên thị trường quốc tế. Ông có thể chia sẻ điều gì khiến doanh nghiệp quyết định dấn bước vào con đường này?

Ông Đinh Hùng Dũng: Trong xu thế chung của thị trường toàn cầu hiện nay, ESG không còn là công cụ để đánh bóng tên tuổi hay làm thương hiệu, mà chuyển dần trạng thái từ “khuyến khích” sang “yêu cầu bắt buộc” và trở thành một “giấy phép hoạt động” để doanh nghiệp có thể tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Trong bối cảnh mới, tăng trưởng theo chiều rộng dựa vào tài nguyên, lao động giá rẻ, mở rộng sản lượng và cạnh tranh chi phí thấp đang bộc lộ giới hạn. Hiện nay, doanh nghiệp phải đối mặt với yêu cầu ngày càng cao về truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải, minh bạch dữ liệu, trách nhiệm xã hội, an toàn chuỗi cung ứng và thích ứng với biến đổi khí hậu. Vì vậy, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp không còn nằm ở quy mô và giá thành, mà còn ở chất lượng quản trị, khả năng kiểm soát rủi ro, tiêu chuẩn sản phẩm và mức độ đáp ứng các chuẩn mực phát triển bền vững.

Nếu không thay đổi, rủi ro lớn nhất là mất khả năng cạnh tranh và bị loại khỏi chuỗi cung ứng trong tương lai. Không chỉ mất thị trường xuất khẩu, doanh nghiệp còn đối mặt với chi phí tuân thủ ngày càng cao, khó tiếp cận khách hàng lớn, khó huy động vốn và suy giảm tính bền vững của chính vùng nguyên liệu sản xuất. 

Được biết, từ rất lâu rồi, nông nghiệp xanh đã là một phần trong chiến lược phát triển của Antesco. Vậy ông có thể cho biết tại sao năm 2025 mới là năm “bản lề” cho hành trình ESG của Antesco và chiến lược cốt lõi của doanh nghiệp trong bước chuyển này là gì? 

Ông Đinh Hùng Dũng: Thực tế, nhiều nội dung liên quan đến phát triển bền vững đã được Antesco triển khai từ khá sớm thông qua phát triển vùng nguyên liệu liên kết, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc, đầu tư chế biến sâu, triển khai kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo, hay các Chứng nhận quốc tế (FSMA, IFS, FDA, HACCP, BRC, HALAL, KOSHER, GLOBALG.A.P.), thậm chí đạt luôn các tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội theo SEDEX từ năm 2016… Tuy nhiên, trước đây các hoạt động này chủ yếu được thực hiện theo nhu cầu vận hành và yêu cầu thị trường ở từng giai đoạn, chứ chưa được tích hợp thành một hệ thống ESG hoàn chỉnh.

Đến năm 2024, chúng tôi bắt đầu tự đánh giá nội bộ về hiện trạng ESG để xác định mình đang ở đâu, còn thiếu gì và khả năng triển khai đến mức nào. Đây là thời điểm các điều kiện cần và đủ hội tụ, Antesco đã đạt quy mô doanh thu, năng lực tài chính, dữ liệu vận hành và nguồn lực quản trị đủ lớn để chuyển ESG từ “nhận thức” sang “hệ thống quản trị”. Đồng thời, áp lực từ thị trường quốc tế cũng thay đổi rất nhanh, khi khách hàng bắt đầu yêu cầu sâu hơn về phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc, minh bạch chuỗi cung ứng và trách nhiệm xã hội thay vì chỉ quan tâm chất lượng sản phẩm.

Đánh dấu bước chuyển mình này, chúng tôi đã điều chỉnh chiến lược, định vị lại mình là “Đối tác giải pháp chiến lược” thay vì một nhà sản xuất thuần túy. Điều này có nghĩa là Antesco không còn cạnh tranh bằng sản phẩm hay năng lực chế biến, mà bằng khả năng cùng khách hàng giải quyết các yêu cầu mới của thị trường như truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải, minh bạch dữ liệu và phát triển vùng nguyên liệu bền vững. Đây cũng là bước chuyển từ tư duy “bán sản phẩm” sang “đồng hành tạo giá trị bền vững trong toàn chuỗi cung ứng”.

Antesco đặt mục tiêu Net Zero vào năm 2040, sớm hơn 10 năm so với cam kết của Việt Nam. Công ty đã xây dựng lộ trình và các bước triển khai cụ thể như thế nào để hiện thực hóa mục tiêu này, thưa ông?

Ông Đinh Hùng Dũng: Net Zero vào năm 2040 là một mục tiêu thách thức với chúng tôi. Tuy nhiên, Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) và Thỏa thuận Paris đã nhấn mạnh nguyên tắc: tốc độ và lộ trình chuyển đổi sẽ phụ thuộc vào điều kiện thực tế, năng lực và hoàn cảnh của từng quốc gia, từng ngành và từng doanh nghiệp. Vậy nên, việc Antesco đặt mục tiêu sớm hơn 10 năm không xuất phát từ yếu tố hình thức hay là một “chiêu trò truyền thông”, mà là một quá trình tái cấu trúc dài hạn để chúng tôi thích ứng với các tiêu chuẩn mới của thương mại toàn cầu và nâng năng lực cạnh tranh trong tương lai.

Về lộ trình triển khai, năm 2025 được xem là giai đoạn nền tảng khi Antesco hoàn thành thiết lập Baseline phát thải khí nhà kính theo ISO 14064-1, đánh giá dấu chân carbon sản phẩm theo ISO 14067 và xây dựng hệ thống quản trị ESG theo các chuẩn GRI, ISO. Trên cơ sở đó, chúng tôi định hướng giảm khoảng 60% phát thải thông qua cải tiến nội bộ, kinh tế tuần hoàn và nông nghiệp tái sinh; phần còn lại sẽ được bù đắp bằng hấp thụ carbon nội bộ, năng lượng tái tạo và các công cụ như tín chỉ carbon, đồng thời tiếp tục điều chỉnh theo dữ liệu thực tế và yêu cầu thị trường trong từng giai đoạn. Đây là cơ sở để xây dựng lộ trình trung hòa carbon vào năm 2035 và hướng tới Net Zero năm 2040.

Xem đầy đủ báo cáo ESG 2025 của Antesco tại đây!

Trong báo cáo, khái niệm “nguồn cung tái sinh” được nhắc tới như một định hướng trung tâm. Antesco đã có những thay đổi gì trong cách làm việc với vùng trồng và nông dân để tiến gần tới mô hình này?

Ông Đinh Hùng Dũng: Khái niệm “nguồn cung tái sinh” không chỉ là thay đổi kỹ thuật canh tác, mà là thay đổi cách doanh nghiệp nhìn nhận mối quan hệ với vùng nguyên liệu và người nông dân. Trước đây, doanh nghiệp thường tập trung vào sản lượng, chất lượng và tiến độ giao hàng còn hiện nay, chúng tôi quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe đất, khả năng phục hồi của hệ sinh thái canh tác, hiệu quả sử dụng tài nguyên và tính bền vững dài hạn của vùng trồng.

Điều đó buộc Antesco phải thay đổi cách làm việc với nông dân theo hướng đồng hành sâu hơn thay vì chỉ thu mua nguyên liệu. Antesco đang từng bước chuẩn hóa vùng trồng, tăng truy xuất nguồn gốc, hướng dẫn quy trình canh tác phát thải thấp hơn, tối ưu sử dụng nước và đầu vào nông nghiệp, đồng thời thúc đẩy sử dụng phân hữu cơ được sản xuất từ mô hình kinh tế tuần hoàn của Antesco.

Một thay đổi quan trọng khác là chuyển dịch từ tư duy “mua nguyên liệu” sang “xây dựng hệ sinh thái vùng nguyên liệu”. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn vào dữ liệu vùng trồng, đào tạo nông dân, liên kết dài hạn và minh bạch hơn trong toàn chuỗi cung ứng.

Trong chiến lược ESG của Antesco, “Nông nghiệp tái sinh” và “Kinh tế tuần hoàn” là hai trong số những trụ cột chính. Ông có thể mô tả cụ thể mô hình “từ nhà máy về lại cánh đồng” đang được triển khai trên thực tế ra sao? 

Ông Đinh Hùng Dũng: Với Antesco, nông nghiệp tái sinh và kinh tế tuần hoàn không đơn thuần là những khái niệm về môi trường, mà là cách doanh nghiệp nhìn lại mối quan hệ giữa đất, nước, hệ sinh thái canh tác và người nông dân trong toàn bộ chuỗi giá trị. Trong văn hóa nông nghiệp Việt Nam, “Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống”, cho thấy nông nghiệp bền vững luôn bắt đầu từ sự hài hòa giữa tài nguyên thiên nhiên, chất lượng đất và bàn tay người làm nông. Chính vì vậy, định hướng của Antesco là tạo ra sản phẩm, góp phần phục hồi và duy trì sức sống lâu dài cho vùng nguyên liệu và hệ sinh thái canh tác.

Mô hình “từ nhà máy về lại cánh đồng” mà Antesco đang triển khai được xây dựng trên tinh thần “lấy của đất trả lại cho đất”. Thay vì xem phế phụ phẩm sau chế biến là chất thải cần xử lý, Antesco đã tổ chức thu hồi, tái chế và chuyển hóa thành phân hữu cơ để quay trở lại phục vụ vùng nguyên liệu liên kết. Qua đó hình thành một vòng tuần hoàn khép kín, nông sản từ cánh đồng đi vào nhà máy chế biến, còn dinh dưỡng hữu cơ sau chế biến lại được trả về cho đất, góp phần phục hồi độ màu mỡ, cải thiện hệ sinh thái canh tác và duy trì giá trị lâu dài cho vùng nguyên liệu.

Về mặt vận hành, Antesco triển khai mô hình ngay trong chuỗi giá trị hiện hữu, khi nguồn nguyên liệu cho nhà máy phân hữu cơ được thu hồi trực tiếp từ hoạt động chế biến. Cách làm này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí xử lý phụ phẩm và tối ưu logistics nội bộ, mà còn tạo ra một vòng tuần hoàn nơi phân hữu cơ được quay trở lại vùng trồng để cải thiện sức khỏe đất, tăng khả năng giữ nước và giảm phụ thuộc vào đầu vào hóa học. Từ đó, doanh nghiệp vừa tạo thêm giá trị kinh tế từ phụ phẩm, vừa hỗ trợ nông dân ổn định chi phí sản xuất và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang canh tác bền vững hơn.

Thu nhập của người nông dân thường là mắt xích yếu nhất trong chuỗi giá trị. Vậy chính sách "Thu nhập sống" (Living Income) và việc thưởng giá của Antesco đã mang lại kết quả như thế nào sau một năm triển khai?

Ông Đinh Hùng Dũng: Chúng tôi cho rằng một chuỗi giá trị chỉ có thể bền vững khi người nông dân có thu nhập ổn định, phù hợp và có động lực gắn bó lâu dài với vùng nguyên liệu. 

Sau một năm triển khai, hiệu quả lớn nhất chưa nằm ở con số tuyệt đối, mà nằm ở sự thay đổi trong cách tổ chức chuỗi liên kết. Chính sách thưởng giá (5%) giúp khuyến khích nông dân tuân thủ tốt hơn các tiêu chuẩn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và canh tác bền vững, thay vì chỉ chạy theo sản lượng ngắn hạn. Đồng thời, việc tăng cường liên kết dài hạn cũng giúp nông dân có đầu ra ổn định hơn và giảm bớt áp lực biến động của thị trường.

Bên cạnh yếu tố giá, Antesco còn hỗ trợ thông qua việc chuẩn hóa kỹ thuật canh tác, cải thiện chất lượng đất, tối ưu đầu vào và từng bước đưa các giải pháp kinh tế tuần hoàn vào vùng nguyên liệu. Chúng tôi cho rằng nâng thu nhập cho nông dân không thể chỉ bằng việc tăng giá mua trong ngắn hạn, mà phải giúp nông dân giảm chi phí sản xuất, nâng năng suất ổn định và tăng giá trị của toàn chuỗi trong dài hạn.

Trong bối cảnh công nghệ 4.0, Antesco đang ứng dụng chuyển đổi số như thế nào vào việc truy xuất nguồn gốc (Traceability) – một yêu cầu bắt buộc của các chứng nhận BRCGS hay GLOBALG.A.P.?

Ông Đinh Hùng Dũng: “Công nghệ 4.0” hay “Cách mạng công nghiệp 4.0” là giai đoạn phát triển mà công nghệ số, dữ liệu và tự động hóa được kết nối với nhau để giúp hoạt động sản xuất - quản lý vận hành thông minh hơn, nhanh hơn và chính xác hơn. Như vậy, trong nông nghiệp và ESG, công nghệ 4.0 thường được ứng dụng vào truy xuất nguồn gốc; quản lý vùng trồng; theo dõi phát thải; giám sát chất lượng; tự động hóa sản xuất; tối ưu sử dụng nước, phân bón, năng lượng, đều là các bước đi theo hướng công nghệ 4.0.

Hiện nay, Antesco đang từng bước số hóa dữ liệu từ vùng nguyên liệu đến nhà máy chế biến, bao gồm mã số vùng trồng, nhật ký canh tác, sử dụng vật tư đầu vào, thời gian thu hoạch, lô sản xuất và dữ liệu chế biến. Mục tiêu là giúp doanh nghiệp có thể truy xuất ngược từ thành phẩm về vùng trồng và truy xuất xuôi từ vùng nguyên liệu đến từng công đoạn chế biến, xuất khẩu.

Bên cạnh đó, chúng tôi cũng đang triển khai các nền tảng quản trị dữ liệu nội bộ và từng bước tích hợp ERP, dữ liệu vùng trồng trên nền tảng efarm và truy xuất chuỗi cung ứng để giảm phụ thuộc vào quản lý thủ công. Điều này vừa hỗ trợ đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, vừa giúp Antesco nâng khả năng kiểm soát chất lượng, quản lý rủi ro và phản ứng nhanh hơn khi thị trường có yêu cầu mới.

Làm thế nào để văn hóa “Zero tham nhũng” và sự liêm chính, vốn đã là truyền thống của ANTESCO, được số hóa và kiểm soát một cách khoa học trong báo cáo ESG lần này, thưa ông?

Ông Đinh Hùng Dũng: Với Antesco, “Zero tham nhũng” trước hết là một giá trị văn hóa, nhưng trong ESG chúng tôi không muốn dừng lại ở một cam kết mang tính đạo đức. Điểm quan trọng là chuyển giá trị liêm chính thành một hệ thống có quy trình, dữ liệu và chỉ số kiểm soát cụ thể.

Cụ thể, Antesco đưa nội dung đạo đức kinh doanh, chống tham nhũng và tuân thủ vào nhóm chủ đề quản trị trọng yếu của ESG. Các hoạt động như mua hàng, bán hàng, làm việc với nhà cung ứng, vùng nguyên liệu, phê duyệt hợp đồng, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng được chuẩn hóa bằng quy trình và lưu vết dữ liệu. Khi một giao dịch hay một lô hàng có thể truy xuất được từ vùng trồng, nhà máy đến khách hàng, thì khả năng can thiệp tùy tiện, thiếu minh bạch hoặc lợi ích cá nhân sẽ giảm đi rất nhiều.

Nói cách khác, chúng tôi số hóa văn hóa liêm chính bằng cách biến các điểm rủi ro trong vận hành thành các điểm kiểm soát: ai phê duyệt, phê duyệt lúc nào, căn cứ dữ liệu nào, nhà cung cấp nào, lô nguyên liệu nào, kết quả kiểm tra ra sao. Khi mọi dữ liệu đều có dấu vết, doanh nghiệp phát hiện sai lệch nhanh hơn và phòng ngừa rủi ro tốt hơn.

Như vậy, Báo cáo ESG 2025 vì vậy không chỉ ghi nhận tinh thần “Zero tham nhũng”, mà còn đặt nó vào một hệ thống quản trị khoa học hơn: có chính sách, có quy trình, có dữ liệu, có kiểm tra và có cải tiến định kỳ. Đây là cách Antesco biến truyền thống liêm chính thành năng lực quản trị hiện đại.

Thành lập Ủy ban Bền vững trực thuộc HĐQT là một bước ngoặt trong chuẩn hóa mô hình quản trị của Antesco. Ông đánh giá thế nào về sự thay đổi của đội ngũ nhân sự nội bộ khi ESG không còn là "việc thêm vào" mà là "cách làm việc" hàng ngày?

Ông Đinh Hùng Dũng: Việc thành lập Ủy ban Bền vững trực thuộc HĐQT có ý nghĩa rất quan trọng vì điều đó cho thấy ESG tại Antesco không còn là một hoạt động mang tính phong trào hay chỉ thuộc về một bộ phận chuyên trách, mà đã trở thành một định hướng quản trị ở cấp chiến lược. Điều đó cũng đồng nghĩa ESG không phải là phần việc “làm thêm” sau hoạt động sản xuất - kinh doanh, mà ESG phải được tích hợp vào cách vận hành hàng ngày, ở đó mỗi quyết định đều cần tính đến hiệu quả kinh tế gắn với trách nhiệm môi trường, xã hội và tính minh bạch dài hạn.

Chẳng hạn, ngoài sản lượng và chất lượng, bộ phận sản xuất phải quan tâm tiêu hao năng lượng và phát thải; bộ phận vùng trồng và nguyên liệu quan tâm sản lượng thu hoạch, sản lượng thu mua, quan tâm sức khỏe đất và sinh kế nông dân; còn bộ phận quản trị không chỉ dừng ở hiệu quả tài chính mà phải gắn với minh bạch dữ liệu và quản trị rủi ro.