Trong ký ức tuổi thơ của bà Nguyễn Thị Nga - Chủ tịch Tập đoàn BRG, có một góc nhỏ yên bình bên bàn cờ tướng cùng cha, bên chậu hoa nhài tỏa hương và ấm trà bốc khói. Trong những lần ngồi cùng con gái như thế, cha thường nhắc bà: 

“Con dù làm việc gì nhưng chữ tín và nghĩa không bao giờ được quên và làm trái. Vay vơi thì phải trả đầy, vay gừng thì phải trả mật”.

Bà lý giải lời dạy ấy không chỉ đơn thuần là câu chuyện vay và trả, mà còn là yêu cầu về chữ “Tín”: khi nhận được niềm tin, sự giúp đỡ hay một cơ hội, mình phải đáp lại bằng sự tận tâm và kết quả xứng đáng.

Lời dạy của người cha theo bà Nga từ những ngày thơ ấu đến khi bước vào thương trường, rồi trở thành một nguyên tắc trong cách bà điều hành doanh nghiệp. Với người đứng đầu Tập đoàn BRG và SeABank, mỗi cơ hội nhận được, mỗi niềm tin gửi trao từ đối tác, khách hàng hay từ đất nước… đều là một "khoản vay" đặc biệt.

Khởi đầu chỉ từ ước mơ mộc mạc về một doanh nghiệp nhỏ 30 người, đến nay khi dẫn dắt một hệ sinh thái hơn 22.000 nhân sự, câu hỏi lớn nhất thôi thúc người nữ tướng ấy không phải là làm sao để tăng trưởng hơn nữa, mà là: Thực hành chữ "TRẢ" như thế nào cho trọn vẹn?

Khách hàng trao cho ngân hàng sự lựa chọn và niềm tin gửi gắm đồng vốn tích lũy. Nhưng trong thế giới tài chính, cám dỗ chạy theo tăng trưởng nóng để phình to quy mô là rất lớn. Với SeABank, cách bà Nguyễn Thị Nga chọn để "trả mật" cho khách hàng chính là sự an toàn và những khoản đầu tư đón đầu công nghệ.

Ngay từ năm 2006, khi SeABank còn là một ngân hàng quy mô khiêm tốn và thị trường Việt Nam chỉ mới có vài tên tuổi lớn dám nghĩ tới công nghệ hiện đại, bà Nga đã đưa ra một quyết định táo bạo: Đầu tư hệ thống phần mềm quản trị lõi (Core Banking) T24 Temenos đắt đỏ để đảm bảo mọi giao dịch của khách hàng thông suốt 24/7. Hai năm sau, ngân hàng tiếp tục bắt tay với Société Générale để chuẩn hóa mô hình bán lẻ theo tiêu chuẩn quốc tế.

Nhìn lại quyết định đầu tư từ sớm, bà Nga chia sẻ: “Đó không đơn thuần là những quyết định về công nghệ hay vốn, mà là lựa chọn đầu tư trước vào năng lực quản trị, công nghệ, con người và chuẩn mực quốc tế để chuẩn bị cho một quy mô lớn hơn trong tương lai”.

Theo bà, “tăng trưởng tốt không phải là tăng trưởng bằng mọi giá”. Bà lý giải: “Tăng trưởng tốt là khi sau mỗi giai đoạn, ngân hàng có quy mô lớn hơn nhưng cũng phải vững vàng hơn, quản trị tốt hơn và có khả năng phục vụ khách hàng tốt hơn”.

Quan niệm ấy cũng là cách bà nhìn nhận sự phát triển của SeABank sau hơn 30 năm hoạt động. Từ 5 tỷ đồng vốn điều lệ khi thành lập năm 1994, ngân hàng đã nâng vốn điều lệ lên 32.688 tỷ đồng, với quy mô tài sản gần 400.000 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế năm 2025 đạt 6.868 tỷ đồng. Nhưng với bà Nga, quy mô chỉ là một phần của câu chuyện. Điều quan trọng hơn là năng lực quản trị, kiểm soát rủi ro và chất lượng phục vụ có theo kịp tốc độ tăng trưởng hay không.

Bà từng nêu rõ quan điểm của mình: “Nếu một ngân hàng có tài sản lớn hơn nhưng rủi ro cao hơn, khách hàng không được phục vụ tốt hơn và khả năng chống chịu không được cải thiện thì tôi không coi đó là một sự tăng trưởng có chất lượng”.

Với tinh thần “vay vơi thì phải trả đầy, vay gừng thì phải trả mật”, việc đáp lại niềm tin của khách hàng, theo cách nhìn ấy, không nằm ở lời hứa về một ngân hàng lớn mạnh đến đâu, mà ở việc ngân hàng có đủ năng lực để phát triển bền vững và phục vụ khách hàng tốt hơn qua từng giai đoạn.

Những năm đầu kinh doanh, bà Nguyễn Thị Nga từng có một giao dịch nhập khẩu chậm mở thư tín dụng (L/C) chỉ một tuần, khiến khoản lãi dự tính trở thành khoản lỗ. Từ trải nghiệm ấy, bà hiểu rằng giữ chữ tín không chỉ là muốn làm đúng cam kết, mà còn phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và năng lực tổ chức thực hiện.

Nhiều năm sau, khi phát triển Sheraton Grand Đà Nẵng để phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2017, bài toán đặt ra ở quy mô lớn hơn nhiều. Công trình phải hoàn thành trong 14 tháng, đáp ứng yêu cầu về chất lượng, vận hành và phục vụ quốc yến đón lãnh đạo 21 nền kinh tế thành viên. Khi hợp tác với thương hiệu Sheraton thuộc Marriott, BRG cũng phải tính đến các tiêu chuẩn quốc tế từ khâu đầu tư, xây dựng đến chuẩn bị nhân sự và tổ chức dịch vụ.

Nhắc lại những ngày nước rút, bà Nga không nhận mình là “người đàn bà thép” như cách các nhân viên và đối tác từng gọi. Bà cười: “Không có thép gì trong người tôi đâu. Thực ra tôi rất yếu mềm”. Bà kể, khi nhận dự án, cả đội ngũ đều cảm thấy phấn khởi và vinh dự. Nhưng đến lúc bắt tay vào làm, những khó khăn thực sự mới dần lộ ra. Có hạng mục làm đi làm lại vẫn chưa đạt yêu cầu. Tiến độ có thời điểm chậm hai, ba tháng, trong khi ngày diễn ra APEC đã cận kề.

“Có những giây phút tôi cũng nao núng, chỉ muốn về nhà, nấu ăn, trông cháu nội, cháu ngoại, trồng cây”, bà nhớ lại. Nhưng rồi, đi được khoảng mười bước chân, bà lại nghĩ mình đang là chủ tịch của một doanh nghiệp có hàng chục nghìn lao động, không thể dễ dàng buông tay. Bà lại tập hợp mọi người, họp bàn công việc, động viên đội ngũ và tiếp tục tìm cách tháo gỡ từng vướng mắc.

Cuối tháng 5, khi nỗi lo về tiến độ ngày càng lớn, bà phát động chiến dịch “Tháng Sáu có 90 ngày”. Các nhà thầu được giao nhiệm vụ cụ thể, bà không chỉ làm việc với lãnh đạo doanh nghiệp mà còn trực tiếp gặp những người đang thi công trên công trường. Có những hạng mục không đạt yêu cầu phải phá đi làm lại, đôi khi không chỉ một lần. Bà thừa nhận áp lực khi ấy không chỉ đến từ tiến độ, mà còn từ chính những yêu cầu quyết liệt của mình đối với các nhà thầu.

Bà liên tục bay tới Đà Nẵng, có hôm cùng đội ngũ làm việc đến 1 giờ sáng. Đó không phải là những ngày dễ dàng với bất kỳ ai trên công trường.

Nhưng cũng trong những ngày ấy, bà nhìn thấy rõ hơn sự vất vả của những người trực tiếp làm nên công trình. Tiếp xúc với bê tông, cốt thép và những ca làm việc kéo dài, bà càng cảm kích những người lao động phải làm việc ngoài trời giữa nắng nóng và gió lớn, trong khi nhiều người khác có thể làm việc trong phòng máy lạnh.

Sheraton Grand Đà Nẵng hoàn thành sau 14 tháng thi công, kịp phục vụ APEC 2017. Với bà Nga, trải nghiệm ấy không chỉ là câu chuyện đưa một công trình về đích đúng hạn. Nó còn cho thấy chất lượng đầu tư phải đi cùng năng lực vận hành, còn tiêu chuẩn quốc tế chỉ thực sự có ý nghĩa khi đội ngũ trong nước có thể tiếp nhận và làm chủ.

Từ đó, bà Nga đúc rút được rằng: “Muốn hợp tác bình đẳng với các đối tác hàng đầu thế giới, doanh nghiệp Việt cần xác định rõ mục tiêu của mình và giá trị mình mang đến. Chúng ta có hiểu biết thị trường, khả năng kết nối nguồn lực và kinh nghiệm triển khai tại Việt Nam; những lợi thế ấy phải đi cùng năng lực tài chính, quản trị minh bạch, hiểu biết pháp lý và kỷ luật thực hiện cam kết. Chỉ khi cả hai bên cùng tạo ra giá trị, cùng chịu trách nhiệm về kết quả và cùng nhìn thấy triển vọng dài hạn, quan hệ hợp tác mới có nền tảng vững chắc”.

Trong ký ức của bà Nguyễn Thị Nga, Hà Nội của những năm tháng cũ gắn liền với tiếng tàu điện leng keng trên từng góc phố. Cả bà và chồng đều là người Hà Nội gốc, từng cùng nhau đi trên những chuyến tàu điện ấy mỗi ngày. Tiếng chuông leng keng đã đi vào tuổi thơ, vào tình yêu và theo bà suốt hành trình trưởng thành, lập gia đình rồi trở thành người bà.

Tình yêu với mảnh đất chôn nhau cắt rốn khiến bà luôn trăn trở về diện mạo của Thủ đô mỗi khi chào đón bạn bè quốc tế. Hành trình từ sân bay Nội Bài về trung tâm chính là ấn tượng đầu tiên của thế giới về Việt Nam. Bà mong muốn trên tuyến đường ấy, du khách không chỉ thấy một Hà Nội ngàn năm văn hiến, mà còn nhìn thấy tầm vóc của một đô thị hiện đại, có khả năng tổ chức không gian sống tầm cỡ và thể hiện khát vọng vươn lên của đất nước.

Từ trăn trở đó, BRG đã chủ động tài trợ lập quy hoạch hai bên tuyến đường Nhật Tân – Nội Bài và kiên trì theo đuổi dự án Thành phố Thông minh Bắc Hà Nội. Với quy mô gần 272 ha và điểm nhấn là tổ hợp tháp 108 tầng, dự án hợp tác cùng Tập đoàn Sumitomo (Nhật Bản) được định hướng trở thành đô thị trung hòa carbon đầu tiên tại Việt Nam, vận hành trên 6 giải pháp thông minh toàn diện.

Nhưng với bà Nga, sự "trả mật" cho đất nước khi được giao quỹ đất chiến lược này không nằm ở độ cao của tòa tháp hay những khối bê tông chọc trời. Đất nước trao cho doanh nghiệp cơ hội, và cách doanh nghiệp đáp lại chính là giá trị để lại cho cộng đồng.

"Một công trình có thể được hoàn thành trong vài năm, nhưng năng lực của những người xây dựng và vận hành công trình ấy sẽ tiếp tục tạo ra giá trị trong nhiều thập kỷ”, bà Nga chia sẻ. Đó là cách bà chủ của Tập đoàn BRG và SeABank hiện thực hóa tình yêu Hà Nội, cũng như triết lý vay - trả đã trở thành tôn chỉ xuyên suốt hành trình kinh doanh.

Cuối những năm 1980, trong những lần sang Đức thăm chồng đang làm nghiên cứu sinh, bà Nguyễn Thị Nga có dịp quan sát cuộc sống từ thành phố đến nông thôn tại nước bạn. Khoảng cách về điều kiện sống giữa một quốc gia phát triển và Việt Nam khi ấy khiến bà suy nghĩ rất nhiều. Bà tự hỏi mình có thể làm gì để mỗi gia đình được sống tốt hơn, những người bên cạnh có thêm cơ hội phát triển và bản thân có thể đóng góp điều gì cho đất nước.

Từ mong muốn gây dựng một doanh nghiệp tạo việc làm cho khoảng 30 người đến khi điều hành hệ sinh thái hơn 22.000 nhân sự, bà Nguyễn Thị Nga cho rằng những gì doanh nghiệp có được hôm nay không chỉ đến từ nỗ lực của riêng mình. 

Đó còn là cơ hội phát triển mà đất nước tạo ra, là môi trường kinh doanh ngày càng rộng mở và những nguồn lực được tích lũy qua nhiều năm. Khi đã nhận được những điều ấy, trách nhiệm của doanh nhân không thể chỉ dừng ở việc làm cho doanh nghiệp lớn mạnh.

Nhìn lại gần bốn thập kỷ Đổi mới, bà Nga cho rằng đường lối của Đảng và sự quản lý, điều hành của Nhà nước đã tạo nền tảng để kinh tế tư nhân phát triển, hội nhập sâu hơn với thế giới. Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị tiếp tục mở ra kỳ vọng mới, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với doanh nghiệp: không chỉ tăng trưởng, mà còn phải nâng cao năng suất, làm chủ công nghệ, xây dựng sản phẩm có sức cạnh tranh quốc tế và đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế.

Với bà, “trả” món nợ ấy trước hết là tiếp tục biến những nguồn lực đã có thành giá trị thực tế. Đó là những dự án đô thị có thể cải thiện đời sống người dân, những sản phẩm du lịch có chất lượng cao hơn, những thị trường mới cho doanh nghiệp Việt và những công việc đòi hỏi trình độ, kỹ năng ngày càng cao để người lao động trẻ có cơ hội phát triển. 

Danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới được trao cho cá nhân bà, không phải điểm dừng của một hành trình, mà càng đặt ra yêu cầu lớn hơn về tốc độ, kỷ luật và trách nhiệm trong chặng đường tiếp theo.

Gửi lời nhắn đến các doanh nhân trẻ, bà mong họ giữ tinh thần dám nhận việc khó và khát vọng đi xa; tận dụng lợi thế về tri thức, công nghệ, ngoại ngữ và khả năng kết nối quốc tế để xây dựng những sản phẩm có sức cạnh tranh. Nhưng khát vọng ấy phải đi cùng năng lực quản trị, sự nghiêm túc trong thực hiện cam kết, tinh thần thượng tôn pháp luật và sự tử tế với những người đồng hành.

Lời dạy “vay vơi trả đầy, vay gừng trả mật” từ người cha năm nào, vì thế, không chỉ là nguyên tắc bà mang theo trong hành trình kinh doanh, mà còn là điều bà mong muốn được tiếp nối. Món nợ với đất nước không thể trả hết bằng những thành tựu của một cá nhân hay một thế hệ. Nó chỉ thực sự được đáp lại khi những gì đã gây dựng trở thành nền tảng để người đến sau vững vàng hơn, đi xa hơn và đóng góp nhiều hơn cho đất nước.