TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Mỹ trở lại TPP liệu có dễ dàng?

Nhiều tín hiệu cho thấy Tổng thống Trump đang “xem xét lại” về khả năng tái đàm phán tham gia TPP với sự cân nhắc và thỏa thuận lại cho những quyền lợi của nước Mỹ.

Một Hiệp định TPP mới không có Mỹ đã được hình thành, có tên Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), sẽ được chính thức ký kết vào 8/3/2018. Trước đó, Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) là một thỏa thuận thương mại tự do được ký kết vào ngày 4/2/2016 giữa 12 nước thuộc khu vực châu Á – Thái Bình Dương sau 5 năm đàm phán. 
Mỹ trở lại TPP liệu có dễ dàng? - Ảnh 1.

Đây được cho là nỗ lực mà cựu Tổng thống Barack Obama đã thực hiện trong suốt nhiệm kỳ thứ hai, thuộc chiến lược "xoay trục" châu Á – Thái Bình Dương của Nhà Trắng. Tuy nhiên, sau chiến thắng của ông Donald Trump trong chiến dịch tranh cử Tổng thống, với những cáo buộc mạnh mẽ về nguy cơ làm mất nhiều công ăn việc làm của người lao động Mỹ, nước này đã chính thức rút khỏi TPP đầu năm 2017.

Mỹ trở lại TPP liệu có dễ dàng? - Ảnh 2.

Hành động này của ông Trump đã hiện thực hoá những cam kết của ông trong chiến dịch tranh cử trước đó, đồng thời cho thấy việc chuyển đổi chính sách thương mại của Mỹ theo hướng bảo hộ sản xuất và việc làm trong nước. "Đây là điều tốt đẹp dành cho người lao động Mỹ", ông Trump nói khi đặt bút ký sắc lệnh. Phát biểu với các lãnh đạo công đoàn sau đó, Tổng thống Trump khẳng định: "Chúng ta sẽ ngừng các hiệp định thương mại đang khiến người lao động và doanh nghiệp đổ xô ra nước ngoài"

Mỹ trở lại TPP liệu có dễ dàng? - Ảnh 3.
Việc Mỹ rút khỏi TPP buộc các quốc gia còn lại phải lựa chọn: một là tiến hành đàm phán lại, hai là chấm dứt hoàn toàn Hiệp định. Nhật Bản là quốc gia đầu tiên thông qua TPP (6/12/2016) và cũng là quốc gia tiên phong trong nỗ lực "cứu" Hiệp định đang có nguy cơ tan vỡ này.


Sau nhiều vòng đàm phán, đến ngày 11/11/2017, các thành viên đã thống nhất hình thành một Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) mới thay thế cho Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) với một số thay đổi lớn. Sự kiện CPTPP chuẩn bị được ký kết và các tham vọng gần đây của Trung Quốc ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương đã gây nhiều áp lực đối với chính quyền Tổng thống Donald Trump. i

Mỹ trở lại TPP liệu có dễ dàng? - Ảnh 4.
Vào tháng 1/2018, trả lời phỏng vấn tại Diễn đàn Kinh tế thế giới Davos, Thụy Sĩ, ông Trump đã bày tỏ ý định sẽ cân nhắc việc quay lại Hiệp định TPP của Mỹ khi những thỏa thuận tốt hơn cho Mỹ được ghi nhận.


"Tôi đã tham gia Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) nếu chúng ta đạt được thỏa thuận tốt hơn về thực chất", ông nói, "Thoả thuận trước đây rất kinh khủng!". Gần đây, trong cuộc họp báo chung với Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull tại Washington ngày 23/2, ông Trump cũng đã đề cập tới khả năng Mỹ sẽ tham gia TPP "nhưng phải đưa cho chúng tôi một thỏa thuận tốt hơn nhiều". 

Mỹ trở lại TPP liệu có dễ dàng? - Ảnh 5.

Tổng thống Donald Trump băt tay Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull (trái) trong cuộc họp báo chung tại Nhà Trắng ngày 23-2 - Ảnh: REUTERS

Đến ngày 27/2, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Steven Mnuchin khi phát biểu trước các thành viên Phòng Thương mại Mỹ đã nói "Ông ấy (Tổng thống Trump) muốn đàm phán lại", và cũng khẳng định dù đây không phải là việc ưu tiên nhưng đó là việc Nhà Trắng đang cân nhắc.
Mỹ trở lại TPP liệu có dễ dàng? - Ảnh 6.

Như vậy, càng gần ngày TPP-11 ký kết thì tần suất Mỹ thể hiện ý định quay lại TPP càng dày, cho thấy một điều rõ ràng rằng: Mỹ đang muốn quay lại TPP nhưng sẽ phải thương lượng lại tất cả các điều khoản và chúng phải có lợi hơn cho nước Mỹ. Tuy nhiên, cho dù Mỹ thực sự muốn như vậy, thì sự tái gia nhập này sẽ rất khó khăn. 

Thứ nhất, Hiệp định CPTPP mới đã trải qua nhiều tháng nỗ lực đàm phán và xây dựng lại của 11 nước thành viên, nhiều cân đối và tính toán giữa các bên đã được thực hiện kĩ càng trên cơ sở hợp tác "toàn diện" và "tiến bộ". Hầu như tất cả những dấu ấn của Mỹ trong bản tài liệu TPP cũ đã bị loại bỏ, đó chủ yếu là các vấn đề về sở hữu trí tuệ và đầu tư. 


 Nếu Hoa Kỳ trở lại thì cuộc đàm phán sẽ trở nên rất khó khăn, thậm chí đi vào bế tắc, khi các bên không chịu nhượng bộ nhau. "Kể cả khi Tổng thống Trump nghiêm túc thì việc tái đàm phán cũng tốn nhiều thời gian và công sức", bà Wendy Cutler - Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu Chính sách Xã hội châu Á cho biết. 

Mỹ trở lại TPP liệu có dễ dàng? - Ảnh 7.
Thứ hai, Tổng thống Trump kể từ thời điểm nhậm chức đến nay vẫn luôn kiên định ủng hộ con đường đối thoại song phương, đơn lẻ giữa từng quốc gia, coi chúng là những thỏa thuận công bằng và tương xứng hơn với nước Mỹ, điều mà các hiệp định đa phương không làm được, cho thấy rõ xu thế bảo thủ của ông. Các thông điệp về việc tái gia nhập TPP mà chính quyền Tổng thống Trump đưa ra gần đây còn khá mơ hồ, chung chung, cùng những quan điểm hết sức cứng rắn.


Trong thời gian này, Mỹ vẫn đang tiến hành đàm phán lại Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) với Canada và Mexico – 2 trên 11 nước thành viên của CPTPP. Nhưng sau 6 vòng đàm phán (tháng 1/2018), các nước thành viên NAFTA vẫn không thể ra tuyên bố chung, làm cho thời hạn đàm phán lại có thể kéo dài đến sang năm. Có khá nhiều nội dung tương đồng giữa NAFTA và TPP cũ, cho thấy ông Trump vẫn không hề nhượng bộ.

Hiệp định CPTPP mới đã bổ sung nhiều điều khoản về quy trình rút lui, gia nhập, rà soát lại CPTPP trong tương lai, tạo điều kiện thuận lợi cho các nước gia nhập sau, trong đó kỳ vọng lớn nhất là sự trở lại của Hoa Kỳ. Một số thành viên chủ chốt trong CPTPP như Nhật Bản, Úc vẫn hy vọng và chào đón Mỹ quay lại bàn đàm phán, nhưng đều bày tỏ quan ngại về khả năng này nếu ông Trump vẫn tiếp tục đàm phán với thái độ khó khăn.  

Mỹ trở lại TPP liệu có dễ dàng? - Ảnh 8.

Toàn cảnh phiên họp cuối cùng của các thành viên tham gia Hiệp định CPTPP

Cao Cường
Hương Xuân
Theo Trí Thức Trẻ7/3/2018

Cao Cường

Theo Trí thức trẻ

Từ Khóa:

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên