MỚI NHẤT!

Đọc nhanh >>

Ngân hàng ồ ạt tăng vốn: Ám ảnh tình trạng vốn ảo

10-08-2015 - 16:06 PM | Tài chính - ngân hàng

Thị trường lại đón làn sóng tăng vốn của các NHTM trong bối cảnh nền kinh tế chưa thật sự phục hồi. Tăng vốn để phục vụ nhu cầu phát triển kinh doanh là hoạt động bình thường của doanh nghiệp, nhưng có lẽ thị trường vẫn chưa quên tình trạng vốn ảo của các ngân hàng từ làn sóng tăng vốn trong những năm 2008 – 2010.

Lãnh đạo một ngân hàng cổ phần tại Hà Nội cho rằng, tính chất của việc tăng vốn lần này khác với lần tăng vốn của năm 2008 - 2010. Thời kỳ đó là các ngân hàng buộc phải tăng lên theo quy định, do vậy, nhiều ông chủ ngân hàng buộc phải gồng mình. Trường hợp bầu Kiên là hệ lụy của chính sách này, sơ hữu chéo, vốn thực, vốn ảo cũng từ đây mà phát sinh.

“Để đáp ứng được mức vốn theo quy định, các ông chủ ngân hàng buộc phải đi vay ở đâu đó cho đủ, vậy nên mới xảy ra tình trạng vốn ảo trên giấy, còn vốn thực thì rất thấp. Đây là nguyên nhân gây ra rủi ro cho hệ thống ngân hàng. Còn lần tăng vốn này, là các ngân hàng dựa trên năng lực và nhu cầu phát triển của mình, nên nguồn vốn chảy vào phải là “tiền tươi, thóc thật”, vị này bình luận.

Gần 20.000 tỷ đồng cho ngân hàng tăng vốn

Theo tính toán của người viết, với kế hoạch tính đến thời điểm hiện nay thì hệ thống ngân hàng cần khoảng 20.000 tỷ đồng cho nhu cầu tăng vốn điều lệ trong năm 2015. Con số này không tính những ngân hàng tăng vốn điều lệ nhờ sáp nhập.

Ví như MB vừa tăng vốn lên 16.000 tỷ đồng, SHB lên 9.486 tỷ đồng, VPBank lên 8.057 tỷ đồng, BacABank lên 4.400 tỷ đồng, Nam A Bank lên 4.000 tỷ đồng. OCB tăng lên 4.000 tỷ đồng, VietABank lên 3.500 tỷ đồng…

Thực tế, dưới áp lực cạnh tranh, nhiều ngân hàng đang lên kế hoạch tăng vốn và nhu cầu vốn để đáp ứng tăng vốn điều lệ của các ngân hàng còn tăng lên trong năm 2016 và những năm tới.

Vietinbank cho biết năm 2015 sẽ tăng vốn lên 49.000 tỷ đồng, tăng 11.766 tỷ đồng so với vốn điều lệ hiện tại. Nguồn tăng vốn của Vietinbank dự kiến sẽ sử dụng thêm nguồn thặng dư vốn cổ phần hiện có để tăng vốn. Cũng trong năm 2015 VietinBank sẽ hoàn thành kế hoạch phát hành 8.000 tỷ đồng trái phiếu thứ cấp trên thị trường có thời hạn 5 - 10 năm. Ngoài ra, việc sáp nhập PGBank vào hệ thống sẽ giúp VietinBank nâng vốn điều lệ thêm 3.000 tỷ đồng.

Mặc dù đã tăng vốn lên 9.486 tỷ đồng, SHB vẫn tiếp tục tăng vốn trong năm nay lên 10.486 tỷ đồng bằng cách tiếp tục phát hành cổ phiếu để hoán đổi toàn bộ cổ phiếu của Công ty CP Vinaconex Viettel (VFF) trong giao dịch sáp nhập.

DongABank cũng đang lên kế hoạch tăng vốn điều lệ từ 5.000 tỷ đồng lên 6.000 tỷ đồng bằng cách phát hành cổ phiếu cho Kinh Đô.

Một số ngân hàng khác cũng đã tăng vốn điều lệ bằng con đường sáp nhập như BIDV đã tăng vốn lên 31.481 tỷ đồng sau khi sáp nhập MHB vào hệ thống. Không dừng ở đó, BIDV vẫn đang tìm kiếm nhà đầu tư, cổ đông chiến lược hoặc phát hành trái phiếu, phát hành thêm cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu để tăng vốn điều lệ.

Sau khi sáp nhập với SouthernBank, vốn điều lệ của Sacombank tăng lên 18.853 tỷ đồng. MaritimeBank sau khi sáp nhập MDB vào hệ thống, vốn điều lệ cũng tăng lên 11.750 tỷ đồng.

Trước tình trạng hàng loạt ngân hàng tăng vốn, thị trường không khỏi lo ngại tình trạng vốn ảo lại diễn ra như những năm 2008 - 2010. Hẳn thị trường vẫn chưa quên làn sóng chuyển đổi ngân hàng nông thôn lên thành thị và cuộc chạy đua tăng vốn lên 3.000 tỷ đồng vào năm 2010. Làn sóng đó đã buộc những ngân hàng nông thôn, chân ướt chân ráo bước vào thành thị phải gồng mình để trở thành "Thánh Gióng" với mức tăng vốn chóng mặt.

Ví như MeKongBank, vốn điều lệ tăng chóng mặt, từ mức 24,7 tỷ đồng vào năm 2005 lên đến 3.750 tỷ đồng hiện nay, tức là tăng đến 151 lần sau 10 năm. Hay như GPBank với mức tăng vốn điều lệ là 135 tỷ đồng trong năm 2005 lên 3.000 tỷ đồng vào năm 2010, tăng 22,2 lần…

Ám ảnh tình trạng vốn ảo

Theo tính toán của một chuyên gia ngân hàng, sau làn sóng chuyển đổi đó, số ngân hàng tăng lên từ 20 lên 35 ngân hàng, tăng 30 lần so với năm 1998 (tăng trung bình 45%/năm).

Theo NHNN, tại thời điểm 15/6/2012, ở Việt Nam có 35 NHTM cổ phần với số vốn đăng ký là 167.238,8 tỷ đồng (~ 8 tỷ USD, chiếm 58,28% tổng vốn đăng ký của hệ thống); có 5 NHTM nhà nước với vốn đăng ký 90.178,7 tỷ đồng (~4,3 tỷ USD, chiếm 31,53%); có 4 ngân hàng liên doanh với vốn được cấp 457 triệu USD (chiếm 3,36%); và 5 ngân hàng có vốn 100% nước ngoài với vốn đăng ký 19.547 tỷ đồng (~0.93 tỷ USD, chiếm 6,82%).

Vị chuyên gia này tính toán, nếu so với 1998 tổng số vốn đăng ký của 35 NHTM cổ phần năm 2012 đã tăng 75 lần (trung bình 40%/năm). Mức tăng 45%/năm trong giai đoạn 1998-2008 hay 40%/năm trong giai đoạn 1998-2012 là không thể tưởng tượng nổi so với mức tăng trưởng GDP cỡ 7%/năm.

“Hãy cứ coi sự tăng 30 lần rải ra suốt 5 năm, từ 2003 khi bắt đầu nâng cấp các ngân hàng nông thôn lên ngân hàng đô thị và cho lập các ngân hàng mới, đến 2008. Tăng 30 lần trong 5 năm tương ứng với tốc độ tăng trưởng 187%/năm. Đây là tốc độ tăng trưởng chóng mặt kinh khủng”, vị chuyên gia này bình luận.

Tuy nhiên, hầu hết các lãnh đạo ngân hàng đều khẳng định việc tăng vốn lần này không có tình trạng vốn ảo, mà các ngân hàng đều cần vốn để nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển sản phẩm.

Giải thích rõ hơn về mục tiêu tăng vốn, ông Lê Công, Tổng giám đốc MB, cho biết MB mong có thể tăng vốn sớm. “Việc tăng vốn có nhiều khó khăn do khó huy động vốn từ cổ đông chiến lược. Tuy nhiên, năm nay mà chậm tăng vốn thì MB sẽ giảm năng lực cạnh tranh, nhất là khó thực hiện mục tiêu nằm trong top 5 ngân hàng cổ phần hàng đầu”, ông Lê Công bình luận.

Nói về kế hoạch tăng vốn của Vietinbank, ông Nguyễn Văn Thắng, chủ tịch HĐQT Vietinbank, cho biết để có quy mô vốn tương đương với các ngân hàng trung bình ở khu vực.

Nhưng có lẽ quan trọng nhất, VietinBank phải chuẩn bị một nguồn lực, một lượng vốn đủ lớn để đối phó được với tất cả rủi ro có thể xảy ra khi tham gia, hội nhập vào thị trường tài chính trong khu vực và thế giới đều phải thực hiện và tuân thủ đầy đủ Hiệp ước Basel II.

Hay như theo cách giải thích của ông Đỗ Quang Hiển, chủ tịch HĐQT SHB, tăng vốn là để đáp ứng nhu cầu nâng cao cơ sở vật chất, hiện đại hóa công nghệ thông tin, mở rộng mạng lưới, phát triển sản phẩm, dịch vụ, mở rộng quy mô cho vay, phát triển khách hàng.

Hay như trường hợp của BacABank, việc tăng vốn là để giải quyết tình trạng sở hữu vượt trần của các cổ đông lớn như bà Thái Hương, Phó chủ tịch kiêm Tổng giám đốc và bà Trần Thị Thoảng, chủ tịch HĐQT.

Trước đó, bà Thoảng giữ 5,2% cổ phần và bà Thái Hương sở hữu 7% cổ phần BacABank. Việc tăng vốn lên 4.400 tỷ đồng giúp cho tỷ lệ sở hữu của 2 cổ đông lớn về mức cho phép theo quy định của Luật các TCTD.

 

Theo TRẦN GIANG

BizLIVE

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên