Ai đang kiếm tiền, và kiếm thế nào từ hàng chục tỷ lượt xem phim ngắn mỗi năm?

Trong nửa đầu năm 2026, micro drama đạt hơn 6,5 tỷ lượt xem trên YouTube, theo số liệu được công bố tại sự kiện The Micro Drama Frontier. Cùng kỳ, thời gian xem định dạng này tăng 50% trên toàn cầu và 70% tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương so với cùng kỳ năm trước.

Sự tăng trưởng ấy đang thu hút nhiều bên tham gia vào một thị trường mới, và họ không chỉ đơn thuần bán nội dung giải trí. 

 Khi bộ phim trở thành tài sản để khai thác nhiều lần

Trường hợp của Crazy Maple Studio - công ty vận hành ReelShort, một trong những nền tảng phim ngắn có doanh thu cao nhất tại Hoa Kỳ - cho thấy nhà sản xuất có thể mở rộng hoạt động ra ngoài việc phát hành phim trên ứng dụng của mình. Doanh nghiệp cho biết đã hợp tác với nhà mạng AIS tại Thái Lan, nền tảng Peacock tại Mỹ và Vidio tại Indonesia. Các thỏa thuận này mở thêm kênh đưa nội dung đến người xem, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào một ứng dụng hoặc một thị trường.

Về bản chất, hợp tác phân phối giúp nội dung có cơ hội tiếp cận tệp người dùng mà đối tác đã xây dựng. Với nhà mạng, phim ngắn nhiều tập có thể trở thành một phần trong gói dịch vụ; hay với nền tảng streaming, đây là nguồn nội dung dồi dào.

Một hướng khai thác khác là tích hợp thương hiệu vào câu chuyện. Crazy Maple Studio cho biết đã hợp tác với SHEIN, Crocs và WWE. Trong một số dự án, sản phẩm Crocs được đưa vào tình tiết phim; thương hiệu cũng quảng bá các tác phẩm trên kênh mạng xã hội của mình. Với cách tiếp cận này, doanh nghiệp không chỉ mua một vị trí quảng cáo riêng lẻ mà có thể tham gia vào quá trình xây dựng nội dung. Cấu trúc này cũng tạo nhiều tập tạo cơ hội để thương hiệu xuất hiện trong một câu chuyện kéo dài, thay vì chỉ hiện diện trong một video ngắn.

AI làm thay đổi bài toán chi phí, nhưng...

Tại sự kiện, các diễn giả đồmg thuận rằng, AI đang giúp các nhà sản xuất thử nghiệm những cách làm nội dung mới và giảm một số rào cản về kỹ thuật.

Với Ben Eagle, nhà sáng tạo nội dung người Việt Nam có hơn 50 triệu người đăng ký, AI không chỉ là công cụ rút ngắn thời gian sản xuất mà còn giúp giải quyết những giới hạn vốn tồn tại trong dòng phim hành động. Có 30 năm luyện võ và khoảng 20 năm tham gia chỉ đạo võ thuật cho phim tại Việt Nam, anh hiểu rõ những chi phí và rủi ro của thể loại này: thiết bị đắt tiền, thời gian tập luyện và ghi hình kéo dài, cùng yêu cầu bảo đảm an toàn cho diễn viên.

Ben cho biết đang ứng dụng AI từ giai đoạn tiền kỳ để hỗ trợ phân tích, phát triển ý tưởng và hình dung những cảnh quay khó thực hiện bằng phương pháp thông thường. Công nghệ giúp tiết kiệm thời gian, tối ưu chi phí và mở rộng khả năng thể hiện trên màn ảnh. Tuy nhiên, anh không xem AI là công cụ thay thế hoàn toàn con người: sự hiện diện chân thực của diễn viên vẫn là một phần quan trọng trong cách kể chuyện và kết nối với khán giả.

NetShort lại cho biết doanh nghiệp tích hợp AI vào quy trình viết kịch bản, tạo video và sản xuất nội dung. Đại diện công ty cũng nhấn mạnh vai trò của biên tập viên và đội ngũ sáng tạo trong việc nâng chất lượng đầu ra. Họ không coi AI như một công cụ có thể tự thay thế toàn bộ quy trình sản xuất, mà là một phần của hệ thống có con người tham gia kiểm soát.

Với thị trường, câu hỏi kinh doanh không dừng ở việc một bộ phim có thể được làm nhanh hơn hay cần ít nguồn lực hơn. Nếu chi phí sản xuất giảm nhưng nội dung không thu hút người xem, doanh nghiệp vẫn khó tạo doanh thu. Ngược lại, khi công cụ AI được phổ biến rộng rãi, nhiều đơn vị có thể tham gia sản xuất hơn, khiến nguồn cung nội dung tăng và lợi thế về tốc độ khó duy trì lâu dài.

Bà Sandy Chen, Trưởng bộ phận Quan hệ đối tác YouTube, khu vực Trung Quốc mở rộng, cho rằng lợi thế cạnh tranh không còn nằm chủ yếu ở tốc độ và hiệu suất. Theo bà, chiều sâu của câu chuyện và khả năng tạo kết nối cảm xúc chân thực với khán giả mới là yếu tố tạo khác biệt. Nhận định này cũng đặt ra giới hạn cho kỳ vọng về AI: giảm rào cản sản xuất không đồng nghĩa giảm được mọi chi phí để tạo ra một tác phẩm có sức hút.

Không có "công thức chung" cho thành công

Không có một mô hình duy nhất phù hợp với mọi thị trường. Kinh nghiệm được chia sẻ tại The Micro Drama Frontier cho thấy mức độ đón nhận thể loại, chi phí sản xuất, năng lực của đối tác địa phương và thói quen trả tiền của khán giả có thể tạo ra những con đường phát triển khác nhau.

Crazy Maple Studio từng mở rộng hoạt động thông qua các đối tác phân phối và bản địa hóa nội dung. Trong khi đó, GOKKO CLUB cho thấy vai trò của năng lực sản xuất tại chỗ; NetShort tập trung vào việc kết hợp công nghệ, nguồn lực sáng tạo và hệ thống phân phối. Những trường hợp này cho thấy tăng trưởng không chỉ đến từ việc đưa một bộ phim lên nền tảng, mà còn từ khả năng lựa chọn đúng đối tác, hiểu khán giả và tổ chức mô hình kinh doanh phù hợp.

Với các nhà sáng tạo không sở hữu ứng dụng riêng, YouTube đem lại cơ hội tiếp cận khán giả toàn cầu thông qua một kênh phân phối sẵn có. Nền tảng nhấn mạnh rằng nhà sáng tạo có thể lựa chọn nhiều cách kiếm tiền, tùy thuộc vào mục tiêu kinh doanh, quy mô khán giả và mức độ tương tác mong muốn. Trong khi đó, những ứng dụng chuyên biệt có thể tập trung vào nhóm người dùng sẵn sàng trả tiền để theo dõi từng tập hoặc cả mùa phim.

Cuộc cạnh tranh của micro drama vì thế không đơn thuần là cuộc đua tạo ra nhiều video hơn hay giành thêm lượt xem. Lợi thế kinh doanh ngày càng phụ thuộc vào việc kết hợp nội dung đủ sức giữ chân khán giả với quyền khai thác câu chuyện, kênh phân phối và mô hình doanh thu phù hợp. Hàng tỷ lượt xem có thể mở ra cơ hội, nhưng ai thực sự kiếm được tiền còn phụ thuộc vào cách từng doanh nghiệp biến sự chú ý ấy thành giá trị thương mại.