Bí ẩn lăng mộ Thành Cát Tư Hãn suốt gần 800 năm: 10.000 người tìm kiếm 30.000 giờ vẫn không thấy dấu vết

Thành Cát Tư Hãn sinh khoảng năm 1162 tại Mông Cổ với tên khai sinh Temujin. Tương truyền rằng khi chào đời, ông đã nắm chặt một cục máu đông trong tay. Trải qua thời niên thiếu đầy biến động và cơ cực, ông từng bước trưởng thành và trở thành con người rắn rỏi. Ông đã đánh bại các đối thủ giữa những bộ lạc du mục và đến năm 1206 được tôn làm Thành Cát Tư Hãn.

Dưới sự lãnh đạo của ông, quân Mông Cổ mở rộng lãnh thổ thành một khu vực được cho là rộng gấp đôi Đế quốc La Mã, dù lực lượng của ông chỉ khoảng 100.000 chiến binh. Thời đại của ông cũng truyền bá những sáng chế như la bàn, bàn tính, máy in và tiền giấy, cũng như các chương trình xã hội quan trọng như giáo dục phổ cập cho trẻ em.

Nhiều nhà sử học nhận định nếu có ai trong lịch sử xứng đáng được xây dựng lăng mộ nguy nga, thì đó chính là Thành Cát Tư Hãn. Tuy nhiên, trái ngược với quy mô của đế chế mà mình gây dựng, nơi an nghỉ cuối cùng của Thành Cát Tư Hãn lại gần như biến mất khỏi lịch sử.

Ngôi mộ được che giấu bằng 1.000 con ngựa?

Thành Cát Tư Hãn qua đời năm 1227, nhưng các tài liệu đương thời cung cấp rất ít thông tin về nguyên nhân cái chết. Điều đó khiến hàng loạt tin đồn lan truyền qua nhiều thế kỷ. Một câu chuyện kể rằng ông chết sau khi ngã ngựa. Những câu chuyện khác lại cho rằng ông bị sét đánh hoặc trúng tên vào đầu gối trong trận chiến (ở tuổi 65).

Trong cuốn "The Museum of Lost Things" của tác giả Sam Kean, thi hài Thành Cát Tư Hãn được bọc trong vải trắng, 1.000 binh sĩ cưỡi ngựa đưa ông tới một ngọn núi để chôn cất. Đoàn người được cho là đã sát hại những người họ gặp trên hành trình kéo dài 40 ngày nhằm giữ bí mật vị trí ngôi mộ.

Sau khi lấp mộ, một số câu chuyện kể rằng binh sĩ chuyển hướng một dòng sông để che giấu địa điểm, hoặc cho 1.000 con ngựa giẫm lên mặt đất nhằm xóa sạch mọi dấu vết. Thậm chí, truyền thuyết còn cho rằng những binh sĩ tham gia mai táng sau đó cũng bị sát hại để giữ bí mật. Tuy nhiên, nguồn nhấn mạnh rằng không thể xác định bao nhiêu chi tiết trong những câu chuyện này là sự thật.

Một địa điểm được canh giữ suốt 700 năm

Qua nhiều thế kỷ, Mông Cổ, Trung Quốc, Kazakhstan và Nga đều từng có những tuyên bố rằng lăng mộ Thành Cát Tư Hãn nằm trong lãnh thổ của mình. Tuy nhiên, địa điểm được đánh giá có tiềm năng nhất là núi Burkhan Khaldun ở đông bắc Mông Cổ.

Thành Cát Tư Hãn sinh ra gần khu vực này, thường xuyên săn bắn và từng trú ẩn tại đây khi chạy trốn kẻ thù. Ông cũng từng cho rằng ngọn núi sẽ là một nơi an nghỉ lý tưởng.

Đáng chú ý, người cai trị Mông Cổ sau đó tuyên bố khu vực quanh ngọn núi là vùng cấm và giao cho một nhóm người Darkhad canh giữ. Theo tài liệu được trích dẫn, việc canh giữ này kéo dài tới 700 năm, chỉ kết thúc khi Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ được thành lập năm 1924.

Sau đó, chính quyền còn lập một khu vực hạn chế rộng khoảng hơn 10.000 km² quanh Burkhan Khaldun. Sau khi chế độ cộng hòa sụp đổ năm 1992, vùng hạn chế trở thành khu bảo tồn thiên nhiên và được mở cửa một phần cho công chúng.

Dù vậy, việc tìm kiếm vẫn vô cùng khó khăn. Khu vực này có rất ít đường sá, cây cối dày đặc và thường xảy ra lũ quét. Nhiệt độ có thể lên tới khoảng 38 độ C vào mùa hè và xuống -46 độ C vào mùa đông. Có người đã dành tới 40 năm đi khắp các sườn núi nhưng cuối cùng qua đời mà không tìm được ngôi mộ.

10.000 người tìm suốt 30.000 giờ

Năm 2010, một nhóm nhà khảo cổ thử cách tiếp cận hoàn toàn khác. Đó là sử dụng ảnh vệ tinh và huy động cộng đồng cùng tìm kiếm.

Khoảng 10.000 người đã dành tổng cộng 30.000 giờ, tương đương 3,4 năm nếu tính liên tục, để rà soát khoảng 5.950 km² quanh Burkhan Khaldun. Họ đánh dấu hơn 100 địa điểm nghi có dấu tích khảo cổ.

Kết quả không hoàn toàn vô ích. Sau khi kiểm tra, nhóm nghiên cứu xác định được 55 địa điểm khảo cổ thực sự, trong đó có các công trình bằng đá, gò mộ từ thời đại đồ đồng và dấu tích của một thành phố cổ.

Nhưng thứ họ cần tìm nhất vẫn không xuất hiện.

Không có bất kỳ dấu vết nào của lăng mộ Thành Cát Tư Hãn. Một nhà khảo cổ ví cuộc tìm kiếm này như mò kim đáy bể, nhưng khó hơn ở chỗ người tìm thậm chí không biết "cây kim" trông như thế nào. 

Theo LiveScience