Cách tiết kiệm bị nhiều người chê “ngớ ngẩn” đã giúp tôi tích lũy hơn 3 tỷ đồng trong 6 năm

Thời điểm mua nhà của gia đình tôi không hề thuận lợi. Chúng tôi mua đúng giai đoạn giá bất động sản ở mức cao, sau đó thị trường và kinh tế lại liên tiếp trải qua nhiều biến động. Áp lực trả nợ mua nhà không nhỏ, trong khi thu nhập của hai vợ chồng thậm chí còn giảm so với thời điểm trước khi mua nhà.

Thế nhưng sau 6 năm, ngoài việc đều đặn trả khoản vay mua nhà, chúng tôi vẫn tích lũy được hơn 820.000 NDT, tương đương khoảng 3,03 tỷ đồng.

Điều đáng nói là chúng tôi không có bí quyết đầu tư đặc biệt. Phần lớn số tiền này được tích lũy bằng những phương pháp rất cơ bản, thậm chí có cách từng bị bạn bè tôi chê là "ngớ ngẩn".

Nhưng càng đi lâu với việc quản lý tiền bạc, tôi càng nhận ra: những nguyên tắc đơn giản nhất đôi khi lại là những thứ khó thực hiện nhất.

1. Đừng bao giờ đánh giá quá cao khả năng tự kiểm soát của mình

Tôi vốn là người khá kỷ luật nhưng vẫn không hoàn toàn tin vào khả năng tự chủ khi tiền nằm ngay trong tài khoản có thể tiêu bất cứ lúc nào.

Vì vậy, tôi cố tình không giữ nhiều tiền trong tài khoản ngân hàng dùng để thanh toán hoặc các ví điện tử. Tổng số dư có thể tiêu ngay thường được duy trì ở mức không quá 1.000 NDT, tương đương khoảng 3,7 triệu đồng, ngoài những khoản đã dự kiến cho sinh hoạt.

Ngày còn trẻ, tôi từng làm ngược lại. Mỗi lần nhận lương, tôi để nguyên tiền trong tài khoản và tự nhủ: "Cứ giữ đây, mình sẽ không tiêu đâu".

Nhưng kết quả thường giống nhau. Một bữa ăn, một món đồ gia dụng, vài lần mua sắm online, một cuộc tụ tập, thêm vài khoản "có đáng bao nhiêu đâu"… tiền cứ thế giảm dần.

Điều nguy hiểm là chúng ta hiếm khi tiêu sạch tiền vì một món đồ thật lớn. Phần lớn số tiền biến mất qua hàng chục khoản nhỏ khiến bản thân không cảm thấy mình đang tiêu quá tay.

Sau này, tôi đổi cách làm. Ngay khi có thu nhập, ngoài số tiền dành cho sinh hoạt, phần còn lại được chuyển sang một tài khoản riêng. Tài khoản này không liên kết với ví điện tử, không dùng để quét mã thanh toán và muốn tiêu phải thực hiện thêm một bước chuyển tiền.

Nghe có vẻ phiền.

Nhưng chính sự phiền phức ấy lại tạo ra một khoảng dừng giữa "muốn mua" và "thực sự bỏ tiền mua".

Với tôi, tiết kiệm không phải lúc nào cũng cần thêm ý chí. Đôi khi chỉ cần thiết kế hệ thống để khiến việc tiêu tiền khó hơn một chút.

2. Khi vốn còn nhỏ, tăng số tiền tiết kiệm quan trọng hơn săn lợi nhuận

Một câu hỏi tôi thường nhận được là: Tiền tiết kiệm nên để ở đâu?

Trong nhiều năm, lựa chọn của tôi khá đơn giản: tiền gửi ngân hàng có kỳ hạn và những sản phẩm tài chính mà tôi hiểu rõ.

Mỗi khi gửi một khoản tiền, tôi coi nó như tiền "đã khóa". Trừ trường hợp thực sự cần thiết, tôi không rút ra chỉ để mua quần áo, đổi điện thoại hay nâng cấp mức sống.

Nhiều người cho rằng gửi tiết kiệm lãi suất thấp, khó chống lại lạm phát. Điều đó không sai. Nhưng với người đang ở giai đoạn đầu tích lũy tài sản, có một vấn đề còn quan trọng hơn: vốn gốc của bạn có tăng lên hay không?

Một người bạn từng hào hứng kể với tôi rằng khoản đầu tư của cô ấy sinh lời tới 30%. Nhưng số vốn ban đầu chỉ khoảng 3.000 NDT, tương đương hơn 11 triệu đồng.

Ngay cả khi lợi nhuận đạt 30%, số tiền thực nhận cũng chỉ hơn 3 triệu đồng.

Trong khi đó, nếu mỗi tháng bạn tiết kiệm thêm được vài triệu đồng và duy trì trong nhiều năm, quy mô tài sản có thể thay đổi hoàn toàn.

Đó là lý do tôi luôn ưu tiên một câu hỏi trước khi hỏi "đầu tư gì lãi cao": Mỗi tháng tôi có thể tăng vốn gốc thêm bao nhiêu?

Khi nền tài chính còn mỏng, khả năng giữ lại tiền thường quan trọng không kém khả năng khiến tiền sinh lời.

3. Một khoản phát sinh không có nghĩa kế hoạch tiết kiệm đã thất bại

Có người từng nói với tôi rằng họ không thể tiết kiệm vì cứ tích được một khoản thì lại đến tiền học của con, phí bảo hiểm, sửa xe, hiếu hỉ hay hàng loạt khoản khác.

Trước đây tôi cũng từng nghĩ như vậy.

Nhưng sau nhiều năm ghi chép chi tiêu, tôi nhận ra phần lớn những khoản mà chúng ta gọi là "phát sinh" thực ra không hoàn toàn bất ngờ.

Tiền học thêm của con sẽ đến theo kỳ. Phí bảo hiểm có ngày đóng cố định. Xe cần bảo dưỡng. Đồ điện tử rồi sẽ hỏng. Tết năm nào cũng đến. Hiếu hỉ cũng là một phần khó tránh khỏi của đời sống.

Chúng ta cảm thấy chúng bất ngờ chủ yếu vì chúng không xuất hiện hàng tháng.

Đó là lý do việc theo dõi chi tiêu rất quan trọng. Khi nhìn lại 12 tháng, bạn có thể biết tháng nào thường phát sinh nhiều khoản lớn, từ đó chủ động chia nhỏ số tiền cần thiết từ trước.

Ví dụ, nếu biết cuối năm cần khoảng 24 triệu đồng cho bảo hiểm, học phí và một số khoản gia đình, thay vì chờ đến cuối năm mới xoay tiền, có thể để riêng 2 triệu đồng mỗi tháng.

Khi đó, một khoản chi lớn không còn là "tai nạn tài chính".

Và kể cả một tháng nào đó bạn buộc phải giảm tiền tiết kiệm, đừng vì thế kết luận rằng kế hoạch đã thất bại. Tiết kiệm tiền là một quá trình dài. Một tháng lệch nhịp không quan trọng bằng việc tháng sau bạn có quay lại kế hoạch hay không.

4. Có tiền dư không hoàn toàn phụ thuộc vào thu nhập

Nhiều người thường nói: "Phải kiếm đủ nhiều rồi mới tiết kiệm được".

Tôi từng tin điều đó. Nhưng càng quan sát, tôi càng thấy thu nhập cao không đồng nghĩa với có tài sản tích lũy.

Có người thu nhập trung bình nhưng đều đặn để dành tiền. Ngược lại, không ít người thu nhập cao nhưng cuối tháng vẫn gần như bằng 0.

Giả sử một người kiếm được 10.000 NDT/tháng, khoảng 37 triệu đồng, nhưng thuê nhà hết 8.000 NDT, gần 30 triệu đồng, việc không còn tiền tiết kiệm gần như là điều tất yếu.

Trong khi đó, nếu cùng mức thu nhập 37 triệu nhưng duy trì chi phí sinh hoạt quanh 29–30 triệu đồng, mỗi tháng vẫn có thể giữ lại khoảng 7 triệu đồng.

Khoảng cách giữa thu nhập và mức sống chính là nơi tiền tiết kiệm được hình thành.

Điều này không có nghĩa ai cũng phải ép bản thân sống kham khổ. Nếu chi phí cơ bản đã vượt quá thu nhập, giải pháp dài hạn phải là tăng năng lực kiếm tiền.

Nhưng khi thu nhập tăng, điều quan trọng là đừng để mức sống tăng nhanh tương ứng.

Nếu hôm nay kiếm 37 triệu và tiêu 44 triệu, mục tiêu đầu tiên không phải tìm một khoản đầu tư lãi cao. Bạn cần hoặc giảm chi tiêu, hoặc nâng thu nhập lên mức cao hơn đáng kể để tạo ra khoảng dư.

Sau 6 năm, tôi hiểu một điều: Tiết kiệm tiền không cần quá thông minh

Nhìn lại hơn 3 tỷ đồng đã tích lũy, tôi không thể chỉ ra một quyết định nào giúp số tiền tăng đột biến.

Nó được tạo ra từ rất nhiều lần chuyển tiền sang tài khoản riêng, rất nhiều món đồ tôi đã định mua rồi thôi, rất nhiều tháng kế hoạch bị xáo trộn nhưng sau đó lại tiếp tục.

Phương pháp ấy không hấp dẫn. Không có cảm giác "làm giàu nhanh", cũng chẳng có công thức đầu tư thần kỳ.

Nhưng nó giúp tôi hiểu một điều: tài sản của một gia đình bình thường đôi khi không được tạo ra bởi một quyết định lớn, mà bởi hàng nghìn quyết định nhỏ được lặp lại đủ lâu.

Đừng đánh giá thấp vài trăm nghìn hay vài triệu đồng tiết kiệm mỗi tháng. Khi thời gian đủ dài, những khoản tiền tưởng rất nhỏ cũng có thể trở thành khoảng cách rất lớn giữa một người "kiếm được tiền" và một người thực sự "giữ được tiền".