2012 thực sự là một năm khó khăn của nền kinh tế khi hàng loạt các doanh nghiệp phải đóng cửa, ngừng sản xuất. Chứng kiến sự sụt giảm của thị trường, ông có cảm nhận thế nào về khó khăn của nền kinh tế trong năm qua?
Theo tôi, những khó khăn hiện nay của nền kinh tế là vừa rộng và vừa sâu. Đây có thể coi là sự trả giá cho sự tăng trưởng quá rộng mà thiếu đi yếu tố bền vững. Quá nhiều kinh doanh dựa trên yếu tố cơ hội, chụp giựt. Đến khi nền kinh tế suy yếu như hiện nay thì những điểm yếu đó bắt đầu bộc lộ rất rõ.
Càng suy yếu chúng ta cũng thấy rõ những DN nào thiếu đi những sản phẩm tốt, chất lượng cao, và đặc biệt là thiếu đi khâu phân phối tốt thì đang lâm vào tình cảnh vô cùng khó khăn.
Sự khó khăn đấy được thể hiện trong việc dòng tiền sẽ không quay về. Hàng tồn kho thì ngày một nhiều lên, các khoản vay cũng gặp khó khi doanh nghiệp ngân hàng đánh giá thấp.
Bản thân Tôn Hoa Sen cũng gặp khó khăn tương tự vào năm 2008. Chúng tôi ý thức được dòng tiền, từ đó nỗ lực thay đổi, ổn định sản xuất của mình. Đồng thời chúng tôi cũng tăng cường xuất khẩu để không quá phụ thuộc vào thị trường nội địa.
Bên cạnh những khó khăn do nội tại của doanh nghiệp, cũng có những nguyên nhân khách quan do sự sụt giảm chung của nền kinh tế, sự thay đổi quá nhanh của môi trường kinh doanh khiến nhiều doanh nghiệp trở tay không kịp. Ông đánh giá thế nào về những khó khăn khách quan này?
Theo tôi, khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp hiện tại là không vay được tiền. Bản chất là nguyên nhân sâu xa của thanh khoản thì cũng xuất phát từ vấn đề của hệ thống ngân hàng, tiền tệ. Các ngân hàng đã cho vay quá nhiều hệ thống bất động sản và các lĩnh vực có tính đầu cơ cao.
Những lĩnh vực này không tạo ra những sản phẩm thật cho xã hội, không tạo ra sức mua nên đã gây ra hệ quả như hiện nay. Để giải quyết vấn đề hiện cần sự tham gia của những người làm chính sách. Nếu chúng ta không nhận thức rõ và giải quyết một cách quyết liệt thì những khó khăn hiện tại sẽ còn tiếp tục lặp lại trong tương lai.
Ông có thể cho biết Tôn Hoa Sen hiện đang vay với lãi suất ngân hàng bao nhiêu không?
Khá thấp. Hiện tại chúng tôi vay tiền đồng với lãi suất là 9%/năm. USD khoảng từ 3 – 4%.
Nhờ đâu mà Tôn Hoa Sen có được khoản vay lãi suất thấp như vậy?
Đó là nhờ chúng tôi quản lý dòng tiền tốt, đem lại giá trị cao nên tạo được sự tin tưởng cho ngân hàng. Bản thân ngân hàng cũng là một đơn vị kinh doanh, cái gì rủi ro cũng phải có lãi suất cao hơn. Họ nhận thấy đầu tư vào Tôn Hoa Sen rủi ro thấp nên dĩ nhiên các khoản vay cũng có lãi suất thấp.
Như hiện tại, nhu cầu thép trong nước đang giảm. Tuy nhiên chúng tôi có hệ thống bản lẻ tốt, thương hiệu mạnh và kinh doanh khôn ngoan nên không lo lắng. Ngành thép là ngành có giá biến động rất cao. Mỗi một chu kỳ vài tháng giá thép có thể biến động 1 – 200 USD, và chúng tôi đã biết mua vào bán ra đúng lúc.
Bên cạnh đó, chúng tôi cũng tích cực mở rộng xuất khẩu. Thái Lan, Indonesia, Malaysia đều là khách hàng của chúng tôi. Tôn Hoa Sen hiện là doanh nghiệp thép xuất khẩu hàng đầu Đông Nam Á.
Hiện tại chúng tôi vẫn đang tiếp tục mở rộng đầu tư với tham vọng tạo doanh thu gấp đôi hiện nay trong vòng 5 năm nữa.
Vậy theo ông, trước những khó khăn từ cả thị trường và nội tại, các DN nên làm gì?
Quan trọng nhất là phải bảo đảm được dòng tiền. Những khoản đầu tư không đúng, tốn chi phí hay chưa thể sinh lời ngay thì phải cắt. Phải làm sao để duy trì dòng tiền ở mức thấp nhất và tạo lòng tin cho ngân hàng. Các doanh nghiệp cần vượt qua đươc giai đoạn khó khăn hiện tại để chờ cơ hội phát triển tới. Trong tương lai, khi các vấn đề nợ xấu được giải quyết xong, chắc chắn các doanh nghiệp sẽ tiếp cận được nguồn tiền lớn với lãi suất thấp.
Tiềm năng phát triển của chúng ta vẫn còn đang rộng mở. Chúng ta cần nhớ rằng Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam đang là trọng điểm phát triển chính của toàn cầu. Điều này không chỉ đúng trong thời điểm hiện tại mà theo tôi nó còn đúng trong mười hay hai mươi, ba mươi năm nữa.
Xin cảm ơn ông!
Trang Lam