Đề xuất mới về xuất hoá đơn từng lần, áp dụng cho rạp chiếu phim, bãi trông giữ xe

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến để hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Điều 9 Nghị định số 123 năm 2020 của Chính phủ quy định về hóa đơn, chứng từ, đã được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Nghị định số 70 năm 2025.

Tại dự thảo nghị định, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung điểm s vào sau điểm r khoản 4 Điều 9 như sau: Trường hợp cung cấp dịch vụ ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, dịch vụ chuyển tiền qua ví điện tử, dịch vụ ngừng và cấp điện trở lại của đơn vị phân phối điện, dịch vụ trông giữ xe, hoạt động chiếu phim, dịch vụ thương mại điện tử (bao gồm dịch vụ thương mại điện tử và các hoạt động bưu chính, vận chuyển trực tiếp cho sản phẩm thương mại điện tử) có hệ thống phần mềm kiểm soát, quản lý chi tiết từng giao dịch cho người mua là cá nhân không kinh doanh, thì đơn vị được lập hóa đơn tổng cuối ngày hoặc cuối tháng căn cứ dữ liệu chi tiết tại hệ thống quản lý của đơn vị.

Đối với kinh doanh vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt, kinh doanh vận tải hành khách bằng xe taxi có sử dụng phần mềm tính tiền cho người mua là cá nhân không kinh doanh theo quy định của Luật Đường bộ, có đầy đủ các thông tin của chuyến đi gồm: tên đơn vị kinh doanh vận tải, biển kiểm soát phương tiện vận tải, hành trình (điểm đi - điểm đến), cự ly chuyến đi (tính theo km), tổng số tiền hành khách phải trả, thì cuối ngày đơn vị lập hóa đơn tổng cho người mua là cá nhân không kinh doanh căn cứ dữ liệu chi tiết tại hệ thống quản lý của đơn vị.

Đơn vị cung cấp dịch vụ chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu và cung cấp bảng tổng hợp chi tiết khi cơ quan nhà nước có yêu cầu. Trường hợp khách hàng yêu cầu hóa đơn theo từng giao dịch, đơn vị phải lập hóa đơn và giao cho khách hàng theo từng giao dịch.

Theo Bộ Tài chính, việc bổ sung quy định về lập hóa đơn tổng đối với khách hàng là cá nhân không kinh doanh nhằm phù hợp với đặc thù hoạt động của các ngành có tần suất giao dịch lớn.

Trước đây, tại điểm a khoản 4 Điều 9 Nghị định số 123 đã quy định việc lập hóa đơn tổng đối với một số dịch vụ như chứng khoán, ngân hàng, bảo hiểm, dịch vụ chuyển tiền qua ví điện tử, dịch vụ ngừng và cấp điện trở lại của đơn vị phân phối điện.

Tuy nhiên, Nghị định số 70 đã bỏ quy định lập hóa đơn tổng, do đó phát sinh vướng mắc trong thực tiễn. Cụ thể, số lượng hóa đơn điện tử phát sinh tăng đột biến, vượt xa năng lực thiết kế của hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế.

Số liệu thực tế cho thấy lượng hóa đơn phát sinh từ ngân hàng, máy tính tiền và các lĩnh vực có giao dịch nhỏ lẻ đã tăng gấp nhiều lần so với giai đoạn trước đây, dẫn đến nguy cơ quá tải hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động lập hóa đơn của doanh nghiệp và toàn bộ nền kinh tế.

Bộ Tài chính cho biết hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế được thiết kế với khả năng tiếp nhận, xử lý và lưu trữ khoảng 6,4 tỉ hóa đơn/năm. Số lượng hóa đơn tiếp nhận trên hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế hiện nay khoảng 18 tỉ hóa đơn (gấp 3 lần thiết kế ban đầu).

Theo ước tính của cơ quan thuế, thì số lượng sẽ khoảng 60 tỉ hóa đơn/năm, vượt xa công suất thiết kế của hệ thống hóa đơn điện tử cả về khả năng tiếp nhận, xử lý và lưu trữ, có thể ảnh hưởng đến các hoạt động lập hóa đơn của toàn ngành kinh tế.

Cũng theo Bộ Tài chính, việc bãi bỏ quy định cho phép lập hóa đơn tổng tại Nghị định số 70 khiến doanh nghiệp phải lập hóa đơn riêng lẻ cho hàng triệu giao dịch nhỏ, làm gia tăng mạnh chi phí, nhân lực, áp lực lưu trữ dữ liệu và không cần thiết trong trường hợp khách hàng không có nhu cầu lấy hóa đơn.

Chính vì vậy, một số tập đoàn, doanh nghiệp và hiệp hội đề nghị tiếp tục cho phép lập hóa đơn tổng cuối ngày hoặc cuối tháng đối với cá nhân không kinh doanh nhằm giảm chi phí và vẫn bảo đảm dữ liệu giao dịch đầy đủ, minh bạch.